Covid-19 salgฤฑnฤฑyla baลlayan รงip kฤฑtlฤฑฤฤฑ dรผnya genelinde etkili olmaya devam ediyor.
Kรผresel รงip tedarikindeki sฤฑkฤฑntฤฑlar nedeniyle otomobil, bilgisayar, cep telefonu ve elektrikli ev aletleri gibi birรงok elektronik aksamlฤฑ รผrรผnรผn รผretiminde aksamalar yaลanฤฑyor.
ฤฐki yฤฑl รถnce salgฤฑnฤฑnฤฑn kรผresel tedarik zincirlerini sarsmasฤฑyla yarฤฑ iletkenlerde yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑ, kรผresel sanayi iรงin gรผnlรผk yaลamฤฑn bir parรงasฤฑ haline gelirken, o zamandan bu yana bir otomobil iรงin bir yฤฑllฤฑk teslimat sรผresi olaฤan bir durum olmayฤฑ sรผrdรผrรผyor.
Birรงok ลirket salgฤฑnฤฑn ardฤฑndan tedarik sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn hafiflemesini umarken, bir sonraki kรถtรผ senaryonun Rusya-Ukrayna savaลฤฑyla gerรงekleลtiฤi gรถrรผlรผyor.
Ukrayna, aฤฤฑrlฤฑklฤฑ olarak รงip sektรถrรผnde ihtiyaรง duyulan neon gazฤฑnฤฑn en รถnemli รผreticilerinden biri olarak รถne รงฤฑkarken, neon gazฤฑnda yeni tedarikรงinin รงฤฑkmasฤฑnฤฑn kolay olmadฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
Neon gazฤฑ, รงip รผretimindeki silikon tabaka รผzerine yansฤฑtฤฑlan lazer ฤฑลฤฑklarฤฑnฤฑ beslemekte kullanฤฑlฤฑyor.
Otomobillerin elektrikli ve daha otonom hale gelmesiyle artan รงip talebi ve devam eden รงip kฤฑtlฤฑฤฤฑ ลirketlerin rekabet iรงin bu alana rekor yatฤฑrฤฑmlar yapmasฤฑna neden oluyor.
รin’den ABD ve Almanya’ya kadar birรงok รผlkenin รงip รผretimini รผretimde baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk iรงin teลvik etmesi nedeniyle gelecek yฤฑllarda bu alandaki yatฤฑrฤฑmlarฤฑn rekor seviyeye ulaลmasฤฑ bekleniyor.
รip endรผstrisi milyarlarca dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑmlarla salgฤฑnฤฑn ardฤฑndan baลlayan รงip sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑ gidermeye hazฤฑrlanฤฑyor. Endรผstri birliฤi SEMI’ye gรถre, รงip รผreticileri yeni fabrikalarฤฑn ve ek รผretim hatlarฤฑnฤฑn inลasฤฑna 2021-2023 dรถneminde 446 milyar dolar yatฤฑrฤฑm yapmayฤฑ hedefliyor.
Bu hedefin, Covid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn etkili olduฤu 2021’de sektรถrรผn toplam satฤฑล tutarฤฑna รงok yakฤฑn olmasฤฑ dikkati รงekiyor. Geรงen yฤฑl kรผresel yarฤฑ iletken satฤฑลlarฤฑnฤฑn bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 26,2 artarak 555,9 milyar dolara yรผkseldiฤi kayฤฑtlarda yer alฤฑyor.
Kรผresel รงip yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn 2021-2023 dรถneminde, 112 milyar dolarฤฑnฤฑn ABD, 89 milyar dolarฤฑnฤฑn Tayvan, 65 milyar dolarฤฑnฤฑ Kore, 64 milyar dolarฤฑnฤฑn รin, 49 milyar dolarฤฑnฤฑn Japonya ve 56 milyar dolarฤฑnฤฑn Avrupa ile Ortadoฤu รผlkeleri merkezli olmasฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
รip endรผstrisinin 2022’de ise 190 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑmฤฑ hayata geรงirmesi bekleniyor.
Artan รงip talebi nedeniyle Intel, TSMC ve Samsung Electronics gibi tรผm bรผyรผk tedarikรงiler kapasitelerini geniลletirken, รงip satฤฑลlarฤฑnฤฑn bu yฤฑl yaklaลฤฑk yรผzde 9 artmasฤฑ bekleniyor.
Pazar araลtฤฑrmacฤฑlarฤฑnฤฑn verileri, dรผnya รงapฤฑnda otomobil satฤฑลlarฤฑnฤฑn รงip eksikliฤi nedeniyle mart ayฤฑnda geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna kฤฑyasla dรถrtte bir oranฤฑnda dรผลtรผฤรผnรผ gรถsteriyor.
Dรผnyanฤฑn รถnde gelen otomobil รผreticileri, รงip eksikliฤi nedeniyle bazฤฑ fabrikalarฤฑnda รผretimleri askฤฑya almak zorunda kalฤฑyor.
ABD Ulusal Ekonomi Konseyi Direktรถrรผ Brian Deese, ABD’deki ekonomik รงฤฑktฤฑnฤฑn รงip eksikliฤi nedeniyle geรงen yฤฑl yรผzde 1 daha dรผลรผk olduฤunun tahmin edildiฤini belirtiyor.
Yarฤฑ iletkenler, gรผnรผmรผz dรผnyasฤฑnฤฑn belkemiฤini oluลturmasฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra รผlkeler arasฤฑndaki rekabet unsurlarฤฑndan da biri haline dรถnรผลรผyor.
ABD, yarฤฑ iletken endรผstrisindeki tรผm kรผresel yatฤฑrฤฑmlarฤฑn 4’te 1’ini yaklaลฤฑk 112 milyar dolarla oluลturuyor.
Geรงen yฤฑl dรผnya รงapฤฑnda satฤฑล gelirlerinde ilk 10’da yer alan รงip รผreticilerinin 7’sinin ABD merkezli olmasฤฑ dikkati รงekiyor. Ancak ABDโli tedarikรงiler yarฤฑ iletkenleri bรผyรผk รถlรงรผde Uzakdoฤu’daki fason รผreticilerden temin ediyor ve bir yฤฑlฤฑ aลkฤฑn sรผredir teslimata yetiลemiyor.
รip endรผstrisinde iki numara olan Intel’in ABD ve AB’de ลimdiden milyarlarca dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm baลlattฤฑฤฤฑ biliniyor.
ABD merkezli Intel, Eylรผl 2021โde, Avrupa Birliฤiโndeki (AB) yarฤฑ iletkenlerin AR-GE ve imalatฤฑ iรงin gelecek 10 yฤฑl iรงinde 80 milyar avroluk yatฤฑrฤฑm planฤฑ aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. ลirket bu plan kapsamฤฑnda, kรผresel otomobil รผretiminde รถnemli rol oynayan Almanyaโda 17 milyar avroluk bir รงip fabrikasฤฑ kuracak.
รin’in kรผresel tedarik zincirindeki รถnemini azaltmak isteyen Washington yรถnetimi, yarฤฑ iletken รผrรผnlerin รผretimini yฤฑllardฤฑr Amerika’ya geri getirmeye รงalฤฑลฤฑyor.
Son olarak, Taiwan Semiconductor Manufacturingโin (TSMC) Arizona’da temelini attฤฑฤฤฑ 12 milyar dolar deฤerindeki fabrika bu รงalฤฑลmanฤฑn bir meyvesi olarak gรถrรผlรผyor.
En bรผyรผk fabrikalara sahip ve tรผm รงiplerin yรผzde 40’ฤฑnฤฑn geldiฤi Tayvan ve Gรผney Kore’nin de komลularฤฑyla anlaลmazlฤฑk halinde olmasฤฑ endiลeye neden oluyor. Bu nedenle dรผnya genelinde hรผkรผmetler, รงip ลirketlerini kendi รผlkelerinde รผreterek riskleri en aza indirmeye รงalฤฑลฤฑyor.
รip endรผstrisi, รin ve ABD’nin yanฤฑ sฤฑra AB’nin de stratejik sektรถrleri arasฤฑnda yer alฤฑyor.
SEMI’ye gรถre Avrupa’da yaklaลฤฑk 56 milyar dolarlฤฑk ek รผretim kapasitesi yaratฤฑlฤฑyor ancak bu kรผresel yatฤฑrฤฑmlarฤฑn sadece yรผzde 13’รผne tekabรผl ediyor ve AB’nin hedeflediฤi seviyenin altฤฑnda.
AB Komisyon Baลkanฤฑ Ursula von der Leyen, AB’nin dรผnya รผretimindeki payฤฑnฤฑ 10 yฤฑlฤฑn sonunda yรผzde 20’ye รงฤฑkarmayฤฑ hedefliyor. Bunun gerรงekleลmesi iรงin AB’de รถnceden planlanandan รงok daha fazla yatฤฑrฤฑmฤฑn yapฤฑlmasฤฑ gerekiyor.
Avrupa’nฤฑn en bรผyรผk 2 รงip ลirketinin bu yฤฑl geรงen yฤฑla gรถre รงok daha fazla yatฤฑrฤฑm yapmak istediฤi dikkati รงekerken, Fransฤฑz-ฤฐtalyan STMicroelectronics yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ neredeyse 2’ye katlayacaฤฤฑnฤฑ, Mรผnih merkezli Dax grubu Infineon ise yรผzde 40 daha fazla yatฤฑrฤฑm yapmayฤฑ hedeflediฤini belirtiyor.
Yรถnetim danฤฑลmanlฤฑฤฤฑ ลirketi McKinsey, รงip endรผstrisinin 2030 yฤฑlฤฑna kadar yฤฑlda ortalama yรผzde 8’e kadar bรผyรผyeceฤini tahmin ediyor.
ABD, รงip endรผstrisi iรงin 52 milyar dolarlฤฑk destek saฤlamayฤฑ hedeflerken, AB’nin 43 milyar avroluk sรผbvansiyon saฤladฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
AB’nin yanฤฑ sฤฑra รผye รผlkelerin de bireysel olarak รงip endรผstrisine yรถnelik kaynak ayฤฑrdฤฑฤฤฑ dikkati รงekiyor. Bu รผlkeler arasฤฑnda ฤฐspanya, ฤฐtalya ve Almanya yer alฤฑrken, Avrupalฤฑ yรถneticiler bu alanda Asya’yฤฑ yakalamak iรงin daha fazla yatฤฑrฤฑm รงaฤrฤฑsฤฑnda bulunuyor.
Tasarฤฑmฤฑ ve รผretimi oldukรงa karmaลฤฑk olan yarฤฑ iletkenler iรงin yรผksek oranda AR-GE ve sermaye harcamasฤฑ gerekiyor.
Yarฤฑ ฤฐletken Endรผstrisi Derneฤi (SIA) ile Boston Consulting Group’un Nisan 2021โde yayฤฑnlanan raporu, gelecek 2030โa kadar yarฤฑ iletkenlere yรถnelik artan talebin karลฤฑlanabilmesi iรงin kรผresel olarak AR-GE ve sermaye harcamalarฤฑna yaklaลฤฑk 3 trilyon dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapฤฑlmasฤฑ gerekeceฤini ortaya koyuyor.
Rapora gรถre, elektronik tasarฤฑm otomasyonu, รงip tasarฤฑmฤฑ ve geliลmiล รผretim ekipmanlarฤฑ gibi AR-GE yoฤun faaliyetlerde ABD baลฤฑ รงekerken, Doฤu Asya, hรผkรผmet teลvikleriyle desteklenen bรผyรผk sermaye yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra saฤlam altyapฤฑya ve vasฤฑflฤฑ iล gรผcรผne eriลim gerektiren yonga imalatฤฑnda รถn plana รงฤฑkฤฑyor.
รipler, ham petrol, rafine petrol ve arabalarฤฑn ardฤฑndan dรผnyada en รงok ticareti yapฤฑlan 4’รผncรผ รผrรผn olurken, kรผresel tรผketimin yรผzde 25’ini gerรงekleลtiren ABD ve รin bu alandaki en bรผyรผk pazarlar olarak dikkati รงekiyor.
รip รผretim kapasitesinin yaklaลฤฑk yรผzde 75’i yรผksek sismik aktivite ve jeopolitik gerilimlere รถnemli รถlรงรผde maruz kalan bir bรถlge olan รin ve Doฤu Asya’da yoฤunlaลฤฑyor. Ayrฤฑca, dรผnyanฤฑn en geliลmiล yarฤฑ iletken รผretim kapasitesinin รงoฤu Gรผney Kore ve Tayvan’da bulunuyor.
Bu bรถlgelerde doฤal afet, altyapฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ veya kรผresel รงatฤฑลmalar yaลanmasฤฑ halinde รงip tedarikinde ciddi kesintiler yaลanabileceฤi belirtiliyor.
