Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ Tรผrk Lirasฤฑ‘nฤฑn kullanฤฑmฤฑnฤฑ ve cazibesini arttฤฑrmak iรงin yeni birtakฤฑm รถnlemler aรงฤฑkladฤฑ.
Bloomberg HT yayฤฑnฤฑna katฤฑlan uzmanlar yeni alฤฑnan รถnlemleri ve etkilerini deฤerlendirdi.
“Avantajlarฤฑnฤฑn sฤฑnฤฑrlฤฑ olacaฤฤฑ kanaatindeyim”
Piri Reis รniversitesi Rektรถr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Prof. Dr. Erhan Aslanoฤlu ekonomi yรถnetiminin yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑya swap kanalฤฑnฤฑ koลullu olarak yeniden aรงmasฤฑnฤฑn belli noktalarda cazibe yaratacaฤฤฑnฤฑ fakat etkisinin sฤฑnฤฑrlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Aslanoฤlu ลunlarฤฑ sรถyledi:
ลu anda Dรถviz talebi, dรถviz arzฤฑnฤฑ geรงmiล durumda ve bu arzฤฑ artฤฑrmaya yรถnelik yani รถdemeler dengesinde finansman talebini gรผรงlendirmeye yรถnelik adฤฑmlar รงerรงevesinde dรผลรผnmekte fayda var. Bu anlamda dฤฑล kaynak kullanฤฑmฤฑnฤฑ teลvik eden buradaki maliyetleri dรผลรผren bir adฤฑm gibi gรถrรผnรผyor. Buna ne kadar bรถyle bir talep olduฤunu dฤฑลardan izlemek gerekiyor. Mutlaka belli noktalarda cazibe yaratacaktฤฑr. Genel olarak hem dรผnyadaki finansal hareketlerin daha รงok gรผvenli liman arayฤฑลฤฑna girmesi hem burada maliyetlerin dolaylฤฑ yoldan รงok artฤฑyor olmasฤฑna baktฤฑฤฤฑmฤฑzda bunun saฤladฤฑฤฤฑ avantajlarฤฑn ne kadar getiri saฤlayacaฤฤฑ konusunda kuลkuluyum. Etkisi sฤฑnฤฑrlฤฑ olabilir kanaatindeyim.
“Swap limitlerinin aรงฤฑlฤฑyor olmasฤฑ รงok รถnemli”
Gรถkhan ลen yeni paketlere olan ilginin mevcutun รผzerinde olacaฤฤฑnฤฑ, swap limitlerindeki esnemenin pakette en รงok olumlu bulduฤu karar olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizerek, ลunlarฤฑ sรถyledi:
Kurda tekrardan yeni bir sarmala girme ihtimali vardฤฑ. O yรผzden bir ลey yapฤฑlmasฤฑ gerekiyordu. Faiz artฤฑลฤฑ da masada olmadฤฑฤฤฑ iรงin yan yollar aranฤฑyordu ve artฤฑk ekonomiyi soฤutmak gerekiyordu.
Normal ลartlarda gelire endeksli senetler gerรงek hayatta pek rastlanmaz, doฤal kaynaklara sahip olan petrole baฤlฤฑ ลirketler รผzerinden bir gelir yaratmaya รงalฤฑลan รผlkelerin modelidir. 90โlฤฑ yฤฑllarda Tรผrkiyeโde denenmiลti kฤฑsmi olarak bir aลinalฤฑฤฤฑmฤฑz var.
รrneฤin; Suudi Aramco halka aรงฤฑlmamฤฑล ama senin ลirketin gelirleri belli, zarar etmesi pek mรผmkรผn deฤil. Halk da bundan faydalansฤฑn likit olsun diye yapฤฑlabilir bu sebeple รงฤฑkan bir enstrรผmandฤฑr.
Tรผrkiyeโde รงฤฑkma sebebi sermaye piyasalarฤฑ derinleลtirme ve mevcut getirilerin รผstรผnde getiri saฤlama gibi bir dรผลรผnce olabilir ama gerรงekten gelire mi endeksi olacak yoksa sabit bir ลekilde mi gidecek, gelire endeksli olsa yฤฑllฤฑk 25-35 bandฤฑ รงok aลmasฤฑ istenmiyor.
TLโdeki vatandaลlarฤฑn belli bir limiti aรงmayacak bir araรงta kalmalarฤฑnฤฑ beklemek de doฤru olmaz bunun altฤฑna getirisinin รงok fazla kaymamasฤฑ gerekir buna ilgi olur. Mevcuttun รผstรผne รงฤฑkar bir parรงa. Mevcut enstrรผmanlara gรถre bir parรงa daha fazla faiz รถdeyecekse o zaman benim KKM faizim ne olacak, mevduat faizleri nereye gider ki bence yukarฤฑ gitmesi gerekiyor.
Swap limitlerindeki esneme paket iรงinde en iyi bulduฤu maddelerden bir tanesi. Aลฤฑrฤฑ piyasa hareketi oluลmasฤฑnฤฑn รถnemli bir bรถlรผmรผ TLโye ulaลamamaktan kaynaklanฤฑyor. TLโye ulaลamamanฤฑn bir sebebi piyasalardaki likiditenin รงekilmesi diฤeri ise dรผzenlemeler. Kurumsal yatฤฑrฤฑmcฤฑ A รผlkesinde pozisyon alacaksa bunu genellikle swaplar รผzerinden yapar yarattฤฑฤฤฑ likidite ile bir enstrรผman satฤฑn alฤฑr. Swap limitleri kฤฑsฤฑtlandฤฑฤฤฑ zaman iรงeriye para gelmesi hemen hemen imkansฤฑz gibi limitlerin aรงฤฑlฤฑyor olmasฤฑnฤฑ รงok รถnemli buluyorum.
Yรผksel: 20 Aralฤฑk gibi bir balyoz etkisi olmayacaktฤฑr
Reel Capital Genel Mรผdรผrรผ Mete Yรผksel, รถnlemlerle ilgili โPiyasadaki likiditeyi bir miktar azaltacaฤฤฑ iรงin kura inceden bir etkisi olacaktฤฑr; fakat burada 20 Aralฤฑk’ta yaลandฤฑฤฤฑ gibi bir balyoz etkisi olacak bir รถnlem gรถrmรผyoruzโ yorumunda bulundu.
Hedeflenen durumun TLโyi รถzendirmek olduฤunu sรถyleyen Yรผksel โYapฤฑlan dรผzenlemeler, bรผyรผk ihtimalle bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde fonlama maliyetlerini artฤฑracaktฤฑr. Kredi maliyetleri รผzerine de ekstra bir artฤฑล getirecektir. รte yandan, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn esas kรขrฤฑ enflasyon endeksli tahvillerden geliyor. O yรผzden รงok ufak bir negatif etkisi olacaktฤฑrโ dedi.
Yรผksel โฤฐลletme sermayesini yoฤun olarak kullanan ลirketlerin maliyetlerini artฤฑrabilir. Mobilya, tรผketici elektroniฤi, beyaz eลya gibi tรผketici odaklฤฑ sektรถrler iรงin de bir miktar olumsuz olabilecek bir durum yaratabilirโ ลeklinde konuลtu.
Tahsisli swap imkanฤฑn รถnemine dikkat รงeken Yรผksel โYabancฤฑlarฤฑn payฤฑ ลu anda tรผm zamanlarฤฑn en dibinde yรผzde 34,65 oranฤฑnda seyrediyor. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑ, hisse senedi alฤฑrken uygun maliyetli ve kรขrlฤฑlฤฑk artฤฑลlarฤฑnฤฑn yรผksek olmasฤฑndan dolayฤฑ hisseden kazanabileceฤini dรผลรผnรผyor, fakat hisseden kazandฤฑฤฤฑnฤฑ kurdan kaybedebileceฤi korkusuyla satฤฑp รงฤฑkฤฑyorlar.
Londraโdaki swap imkanฤฑnฤฑ kฤฑstฤฑฤฤฑmฤฑz iรงin yabancฤฑ kendisini hedge edemez duruma gelmiลti. Eล zamanlฤฑ olarak dolar ve hisse senedi satฤฑn alฤฑyor olmasฤฑ lazฤฑm. TL likiditesi Londraโda olmadฤฑฤฤฑ iรงin hedge mekanizmasฤฑnฤฑ swap ile รงalฤฑลtฤฑramadฤฑฤฤฑndan bunu yapamฤฑyordu.
Yapmak isteyen yatฤฑrฤฑmcฤฑ TLโye yatฤฑrฤฑm yapacaksa karลฤฑsฤฑnda CDS alฤฑyordu. CDSโlerin yukarฤฑya gitmesindeki bir sebep de buydu. Tahsisli swap imkanฤฑ CDS fiyatlamasฤฑnฤฑ aลaฤฤฑya รงekecek. CDS tarafฤฑnda olumlu bir ลey olduฤunu ve yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn kendisini hedge etmesini saฤladฤฑฤฤฑ iรงin bรผyรผk ihtimalle gelecek dรถnemde yabancฤฑ takas oranฤฑnฤฑ arttฤฑracaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorumโ ifadelerini kullandฤฑ.
Yazgan: Dรผzenlemenin, piyasa faizleri รผzerinde de yukarฤฑ doฤru bir etkisi olacaฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz
Bilgi รniversitesi รฤretim รyesi Prof. Dr. Ege Yazgan Bloomberg HTโye yaptฤฑฤฤฑ deฤerlendirmede ilk hedefin kurun aลaฤฤฑya gelmesi ya da en azฤฑndan yukarฤฑ gidiลinin รถnรผne geรงilmesi olduฤunu belirtti.
Yazgan “Kur korumalฤฑ mevduat (KKM) uygulandฤฑktan sonra olduฤu gibi, belli bir sรผre stabilite kazanmasฤฑ hedefleniyor. Buna baฤlฤฑ olarak belli bir รถlรงรผde enflasyonu da indirmeyi amaรงladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. Kredi รผzerindeki dรผzenlemelerle ise ithalat talebini biraz daha aลaฤฤฑya doฤru indirmek isteniyor. 2011โde de uygulanan makro ihtiyati รถnlemlerde de, cari aรงฤฑkla tรผketici kredileri arasฤฑnda รถnemli bir korelasyon olduฤu dรผลรผnรผldรผฤรผ iรงin tรผketici kredileri hedef alฤฑnmฤฑลtฤฑ. Daha sonrasฤฑnda, cari aรงฤฑฤฤฑn bu ลekilde kontrol altฤฑna alฤฑnamadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถzlemledikโ diye konuลtu.
Yapฤฑlan dรผzenlemelerde, รถzellikle bono tarafฤฑnฤฑn รถnemli olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizen Yazgan โBunun vadesi ve getirisi belli olmadan kur รผzerinde bir etkisi olup olmayacaฤฤฑnฤฑ sรถylemek mรผmkรผn deฤil. Bononun getirisine baฤlฤฑ olarak orada bir etki gรถrรผlmesi mรผmkรผnโ dedi.
Yazgan โDรผzenlemenin, piyasa faizleri รผzerinde de yukarฤฑ doฤru bir etkisi olacaฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. Zaten talebi engellemenizin baลka bir yolu yok. รzellikle cari aรงฤฑktan endiลe ediyorsanฤฑz mutlaka bir ลekilde sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya gitmeniz gerekiyor, bu da faizler รผzerinden olmak durumunda. Bu da, Merkez Bankasฤฑ faizini deฤiลtirmeden, dolaylฤฑ olarak bu politikayฤฑ devam ettirmek anlamฤฑna geliyorโ ลeklinde konuลtu.
Yazgan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada โBunlarฤฑn รงok etkili olmasฤฑ biraz zor. KKM aรงฤฑklandฤฑฤฤฑnda, ilk baลta dรถvizi biraz aลaฤฤฑya doฤru รงekti ve belli bir stabilite de saฤladฤฑ. Buna karลฤฑn, sonrasฤฑnda enflasyon kontrol altฤฑna alฤฑnamadฤฑฤฤฑ iรงin, dฤฑล faktรถrlerin de etkisiyle, beklenti รงok bozulduฤu iรงin, KKM ลu anda etkisini yitirdi. Tekrar aynฤฑ etkiyi yapabilmek iรงin yeni bir enstrรผman gerekiyordu. KKM aรงฤฑklandฤฑฤฤฑnda, Merkez Bankasฤฑ satฤฑล yaparak dรถvizi aลaฤฤฑya รงekti, buna karลฤฑn dรผzenleme kurun sabit kalmasฤฑnda etkili oldu. Yรผklรผ bir satฤฑล olmadan ลu an yapฤฑlan dรผzenlemenin kuru o kadar aลaฤฤฑya รงekebilecek bir etkisi olduฤunu dรผลรผnmรผyorum; ama belli bir stabilite kazanmasฤฑ รผzerinde etkisi olabilirโ yorumunda bulundu.
