Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑnฤฑn (IEA) hazฤฑrladฤฑฤฤฑ “Petrol Baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ Azaltmak ฤฐรงin 10 Maddelik Plan” dijital ortamda dรผzenlenen basฤฑn toplantฤฑsฤฑyla aรงฤฑklandฤฑ.
Yรผksek talebe raฤmen Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’nฤฑn petrol tedarikinde dรผลรผลe yol aรงmasฤฑ kรผresel enerji krizine neden olurken, IEA, hรผkรผmetler ve bireysel dรผzeyde alฤฑnacak pratik รถnlemlerle gelecek aylarda petrol talebinde รถnemli dรผลรผล saฤlanabileceฤini รถngรถrรผyor.
Planda, otoyollardaki hฤฑz limitlerinin saatte en az 10 kilometre dรผลรผrรผlmesiyle araรงlarฤฑn petrol talebinin gรผnlรผk 290 bin varil, kamyonlarฤฑn talebinin ise 140 bin varil azaltฤฑlabileceฤi hesaplanฤฑyor.
Mรผmkรผn olan sektรถrlerde haftada 3 gรผn evden รงalฤฑลฤฑlarak petrol talebinin gรผnlรผk 170 bin, evde รงalฤฑลฤฑlan 3 gรผnde ise yaklaลฤฑk 500 bin varil dรผลรผrรผlebileceฤi tahmin ediliyor.
Pazar gรผnlerinin her ay bรผyรผk ลehirlerde “araรงsฤฑz” gรผn olarak geรงirilmesiyle 380 bin varil, toplu taลฤฑma veya bisiklet kullanฤฑmฤฑyla 330 bin varil, รถzel araรง kullanฤฑmฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑyla 210 bin varil, araรง paylaลฤฑmฤฑnฤฑn yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑyla 470 bin varil, nakliye sektรถrรผnde kamyonlarda verimliliฤin artฤฑrฤฑlmasฤฑyla 320 bin varil, yรผksek hฤฑzlฤฑ trenlerin kullanฤฑlmasฤฑyla 40 bin varil ve alternatif seรงeneklerin bulunduฤu durumlarda hava yolu ile iล seyahatlerinden kaรงฤฑnฤฑlmasฤฑyla 260 bin varillik talebin dรผลรผrรผlebileceฤi hesaplanฤฑyor.
Elektrikli araรง tรผrlerinin yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn da petrol talebinin azaltฤฑlmasฤฑna gรผnlรผk 100 bin varil katkฤฑ yapacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Planda รถnerilen adฤฑmlarฤฑn tรผm geliลmiล ekonomilerde uygulanmasฤฑ durumunda gรผnlรผk kรผresel petrol talebinin 4 ayda 2,7 milyon varil azaltฤฑlabileceฤi hesaplanฤฑyor. Bu rakam, รin’deki tรผm araรงlarฤฑn petrol talebine eลit. Geliลmiล ekonomiler gรผnlรผk kรผresel petrol talebinin yaklaลฤฑk yarฤฑsฤฑnฤฑ oluลturuyor.
Talebin azaltฤฑlmasฤฑ, รถzellikle Rusya’dan petrol tedarikinin piyasaya ulaลamayacaฤฤฑ ve yaz aylarฤฑnda talebin pik yapacaฤฤฑ dรถnem รถncesinde potansiyel riskleri azaltacak bir adฤฑm olarak รถne รงฤฑkฤฑyor.
Petrol talebinin bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑn ulaลtฤฑrma sektรถrรผnden kaynaklanmasฤฑ nedeniyle bu sektรถrde atฤฑlacak adฤฑmlarฤฑn etkisi kritik รถnem taลฤฑyor.
Ayrฤฑca, petrol talebinin kฤฑsฤฑlmasฤฑnฤฑn hane halkฤฑ giderlerini azaltacaฤฤฑ ve Rusya’nฤฑn hidrokarbon sektรถrรผnden elde ettiฤi gelirleri de olumsuz etkileyeceฤi รถngรถrรผlรผyor.
Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk รผรงรผncรผ petrol รผreticisi ve en bรผyรผk petrol ihracatรงฤฑsฤฑ konumunda bulunan Rusya’nฤฑn petrol ihracatฤฑnฤฑn yarฤฑsฤฑndan fazlasฤฑ Avrupa’ya yapฤฑlฤฑrken, yรผzde 20’si รin’e gerรงekleลtiriliyor.
IEA Baลkanฤฑ Fatih Birol, plana iliลkin deฤerlendirmesinde, Rusya-Ukrayna Savaลฤฑ’nฤฑn petrol piyasasฤฑndaki etkilerine iลaret ederek, “Dรผnya son 10 yฤฑllardaki en bรผyรผk petrol ลokunu yaลayabilir ve bunun ekonomiler ve toplumlar รผzerindeki etkisi รงok bรผyรผk olacaktฤฑr. IEA รผlkeleri acil durum rezervlerinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑn kullanฤฑma aรงฤฑlmasฤฑnda anlaลarak kรผresel ekonomiyi destekleyecek bir adฤฑm attฤฑ. Petrol krizi riskini รถnlemek iรงin talebi dรผลรผrmek รผzere harekete geรงebiliriz. Bu 10 maddelik plan, bunun birรงok รผlkede zaten test edilmiล ve kanฤฑtlanmฤฑล รถnlemlerle yapฤฑlabileceฤini gรถsteriyor.” ifadelerini kullandฤฑ.
