Enerji fiyatlarฤฑ ve kurdaki aลฤฑrฤฑ yรผkseliลin yanฤฑ sฤฑra daฤฤฑtฤฑm ve iletimin yanlฤฑล รถzelleลtirilmesi yรผzรผnden elektriฤi aลฤฑrฤฑ pahalฤฑ kullanmak zorunda kalan vatandaลa ลimdi de nรผkleerin garanti yรผkรผ geliyor. Devlet, รถnรผmรผzdeki yฤฑldan itibaren Akkuyu Nรผkleer Gรผรง Santrali’nden (NGS) 12.35 dolar/sent bedel รถdeyerek elektriฤi zorunlu olarak pahalฤฑya alacak. Pahalฤฑ alฤฑnan elektrik vatandaลฤฑn zaten รถdemekte zorlandฤฑฤฤฑ faturasฤฑna yeni zam olarak yansฤฑyacak.
รretilen elektriฤin piyasa satฤฑล fiyatฤฑ son bir yฤฑlda TL bazฤฑnda yaklaลฤฑk 5 kat, dolar bazฤฑnda da 3.5 kat arttฤฑ. EPฤฐAล (Enerji Piyasalarฤฑ ฤฐลletme A.ล.) verilerine gรถre, elektrik ลirketleri geรงen yฤฑl ลubatta รผrettikleri elektriฤi ortalama 3.1 dolar/sentten piyasaya satฤฑyorlardฤฑ. Bugรผn ise bu fiyat 10.5 sente kadar tฤฑrmandฤฑ. Aynฤฑ ลekilde devletin aldฤฑฤฤฑ elektrik de zamlanฤฑnca faturalar kabardฤฑ. Piyasalarฤฑn normale dรถnmesiyle fiyatlarฤฑn yeniden dรผลmesi bekleniyor.
Ancak hรผkรผmetin pahalฤฑ elektrik alฤฑm garantileri yรผzรผnden, fiyatlar ileride dรผลse hatta bugรผnkรผ seviyelerde kalsa bile รถzellikle Akkuyu NGS nedeniyle ek zam baskฤฑsฤฑ oluลacak. Hรผkรผmetin 2010 yฤฑlฤฑnda Rusya ile imzaladฤฑฤฤฑ anlaลma gereฤi Akkuyu NGS’nin รผreteceฤi elektriฤin yรผzde 50’si 15 yฤฑl boyunca 12.35 sentten satฤฑn alฤฑnacak. รstelik 2023 ve 2024’te devreye girecek ilk iki รผnitenin yรผzde 70 รผretimi bu fiyattan alฤฑnacak. Oysa aynฤฑ elektriฤi hidroelektrik, rรผzgar, jeotermal ve gรผneล enerjisinden รผretenlere garanti olarak en fazla 5.1 sent ile 8.6 sent รถdenecek. Akkuyu’ya saฤlanan aลฤฑrฤฑ yรผksek alฤฑm garantisi sonunda faturalara gelecek yฤฑldan itibaren kรผรงรผk kรผรงรผk zam ลeklinde yansฤฑmaya baลlayacak.
Akkuyu’ya saฤlanan avantaj gรผneล ve rรผzgara engel
Elektrik fiyatlarฤฑnฤฑn pahalanmasฤฑnda etkili olan dolar bazlฤฑ YEKDEM (Yenilenebilir Enerji Destekleme Mekanizmasฤฑ) alฤฑm garantileri, 1 Temmuz 2021’den sonra devreye girecek hidroelektrik (HES), rรผzgar, jeotermal, gรผneล ve biyokรผtle santralleri iรงin hem TL’ye รงevrildi hem de yรผzde 25-67 oranlarฤฑnda indirime gidildi. Geรงen yฤฑl yapฤฑlan dรผzenlemeyle 7.3-13.3 sent aralฤฑฤฤฑndaki alฤฑm garantisi 5.1-8.6 sente kadar dรผลรผrรผldรผ. Elektrik Mรผhendisleri Odasฤฑ (EMO) nรผkleer garantisinin de aลaฤฤฑ รงekilmesini isterken, nรผkleere saฤlanan avantajฤฑn gรผneล ve rรผzgar yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ engelleyeceฤi aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ yapmฤฑลtฤฑ.
Elektrik maliyeti 5โe katlandฤฑ
Elektrik fiyatlarฤฑnฤฑn halkฤฑ periลan edecek ลekilde olaฤanรผstรผ artmasฤฑnda en รงok hรผkรผmetin kuru yรผkselten faiz kararฤฑ etkili oldu. Son bir yฤฑlda รถrneฤin dolar kuru 7.75 liradan 13.5 liraya yรผkselince elektriฤin piyasadaki satฤฑล fiyatฤฑ da ortalamada 5 kat artarak 28.8 kuruลtan 141.5 kuruลa fฤฑrladฤฑ. รstelik bu fiyat, dรถvizdeki hฤฑzlฤฑ tฤฑrmanฤฑลฤฑn henรผz baลlamadฤฑฤฤฑ Mayฤฑs 2016’da 8.6 kuruลa kadar gerilemiลti. Dฤฑล piyasa koลullarฤฑ da kur zamlarฤฑna eklenince fahiล zam yapฤฑlan elektrik adeta lรผks tรผketime dรถnรผลtรผ.
