Günün ardından önemli başlıklar – 4 Ekim Cuma 

Enflasyonu düşük gösterme çabaları sürüyor: Mevsim etkilerinden arındırılmış TÜFE açıklandı, ABD’de istihdam beklentilerin üzerinde arttı, Maliye kuyumculara nefes aldırmıyor,  Elektrik üretiminde yerli payı artıyor, günün önemli gelişmelerinden başlıklar ve özetler haberin detayında.

 

*Mevsim etkilerinden arındırılmış TÜFE açıklandı 

-Mevsim etkilerinden arındırılmış TÜFE Eylül’de aylık %2,80 arttı, Önceki %2,83
-Mevsim etkilerinden arındırılmış çekirdek TÜFE Eylül’de aylık %2,96 arttı,  Önceki %2,78 

*ABD’de tarım dışı istihdam beklentilerin üzerinde arttı, işsizlik oranı geriledi

-ABD’de tarım dışı istihdam Eylül’de: +254 bin kişi (Beklenti: +140 bin Önceki R: +159 bin)
-ABD’de işsizlik oranı Eylül’de: %4.1 (Beklenti: %4.2 Önceki:  %4.2)

*Maliye kuyumcu denetimlerinde hız kesmiyor

-Hazine ve Maliye Bakanlığının, Bakan Mehmet Şimşek’in “Ortalama bir kuyumcunun beyan ettiği aylık vergi matrahı 16 bin 46 lira.” açıklamasının ardından 9 büyükşehirde gerçekleştirdiği kuyum sektörü denetimleri 36 ildeki 500 büyük ve riskli mükellefi kapsayacak şekilde artırıldı
-Fiili stok, fatura, yetki belgesi ile POS cihazı kontrolü yapıldı 
-Bakan Şimşek: Vergide adalet ilkemiz çerçevesinde çok kazandığı halde düşük gelir beyan eden büyük ve riskli mükellefleri incelemeye devam ediyoruz” 

*E-ihracatın toplam ihracattaki payının yıl sonunda %3 olması hedefleniyor

-Ticaret Bakanı Bolat: E-ihracatın toplam ihracatımızdaki payı 2022’de %1,5, 2023’te de %2,1 iken, bu yılın ilk 8 ayında %2,7’ye yükselmiştir,  yıl sonu hedefimiz ise %3 seviyesine ulaşmak

 

*Ocak-Ağustos döneminde elektrik üretiminde yerli ve yenilenebilir enerjinin payı %62 oldu

-Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, elektrik üretiminde  yenilenebilir enerji kaynaklarının payının ocak – ağustos döneminde yüzde 62,8  olduğunu bildirdi 

*TCMB Başkanı Karahan: (KKM hesaplarının kapatılması) Bu aşama için  doğru bulmuyoruz

-Biraz daha azalması gerekiyor, süreci biraz daha yönettikten  sonra değerlendirmemizi yeniden yapacağız

*TCMB Anketine göre, son çeyrekte yurt içi fonlama koşullarında gevşeme bekleniyor  

-2024 yılının üçüncü çeyreğinde, bankaların genel olarak işletmelere  kullandırdıkları kredilere uyguladıkları standartları sıkılaştırmaya devam ettiği görülmüştür
-2024 yılının son çeyreğinde, genel olarak işletmelere verilen kredilere olan  talepteki azalışın zayıflayarak devam etmesi beklenmektedir
-2024 yılının son çeyreği için, yurt içi fonlama koşullarındaki sıkılaşmanın yerini gevşemeye bırakacağı, yurt dışı fonlama koşullarındaki gevşemenin ise  güçlenerek devam edeceği beklenmektedir

*TL’nin, TÜFE karşısındaki reel değeri Eylül ayında bir önceki aya göre hafif arttı

-Merkez Bankası, Reel Efektif Döviz Kuru (REK) Eylül ayı verilerini  açıkladı
-Buna göre, bir önceki ay değeri 62.33 olan TÜFE bazlı reel  efektif döviz kuru endeksi Eylül ayında 62.78 oldu

*TCMB’den faiz indirim beklentileri öteleniyor

-UBS ,TCMB’nin gevşemeye daha geç başlama riskinin arttığını belirtti, BBVA ilk indirim beklentisini Aralık ayına öteledi, Goldman Sachs ilk faiz indirim beklentisini Kasım’dan Ocak ayına erteledi, Barclays ise indirimin sonraki aylara ötelenebileceğine dikkat çekti 

*Goldman, Türkiye için yılo sonu enflasyon beklentisini yükseltti

-Goldman Sachs, Türkiye için 2024 yıl sonu enflasyon beklentisini Eylül ayı TÜFE verisi sonrası %40’tan %44’e çıkardı

*2023 yılında genel devlet açığının GSHY’ye oranı %4,8 oldu

-Genel devlet açığının Gayrisafi Yurt İçi Hasıla’ya oranı 2023 yılında %4,8  oldu
-Genel devlet toplam harcamalarının GSYH içindeki payı 2023 yılında %35,7  oldu
-Toplam vergi ve sosyal katkı gelirleri 2023 yılında 6 trilyon 656 milyar 251  milyon TL’ye yükseldi

*Bireysel Emeklilik Sisteminde toplam fon tutarı 937 milyon TL

-Emeklilik Gözetim Merkezi’nin BES temel göstergelerine göre, Bireysel Emeklilik sisteminde katılımcıların toplam fon tutarı 27 Eylül 2024 tarihi itibariyle 937 milyar 039 milyon TL oldu

*Mücevher sektörünün ihracatı, ocak-eylül döneminde, geçen yılın  aynı dönemine göre yüzde 14,4 artış gösterdi

-Mücevher sektörünün ihracatı, ocak-eylül döneminde, geçen yılın  aynı dönemine göre yüzde 14,4 artış göstererek 5 milyar 388 milyon 374 bin dolar  olarak gerçekleşti

*İstanbul’da yaşamanın maliyeti aylık 71.431 TL oldu

-İstanbul Planlama Ajansı’nın araştırmasına göre İstanbul’da  yaşamanın maliyeti geçen yılın aynı ayına göre %60,30 arttı
-İstanbul’da  dört kişilik bir ailenin ortalama yaşam maliyeti 71.431 lira olarak  hesaplandı

*IMF: Japonya, enflasyon verilerinin gerektirmesi halinde faiz  artırımına devam etmeli

-Uluslararası Para Fonu (IMF) Japonya Merkez Bankası’nın (BoJ) verilere bağlı kalması ve enflasyon verileri doğrultusunda politika  faizlerini kademeli olarak yükseltmeye devam etmesi gerektiğini belirterek,  merkez bankasının fiyat artışlarını yıllık %2 hedefine geri getirme yolunda ilerlediğini belirtti

*ECB/de Guindos: Enflasyona karşı zafer ilan etmek için çok erken

-2025 sonuna kadar enflasyon ve çekirdek enflasyonun  %2 civarında seyretmesini bekliyoruz ancak enflasyona karşı mücadelede zafer ilan  etmek için çok erken
-Olumlu bir sürprizi temsil eden son enflasyon verileri iyidi fakat büyüme  hala aşağı yönlü riski yansıtıyor
-ECB genel olarak Euro Bölgesinde sınır ötesi konsolidasyondan yanadır

*Fed üyesi Goolsbee, faizlerin önümüzdeki yıl ‘çok’ düşmesi gerektiğini tekrarladı

-Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, faiz oranlarının önümüzdeki  yıl ‘çok’ düşmesi gerektiğini yineledi

 

*JPMorgan: Trump seçimi kazandığı takdirde, Fed’i etkilemeye çalışırsa piyasalar bunu  engelleyebilir

-JPMorgan Chase, eski Cumhuriyetçi ABD başkanı  Donald Trump’ın Kasım ayında yapılacak başkanlık seçimini kazandığı ve Fed’e çok fazla baskı uygulama girişiminde bulunduğu takdirde finans piyasalarının bunu  engelleyebileceğini bildirdi

*Global gıda fiyatları Eylül ayında, Mart 2022’den bu yana en büyük  aylık artışı kaydetti

-Birleşmiş Milletler Gıda Örgütü (FAO) tarafından hazırlanan global  gıda fiyatları Endeksi (FFPI) Eylül ayında bir önceki aya göre %3 artış  göstererek 124,4 puana yükseldi ve Mart 2022’den bu yana en büyük aylık artışı kaydetti

 

*Euro Bölgesi ve Almanya’da inşaat PMI yükseldi

-Euro Bölgesi’nde HCOB inşaat sektörü PMI Eylül’de: 42.1  (Önceki: 41.4)
-Almanya’da HCOB inşaat sektörü PMI Eylül’de: 41.7 (Önceki: 38.9)

*BoE/Pill: Ücret ve hizmet fiyatları endişe kaynağı olmaya devam ediyor

-Bankanın faizlerinde yeni indirimler muhtemel olmaya devam ediyor ancak faizleri çok fazla veya çok hızlı indirmeye karşı korunmak  önemli
-Mevcut ücret ve hizmet fiyatları endişe kaynağı olmaya devam ediyor

*ABD’de liman işçilerinin grevi geçici anlaşmaya varılmasıyla sonlandı

-ABD’nin doğusunda ve güneyindeki limanlarda çalışan işçilerin grevi, sendika ile işverenlerin ücretler konusunda geçici anlaşmaya varmasıyla üçüncü günde son buldu.

*Moody’s: ABD liman grevlerinin sona ermesi uluslararası ticarette kaos tehdidini şimdilik azalttı

-Moody’s Analytics ekonomisti Harry Murphy Cruise, ABD’li liman işçilerinin üç günlük grevi sona erdirerek işe dönmeyi kabul ettiklerine  dair haberlerin ticaret kaosu tehdidini en azından şimdilik hafiflettiğini kaydetti

*Goldman Sachs: Japonya borsasıyla ilgili orta vadeli “yapıcı”  tavrımız devam ediyor

-Goldman Sachs, yönetim reformları ve enflasyonist bir ekonomiye  geçişle ilgili ilerlemelerin devam etmesi nedeniyle Japonya borsası hakkında  orta vadeli “yapıcı” tavırlarının devam ettiğini bildirdi

*AB, Çinli elektrikli araçlara %45’e varan vergi getirdi

-AB: Avrupa Komisyonu’nun Çin’den yapılan bataryalı elektrikli araç ithalatına kesin telafi edici vergi uygulanması yönündeki teklifi, tarifelerin kabulü için AB üyesi ülkelerden gereken desteği aldı

*Çin Ticaret Bakanlığı: AB’nin uygulamaları normal uluslararası ticaret düzenini bozuyor 

-(Elektrikli araç gümrük vergileri konusunda AB oylamasının ardından) Çin, AB’nin “haksız”, “uyumsuz” ve “makul olmayan”  korumacı uygulamalarına kesinlikle karşı
-AB’nin uygulamaları normal uluslararası ticaret düzenini bozuyor, Çin-AB ticaret  ve yatırım iş birliğini engelliyor

*Libya’da Merkez Bankası krizinin çözülmesinin ardından kapalı petrol sahaları da açıldı

-Libya’da ülkenin doğusu ve batısındaki siyasi aktörlerin Merkez  Bankası yönetimi konusunda anlaşmasının ardından “mücbir sebep” ilan edilen  petrol sahaları ve limanlar açıldı

*Avustralya, düşük üretim nedeniyle 2024-25 dönemine dair metalürjik  kömür ihracat beklentisini %6 düşürdü

-Avustralya Sanayi, Bilim ve Kaynaklar Bakanlığı tarafından  açıklanan verilere göre, 2024-2025 (Temmuz-Haziran) dönemi için öngörülen  metalürjik kömür ihracatı, üretimdeki düşüş nedeniyle Haziran 2024’te  öngörülen 172 milyon tondan %6,4 oranında daha az olan 161 milyon tona  indirildi