Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ (TCMB) Para Politikasฤฑ Kurulu (PPK) Toplantฤฑ รzeti’nde, kรผresel barฤฑล ortamฤฑnฤฑn yeniden tesis edilmesi ve enflasyonda baz etkilerinin ortadan kalkmasฤฑyla dezenflasyonist sรผrecin baลlayacaฤฤฑnฤฑn รถngรถrรผldรผฤรผ belirtilerek, “TCMB’nin tรผm politika araรงlarฤฑnda kalฤฑcฤฑ ve gรผรงlendirilmiล liralaลmayฤฑ teลvik eden geniล kapsamlฤฑ bir politika รงerรงevesi gรถzden geรงirme sรผreci devam etmektedir.” denildi.
Para Politikasฤฑ Kurulu’nun 17 Mart’taki toplantฤฑsฤฑna iliลkin รถzet yayฤฑmlandฤฑ.
รzette, ลubat ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 4,81 arttฤฑฤฤฑ, yฤฑllฤฑk enflasyonun 5,75 puan yรผkseliลle yรผzde 54,44 olarak gerรงekleลtiฤi anฤฑmsatฤฑldฤฑ.
Bu dรถnemde dรถviz kurunda istikrarlฤฑ bir gรถrรผnรผmรผn hakim olduฤu, jeopolitik geliลmeleri takiben emtia fiyatlarฤฑndaki artฤฑล eฤiliminin belirginleลtiฤi aktarฤฑlan รถzette, tedarik sorunlarฤฑnฤฑn da รผretici fiyatlarฤฑnda yรผksek artฤฑลฤฑ beraberinde getirdiฤi vurgulandฤฑ.
รzette, gฤฑda ve enerji grubunda yaลanan fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn gerekรงelerinden bahsedilerek, “Gฤฑda kalemlerinde KDV oranฤฑnฤฑn yรผzde 8’den 1’e indirilmesi daha olumsuz bir gรถrรผnรผmรผn รถnรผne geรงerken, รถncรผ gรถstergeler KDV indiriminin sarkan etkisinin desteฤiyle mart ayฤฑnda gฤฑda grubunda daha olumlu bir gรถrรผnรผme iลaret etmektedir. รte yandan son dรถnemde yapฤฑlan dรผzenlemeler neticesinde elektrik fiyatlarฤฑnฤฑn da mart ayฤฑnda daha yรผksek bir oranda gerileyeceฤi รถngรถrรผlmektedir.” denildi.
Kรผresel ekonomideki gรผรงlรผ toparlanmanฤฑn sฤฑnฤฑrlฤฑ bir ivme kaybฤฑna karลฤฑn sรผrdรผฤรผ belirtilen รถzette, ลu deฤerlendirmelere yer verildi:
“รatฤฑลmaya dรถnรผลen jeopolitik riskler ve salgฤฑnda varyantlar, kรผresel ve bรถlgesel iktisadi faaliyet รผzerindeki aลaฤฤฑ yรถnlรผ riskleri canlฤฑ tutmakta ve belirsizliklerin daha da artmasฤฑna yol aรงmaktadฤฑr. Kรผresel talepteki toparlanma, emtia fiyatlarฤฑndaki yรผksek seyir, enerji baลta olmak รผzere bazฤฑ sektรถrlerdeki arz kฤฑsฤฑtlarฤฑnฤฑn daha da belirgin hale gelmesi ve taลฤฑmacฤฑlฤฑk maliyetlerindeki yรผksek seviye, uluslararasฤฑ รถlรงekte รผretici ve tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn artmasฤฑna yol aรงmaktadฤฑr.
Yรผksek kรผresel enflasyonun, enflasyon beklentileri ve uluslararasฤฑ finansal piyasalar รผzerindeki etkileri yakฤฑndan izlenmektedir. Bununla birlikte, geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑ artan enerji fiyatlarฤฑ ve arz-talep uyumsuzluฤuna baฤlฤฑ olarak enflasyonda gรถrรผlen yรผkseliลin beklenenden uzun sรผrebileceฤini deฤerlendirmektedir. Bu รงerรงevede, iktisadi faaliyet, iลgรผcรผ piyasasฤฑ ve enflasyon beklentilerinde รผlkeler arasฤฑnda farklฤฑlaลan gรถrรผnรผme baฤlฤฑ olarak geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑnฤฑn para politikasฤฑ iletiลimlerinde ayrฤฑลma gรถzlenmekle birlikte, merkez bankalarฤฑ destekleyici parasal duruลlarฤฑnฤฑ halen sรผrdรผrmekte, varlฤฑk alฤฑm programlarฤฑnฤฑ azaltarak devam ettirmektedir.”
– “ฤฐmalat sanayi firmalarฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑm eฤilimleri yรผksek seyretmektedir”
PPK toplantฤฑ รถzetinde, geliลmekte olan รผlkelere yรถnelen portfรถy akฤฑmlarฤฑnda son dรถnemde hisse senedi piyasasฤฑ fonlarฤฑna giriลlerin ivme kaybetse de devam ettiฤi, borรงlanma senedi piyasasฤฑ fonlarฤฑndan ise รงฤฑkฤฑลlar gรถzlendiฤi bildirildi.
Geliลmiล รผlkelerde uzun vadeli tahvil faizlerindeki oynaklฤฑk ve kรผresel finansal koลullarฤฑn seyrinin, geliลmekte olan รผlkelere yรถnelen portfรถy akฤฑmlarฤฑna iliลkin riskleri canlฤฑ tuttuฤu vurgulanan รถzette, “Sรถz konusu risklerin Tรผrkiyeโye yรถnelik portfรถy akฤฑmlarฤฑ kanalฤฑyla yaratabileceฤi etkilerin, yurt dฤฑลฤฑnda yerleลiklerin portfรถy pozisyonlanmalarฤฑndaki mevcut seviyeler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda daha sฤฑnฤฑrlฤฑ kalabileceฤi deฤerlendirilmektedir.” ifadesi kullanฤฑldฤฑ.
รzette, enflasyonda yakฤฑn dรถnemde gรถzlenen yรผkseliลte; sฤฑcak รงatฤฑลma ortamฤฑnฤฑn yol aรงtฤฑฤฤฑ enerji maliyeti artฤฑลlarฤฑ, ekonomik temellerden uzak fiyatlama oluลumlarฤฑnฤฑn geรงici etkileri, kรผresel enerji, gฤฑda ve tarฤฑmsal emtia fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar ile tedarik sรผreรงlerindeki aksaklฤฑklar gibi arz yรถnlรผ unsurlar ve talep geliลmelerinin etkili olduฤu belirtilerek, ลunlar kaydedildi:
“Dรถviz kurundaki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyre raฤmen sรผregelen arz yรถnlรผ sorunlar ve jeopolitik geliลmelerle belirginleลen emtia fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar, รผretici fiyatlarฤฑnฤฑ ลubat ayฤฑnda olumsuz etkiledi. Yฤฑllฤฑk enflasyon tรผm alt gruplarda yรผkselirken, enerji grubu uluslararasฤฑ geliลmelere paralel olarak olumsuz ayrฤฑลtฤฑ. Alt gruplar bazฤฑnda, aylฤฑk deฤiลimler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda elektrik-gaz รผretimi ile daฤฤฑtฤฑmฤฑ, ham petrol-doฤal gaz, temel eczacฤฑlฤฑk, aฤaรง ve inลaat ile baฤlantฤฑlฤฑ รผrรผnler รถne รงฤฑktฤฑ. Kapasite kullanฤฑm seviyeleri ve diฤer รถncรผ gรถstergeler yurt iรงinde iktisadi faaliyetin, bรถlgesel farklฤฑlฤฑklar ortaya รงฤฑksa bile dฤฑล talebin de olumlu etkisiyle gรผรงlรผ seyrettiฤine iลaret etti.
Yรผksek frekanslฤฑ veriler, ocakta doฤal gaz ve elektrik kesintileri nedeniyle gรถzlenen dรผลรผลlerin ardฤฑndan, ลubatta รผretim ve dฤฑล ticaret gรถstergelerinde bir miktar toparlanma olduฤuna iลaret etti. ลubat ayฤฑ itibarฤฑyla imalat sanayi firmalarฤฑnฤฑn gelecek 12 aylฤฑk dรถneme iliลkin yatฤฑrฤฑm eฤilimleri yรผksek seyretmektedir. Firmalarฤฑn kayฤฑtlฤฑ iรง ve dฤฑล piyasa sipariลleri ile geleceฤe yรถnelik sipariล beklentilerine bakฤฑldฤฑฤฤฑnda dฤฑล talebin gรผรงlรผ seyrini sรผrdรผrdรผฤรผ, iรง talebin ise bir miktar gerilemekle birlikte beklentinin artฤฑล yรถnรผnde olduฤu gรถrรผlmektedir.”
– “Para politikasฤฑ duruลu, fiyat istikrarฤฑ hedefine ulaลฤฑlmasฤฑ odaฤฤฑnda belirlenecek”
รzette, iล gรผcรผ piyasasฤฑnda olumlu gรถrรผnรผmรผn korunduฤuna iลaret edilerek, cari iลlemler dengesini enerji ithalatฤฑndaki kuvvetli seyrin olumsuz etkilediฤi, hizmet gelirlerinin ise desteklediฤi dile getirildi.
Bรผyรผmenin kompozisyonunda sรผrdรผrรผlebilir bileลenlerin payฤฑ artarken, cari iลlemler dengesinde enerji fiyatlarฤฑndan kaynaklanan risklerin yakฤฑndan takip edildiฤi vurgulanan รถzette, “Cari iลlemler dengesinin sรผrdรผrรผlebilir seviyelerde kalฤฑcฤฑ hale gelmesi, fiyat istikrarฤฑ iรงin รถnem arz etmektedir. Para politikasฤฑ duruลu, enflasyon gรถrรผnรผmรผne yรถnelik risklerin kaynaฤฤฑna, kalฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑna ve para politikasฤฑ ile ne รถlรงรผde kontrol altฤฑna alฤฑnabileceฤine dair deฤerlendirmeler dikkate alฤฑnarak, temkinli bir yaklaลฤฑmla sรผrdรผrรผlebilir fiyat istikrarฤฑ hedefine ulaลฤฑlmasฤฑ odaฤฤฑnda belirlenecektir.” ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
รzette, para politikasฤฑnda sรผrdรผrรผlebilir fiyat istikrarฤฑ hedefi doฤrultusunda finansal istikrara yรถnelik riskleri de gรถzeten liralaลma odaklฤฑ bir yaklaลฤฑm sergilenmeye devam edileceฤi belirtildi.
Kurulun, uzun vadeli Tรผrk lirasฤฑ yatฤฑrฤฑm kredileri de dahil olmak รผzere kredilerin bรผyรผme hฤฑzฤฑ ve eriลilen finansman kaynaklarฤฑnฤฑn amacฤฑna uygun ลekilde iktisadi faaliyetle buluลmasฤฑnฤฑn, finansal istikrar aรงฤฑsฤฑndan รถnemli bir rol oynayacaฤฤฑnฤฑn deฤerlendirdiฤi รถzette, ลunlar kaydedildi:
“Sรผrdรผrรผlebilir fiyat istikrarฤฑ ve finansal istikrarฤฑn tesisi iรงin atฤฑlan ve kararlฤฑlฤฑkla sรผrdรผrรผlmekte olan adฤฑmlarla birlikte kรผresel barฤฑล ortamฤฑnฤฑn yeniden tesis edilmesi ve enflasyonda baz etkilerinin de ortadan kalkmasฤฑyla dezenflasyonist sรผrecin baลlayacaฤฤฑ รถngรถrรผlmektedir. Bu รงerรงevede Kurul, politika faizinin sabit tutulmasฤฑna karar vermiลtir. Alฤฑnmฤฑล olan kararlarฤฑn birikimli etkileri yakฤฑndan takip edilmekte ve bu dรถnemde fiyat istikrarฤฑnฤฑn sรผrdรผrรผlebilir bir ลekilde kurumsallaลmasฤฑ amacฤฑyla TCMB’nin tรผm politika araรงlarฤฑnda kalฤฑcฤฑ ve gรผรงlendirilmiล liralaลmayฤฑ teลvik eden geniล kapsamlฤฑ bir politika รงerรงevesi gรถzden geรงirme sรผreci devam etmektedir.
Bu sรผreรงte, politika araรงlarฤฑnฤฑn Tรผrk lirasฤฑ mevduat geliลiminin desteklenmesi, Aรงฤฑk Piyasa ฤฐลlemleri (APฤฐ) fonlamasฤฑnฤฑn teminat yapฤฑsฤฑnda Tรผrk lirasฤฑ cinsi varlฤฑklarฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ, para takasฤฑ (swap) miktarฤฑnฤฑn kademeli ลekilde azaltฤฑlmasฤฑ ve dรถviz rezervlerinin gรผรงlendirilmesi istikametinde geliลtirilmesine odaklanฤฑlacaktฤฑr. Bu รงerรงevede, Tรผrk lirasฤฑ likiditesinde ve daฤฤฑlฤฑmฤฑnda yaลanan geliลmelerin mevduat ve kredi fiyatlamalarฤฑ รผzerindeki etkileri, dรถviz kurundaki geliลmelerin enflasyon beklentileri รผzerindeki gecikmeli etkileri, kur korumalฤฑ mevduat รผrรผnlerine yรถnelik geliลmelerin ters para ikamesi, dรถviz piyasalarฤฑnฤฑn derinliฤi ve istikrarฤฑ ve fiyat istikrarฤฑ รผzerindeki etkileri analiz edilmekte ve gerekli politika tedbirleri oluลturulmaya devam edilmektedir.”
– “Tรผm araรงlar, liralaลma stratejisi รงerรงevesinde kararlฤฑlฤฑkla kullanฤฑlacak”
PPK รถzetinde, TCMB’nin fiyat istikrarฤฑ temel amacฤฑ doฤrultusunda enflasyonda kalฤฑcฤฑ dรผลรผลe iลaret eden gรผรงlรผ gรถstergeler oluลana ve orta vadeli yรผzde 5 hedefine ulaลฤฑncaya kadar elindeki tรผm araรงlarฤฑ liralaลma stratejisi รงerรงevesinde kararlฤฑlฤฑkla kullanmaya devam edeceฤi aktarฤฑldฤฑ.
Fiyatlar genel dรผzeyinde saฤlanacak istikrarฤฑn, รผlke risk primlerindeki dรผลรผล, ters para ikamesinin ve dรถviz rezervlerindeki artฤฑล eฤiliminin sรผrmesi ve finansman maliyetlerinin kalฤฑcฤฑ olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik istikrarฤฑ ve finansal istikrarฤฑ olumlu etkileyeceฤi belirtilen รถzette, bรถylelikle, yatฤฑrฤฑm, รผretim ve istihdam artฤฑลฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ ve sรผrdรผrรผlebilir bir ลekilde devamฤฑ iรงin uygun zemin oluลacaฤฤฑ kaydedildi.
รzette, kurulun, fiyat istikrarฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑ iรงin, gรผรงlรผ bir politika koordinasyonuyla tรผm paydaลlarฤฑ iรงeren bรผtรผncรผl bir makro politika bileลimi oluลturulmasฤฑnฤฑ desteklediฤi dile getirilerek, kararlarฤฑn ลeffaf, รถngรถrรผlebilir ve veri odaklฤฑ bir รงerรงevede alฤฑnmaya devam edileceฤi vurgulandฤฑ.
