Rusyaโnฤฑn Ukraynaโyฤฑ iลgali ve ABDโnin baลฤฑnฤฑ รงektiฤi Batฤฑ รผlkelerinin imza attฤฑฤฤฑ ekonomik yaptฤฑrฤฑm kararlarฤฑ, kรผresel ekonomiyi sarsmaya devam ediyor.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre dรผn ABDโden gelen โRus petrolรผ iรงin ithalat yasaฤฤฑnฤฑ deฤerlendiriyoruzโ aรงฤฑklamasฤฑ, sรถz konusu sarsฤฑntฤฑyฤฑ ลiddetlendirdi.
Altฤฑn baลta olmak รผzere deฤerli metallerle birlikte enerji fiyatlarฤฑ da hฤฑzla yรผkseldi. Ons altฤฑnda Aฤustos 2020 sonrasฤฑnda ilk kez 2 bin dolar seviyesi aลฤฑlฤฑrken, Brent petrolde de 139 dolar seviyesi gรถrรผldรผ.
ฤฐthalat yasaฤฤฑ konusunda henรผz karar yok ancak Rusya petrol ihracatฤฑnda ciddi zorluk รงekmeye baลladฤฑ. Sigorta, finansman, taลฤฑma ve liman sorunlarฤฑ nedeniyle Rusya petrolรผne alฤฑcฤฑ bulmakta zorlanฤฑrken, Brent petrolde 2008โde kaydedilen 147 dolarlฤฑk rekorun aลฤฑlabileceฤi tahminleri yapฤฑlฤฑyor.
Savaล รถncesinde 850 dolar civarฤฑnda olan Avrupaโda doฤalgaz fiyatlarฤฑ ise bugรผn 4 bin dolara yaklaลarak rekor tazeledi.
Dรผnya genelinde hisse senedi piyasalarฤฑnda sert dรผลรผลler gรถrรผlรผrken, Tรผrkiyeโde de dolar/TL ve kredi risk primlerinde yรผkseliล dikkat รงekiyor.
Merkez Bankasฤฑ mรผdahalelerine ve kur korumalฤฑ mevduat uygulamasฤฑna raฤmen bugรผn dolar/TLโde 14,40 seviyesi gรถrรผlรผrken, Tรผrkiyeโnin 5 yฤฑllฤฑk kredi temerrรผt takas primi (CDS) bugรผn 700 seviyesi aลarak 2008 krizi sonrasฤฑndaki en yรผksek seviyeye ulaลtฤฑ.
ฤฐล Yatฤฑrฤฑm Uluslararasฤฑ Piyasalar Direktรถrรผ ลant Manukyan, geliลmeleri sozcu.com.trโye deฤerlendirdi.
รzellikle gฤฑda ithalatรงฤฑ รผlkelerin tamamฤฑnda รงok ciddi problem olduฤunu belirten Manukyan, โรok bรผyรผk bir ihtimalle, konu barฤฑลรงฤฑl bir ลekilde รงรถzรผlse bile, kฤฑsa vadeli sert bir geri รงekilmeden sonra gฤฑda fiyatlarฤฑ yine yรผksek seyrini sรผrdรผrecek. Yani tarฤฑm รผrรผnรผ fiyatlarฤฑnda geriye dรถnรผล, net bir ayฤฑ piyasasฤฑ beklemiyorumโ dedi.
Enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn kรผresel ekonomide bรผyรผmeyi yavaลlatฤฑcฤฑ bir geliลme olduฤunu belirten Manukyan, โHem ลirketlerin enerji maliyetlerini artฤฑrฤฑyor hem bireylerin harcanabilir gelirini dรผลรผrรผyor. ฤฐnsanlar akaryakฤฑta daha fazla para ayฤฑrmak zorunda kalฤฑyor. รte yandan, yรผksek enerji fiyatlarฤฑ ekonomik yavaลlamayฤฑ zorladฤฑฤฤฑ iรงin, bir sรผre sonra dรผลรผk enerji fiyatlarฤฑnฤฑ da doฤuracaktฤฑr diye dรผลรผnรผyorumโ deฤerlendirmesinde bulundu.
ฤฐran petrolรผnรผn piyasaya geri dรถnmesi ve ลu an topraฤฤฑn รผzerinde stoklanmฤฑล petrollerin satฤฑลa hazฤฑr hale getirilmesi, Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ’nฤฑn 60 milyon varile yakฤฑn petrolรผ serbest bฤฑrakmasฤฑ gibi รถnlemler iรงin โBelki pansuman olur ama sorunu รงรถzmezโ diyen Manukyan, Rus petrolรผndeki durum iรงin ลunlarฤฑ sรถyledi:
โZaten ambargo gelmeden de, mevcut durumda, ลirketler sigortalamadฤฑฤฤฑ, tanker bulunamadฤฑฤฤฑ, limanlarda aktarฤฑm yapฤฑlamadฤฑฤฤฑ iรงin Rus petrolรผ piyasadan รงekiliyor, alฤฑcฤฑ yok. Geรงenlerde Shellโin Rus petrolรผnรผ 28,5 dolar daha ucuz bir fiyata almasฤฑ bunu gรถsteriyor. Uzun vadede baktฤฑฤฤฑnฤฑzda bu durum, fiyatlarฤฑn kalฤฑcฤฑ olarak da bir miktar artmasฤฑna neden olacak.โ
ฤฐran ve Venezuela’da ambargolar nedeniyle yatฤฑrฤฑm yapฤฑlamadฤฑฤฤฑna ve teknoloji transferinin gerรงekleลtirilemediฤine dikkat รงeken Manukyan, ambargo hemen kalksa bile bu รผlkelerde petrol รผretiminin รงok hฤฑzlฤฑ artmayacaฤฤฑnฤฑ, รงok ciddi yatฤฑrฤฑmlar gerekeceฤini vurguladฤฑ.
โAynฤฑ durum Rusya’da da sรถz konusu olursa, petrol fiyatlarฤฑ ileride dรผลse bile olmasฤฑ gereken fiyatlarฤฑn daha รผstรผnde olacakโ diyen Manukyan, Rusyaโnฤฑn dฤฑล borรง รถdemelerinde temerrรผde dรผลme riski hakkฤฑnda da konuลtu.
Rusya’nฤฑn enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลa raฤmen gelirlerinin tamamen kฤฑsฤฑlmasฤฑ nedeniyle eurobond (dฤฑล borรง) รถdemelerinin nasฤฑl gerรงekleลeceฤi sorusunun ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Manukyan, โHafta sonu gelen aรงฤฑklamaya baktฤฑฤฤฑmฤฑzda, ruble cinsi รถdeme yapฤฑlabileceฤi sรถylendi. Hepsi de bรถyle olmayacak. Dolasฤฑyla temerrรผt ile sonuรงlanabilecek bir geliลme var.โ dedi.
Manukyan, โRus tahvilleri teminatta durduklarฤฑ yerlerde artฤฑk sฤฑfฤฑrlandฤฑ, dolayฤฑsฤฑyla bir domino etkisi de yaratabilirโ uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
