Tรผrkiye Sermaye Piyasalarฤฑ Birliฤi’nden (TSPB) yapฤฑlan aรงฤฑklamaya gรถre, sermaye piyasalarฤฑna olan yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisinin artmasฤฑyla geรงen yฤฑl canlanan halka arz piyasasฤฑ, bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde dรผnya genelinde yavaลladฤฑ. Tรผrkiye’de ise geรงen yฤฑlki yรผksek halka arz performansฤฑ, bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde devam etti.
TSPB tarafฤฑndan aรงฤฑklanan aracฤฑ kurumlarฤฑn 2022 yฤฑlฤฑ ilk รงeyrek verilerine gรถre, 2021’in ilk 3 ayฤฑnda 4 ลirketin halka arzฤฑ tamamlanฤฑrken, bu yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถneminde 11 ลirketin halka arzฤฑ gerรงekleลtirildi.
Ernst&Young’ฤฑn “Global IPO Trends” raporuna gรถre, dรผnyada geรงen yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde 512 ลirket halka arz edildi. Bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde halka arzฤฑ gerรงekleลtirilen ลirket sayฤฑsฤฑ 321’e geriledi.
Veriler, Tรผrkiye’de halka arz piyasasฤฑnฤฑn dรผnyanฤฑn aksine canlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrarak sรผrdรผrdรผฤรผnรผ ortaya koyuyor.
Tรผrkiye’de bu yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑnda 11 ลirketin halka arzฤฑ tamamlanฤฑrken, ilk รงeyrek itibarฤฑyla aracฤฑ kurumlardan alฤฑnan veriler, gelecek dรถnemde toplam 88 halka arz projesinin planlandฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyuyor. Bu tablo, geรงen yฤฑlki rekorun (52 ลirket) รผzerine รงฤฑkฤฑlarak halka arzda 2022’de tarihi rekor seviyeye eriลilebileceฤine iลaret ediyor.
Halka arzdan 3,9 milyar TL kaynak
TSPB tarafฤฑndan aรงฤฑklanan aracฤฑ kurumlarฤฑn 2022 ilk รงeyrek verilerine gรถre, geรงen yฤฑlฤฑn ilk 3 ayฤฑnda 917 milyon lira olan halka arz bรผyรผklรผฤรผ, neredeyse 4 katฤฑna รงฤฑkarak 2022’nin aynฤฑ dรถneminde 3 milyar 850 milyon lira oldu. Dรผnyada ise geรงen yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde 112 milyar dolar olan halka arzlarฤฑn toplam bรผyรผklรผฤรผ, 2022’nin ilk รงeyreฤinde yรผzde 37 azalarak 54,4 milyar dolara geriledi.
Geรงen yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde 5,2 trilyon lira ile tarihi rekor seviyeleri yakalayan pay senedi iลlem hacmi, bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde geriledi. TSPB verileri, 2022’nin ilk รงeyreฤinde pay senedi iลlem hacminin geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 6 azalarak 4,9 trilyon liraya gerilediฤini ortaya koydu. Bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤi itibarฤฑyla pay senedi iลlem hacminin yรผzde 74’รผ yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, yรผzde 26’sฤฑ ise yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar tarafฤฑndan gerรงekleลtirildi. Verilere gรถre, bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤi itibarฤฑyla halka aรงฤฑk pay senetlerinin yรผzde 63’รผne yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, yรผzde 37’sine ise yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar sahip. 2021 sonu itibarฤฑyla 2,3 milyon olan pay senedi yerli yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑ, bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde 2,4 milyon kiลiye รงฤฑktฤฑ.
Vadeli iลlem hacimleri yรผzde 49 arttฤฑ
Yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑ tarafฤฑndan yapฤฑlan toplam vadeli iลlem hacimleri, bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde 2021’in aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 49 artarak 3,1 trilyon liraya ulaลtฤฑ. Sรถz konusu dรถnemde paya dayalฤฑ vadeli iลlemler yรผzde 54, dรถvizi dayanak alan vadeli iลlemler de yรผzde 70 arttฤฑ.
Bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde opsiyon piyasasฤฑ iลlem hacmi, 2021’in aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 57 artarak 11 milyar lira oldu. Bu dรถnemde pay ve endeks opsiyonlarฤฑnฤฑn hacmi artarken, dรถvizi dayanak alan opsiyonlarฤฑn hacmi azaldฤฑ.
Aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn iลlem yaptฤฑฤฤฑ varant piyasasฤฑnda yฤฑllฤฑk iลlem hacmi yรผzde 54 azalarak bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤi itibarฤฑyla 15 milyar liraya geriledi. Sadece aracฤฑ kurumlarฤฑn iลlem yaptฤฑฤฤฑ kaldฤฑraรงlฤฑ iลlemlerin hacmi ise yรผzde 94 artarak 5,6 trilyon lira oldu.
ฤฐnternet ve doฤrudan piyasa eriลim kanallarฤฑ hacmin yรผzde 76’sฤฑnฤฑ gerรงekleลtirdi
Pay senedi hacimlerinin departmanlara gรถre daฤฤฑlฤฑmฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, internet iลlemlerinin payฤฑ, bireysel yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn iลlem hacmi payฤฑndaki dรผลรผลe paralel olarak bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde 2021’in aynฤฑ dรถnemine gรถre 5 puan azalarak yรผzde 52’ye geriledi.
Kurumlarฤฑn iลlemlerinde doฤrudan piyasa eriลimi kanalฤฑnฤฑn payฤฑ yรผzde 24 olurken, pay senedi iลlem hacminin yรผzde 12’sini ลube, acente ve irtibat bรผrolarฤฑ gerรงekleลtirdi. Emir iletiminin doฤrudan yapฤฑldฤฑฤฤฑ kanallar olan internet ve doฤrudan piyasa eriลimi kanallarฤฑnฤฑn pay senedi iลlemlerindeki toplam payฤฑ 2022’nin ilk รงeyreฤinde yรผzde 76’ya รงฤฑktฤฑ.
Aracฤฑ kurumlarฤฑn mรผลterilerine kullandฤฑrdฤฑฤฤฑ kredi bakiyesi, pay senedi piyasasฤฑna artan yatฤฑrฤฑmcฤฑ ilgisiyle bu yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde artmaya devam etti. Aracฤฑ kurumlarฤฑn mรผลterilerine kullandฤฑrdฤฑฤฤฑ kredi hacmi yรผzde 73 artarak 13,7 milyar liraya yรผkseldi. Veriler, kredi kullanan yatฤฑrฤฑmcฤฑ sayฤฑsฤฑnฤฑn ise 32,8 bin kiลiye รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu.
Tรผrkiye’de faaliyet gรถsteren aracฤฑ kurum sayฤฑsฤฑ 61 oldu. Merkez dฤฑลฤฑnda irtibat birimine sahip 41 kurumun, ลube ve irtibat bรผrolarฤฑnฤฑn sayฤฑsฤฑndaki artฤฑล sรผrdรผ. Geรงen yฤฑlฤฑn mart sonu itibarฤฑyla 289 olan aracฤฑ kurum ลube sayฤฑsฤฑ, 2022’nin mart ayฤฑ sonunda 308’e, aynฤฑ dรถnem itibarฤฑyla 110 olan irtibat bรผrosu sayฤฑsฤฑ da 128’e รงฤฑkarken, acente sayฤฑsฤฑ deฤiลmedi.
2022’nin mart ayฤฑ sonunda toplam รงalฤฑลan sayฤฑsฤฑ, geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre 404 artarak 6 bin 300 kiลiye ulaลtฤฑ.
Aracฤฑ kurumlarฤฑn gelirlerindeki artฤฑล sรผrdรผ
TSPB’nin aracฤฑ kurumlarฤฑn finansal tablolarฤฑ รผzerinden derlediฤi veriler, aracฤฑ kurumlarฤฑn gelirlerinde son yฤฑllarda yaลanan artฤฑลฤฑn 2022’nin ilk รงeyreฤinde bir miktar hฤฑz kesse de devam ettiฤini ortaya koydu.
Yatฤฑrฤฑm kuruluลlarฤฑnฤฑn toplam gelirleri yรผzde 14 artarak 3,7 milyar liraya รงฤฑktฤฑ. Aracฤฑlฤฑk gelirlerinin yรผzde 8 azaldฤฑฤฤฑ ilk รงeyrekte toplam gelirlerin artmasฤฑnda, aracฤฑlฤฑk dฤฑลฤฑ gelir kalemlerinin yรผkselmesi etkili oldu.
Aracฤฑ kurumlarฤฑn net dรถnem karฤฑ da 2022’nin ilk รงeyreฤinde geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre yรผzde 21 artarak 2,3 milyar lira oldu.
