Avrupa Gรผney Gรถzlemeviโnden (ESO) yapฤฑlan aรงฤฑklamaya gรถre, ESOโnun ลili’nin Atacama รรถlรผ’nde kurulu รok Bรผyรผk Teleskop’la (VLT), Messier 77โnin (NGC 1068) merkezinde evrendeki en parlak ve muammalฤฑ cisimlerden olan Aktif Galaksi รekirdeฤiโne (AGN) sahip sรผper kรผtleli bir kara deliฤi gizleyen kozmik toz bulutu gรถzlemlendi.
Bilim insanlarฤฑ, bazฤฑ galaksilerin merkezinde, yรผksek hacimde kozmik toz ve gazฤฑn sรผper kรผtleli kara deliฤe sรผrรผklendiฤi, aลฤฑrฤฑ enerjili ve parlak bรถlge olan AGNโleri ilk fark ettikleri 1950โlerden bu yana araลtฤฑrฤฑyor.
Hollanda Leiden รniversitesinden Violeta Gamez Rosas liderliฤindeki araลtฤฑrmacฤฑlar, VLTโye tutturulan รoklu Aรงฤฑk Orta Kฤฑzฤฑlรถtesi Spektroskopik Deney (MATISSE) aracฤฑnฤฑ kullanarak, Dรผnyaโdan 47 milyon ฤฑลฤฑk yฤฑlฤฑ uzaklฤฑktaki Messier 77โnin merkezini taradฤฑ.
MATISSE sayesinde, Dรผnyaโdan parlak gรถrรผnmeyen Messier 77โnin merkezinde kalฤฑn toz bulutunun sakladฤฑฤฤฑ AGNโli sรผper kรผtleli kara deliฤin yerini saptayan bilim insanlarฤฑ, bu keลifle 30 yฤฑl รถnce ortaya atฤฑlan Birleลtirilmiล AGN Modelini destekleyecek kanฤฑt bulmuล oldu.
Bazฤฑlarฤฑ radyo dalgalarฤฑ yayan, bazฤฑlarฤฑ yaymayan, bazฤฑlarฤฑ parlayan, bazฤฑlarฤฑ Messier 77โninki gibi parlamayan farklฤฑ AGN tรผrleri olmasฤฑna raฤmen hepsinin kalฤฑn bir toz halkasฤฑyla kaplฤฑ sรผper kรผtleli kara delikten oluลan aynฤฑ temel yapฤฑda olduฤunu belirten Birleลtirilmiล Model, AGNโlerin sadece Dรผnyaโdan nasฤฑl izlendiklerine baฤlฤฑ olarak farklฤฑ gรถrรผndรผฤรผnรผ savunuyor.
รalฤฑลmanฤฑn baล yazarฤฑ Rosas, keลiflerinin kendilerine AGNโleri iรง รงalฤฑลma prensibini daha iyi anlama olanaฤฤฑ sunacaฤฤฑnฤฑ vurgulayarak, โAyrฤฑca, geรงmiลte aktif olma ihtimali bulunan bir sรผper kรผtleli kara deliฤe sahip Samanyolu galaksisini de daha iyi anlamamฤฑza yardฤฑmcฤฑ olabilir.โ ifadesini kullandฤฑ.
Rosas, AGNโlerle ilgili tรผm sorularฤฑnฤฑ cevaplayamasa da bulgularฤฑnฤฑn AGNโlerin nasฤฑl รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ anlamada bรผyรผk bir adฤฑm olduฤunu kaydetti.
รalฤฑลmanฤฑn makalesi Nature dergisinde yayฤฑmlandฤฑ.
