- “Maalesef talebin รงok altฤฑnda รผretim gerรงekleลti”
- “Pazar, geรงtiฤimiz yฤฑlฤฑn altฤฑnda veya รงok yakฤฑn bir seviyede yฤฑlฤฑ kapatabilir”
- “Pazar tahminimizi geรงen senenin biraz altฤฑnda, 740 bin seviyelerinde tutuyoruz”
- “Bรผyรผyen piyasadan toplanacak vergi geliri artฤฑลฤฑna yรถnelik bir dรผzenleme daha yerinde olacak”
- “รip krizinin 2022’nin en azฤฑndan yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda da devam edeceฤi รถngรถrรผlรผyor”
Tรผrkiye’de faaliyet gรถsteren otomotiv markalarฤฑnฤฑn รผst yรถneticileri, sektรถrde “olaฤan dฤฑลฤฑ” bir yฤฑlฤฑn geride kalmak รผzere olduฤunu, bu yฤฑlki satฤฑลlarฤฑn 2020’nin bir miktar altฤฑnda kalacaฤฤฑnฤฑ ve salgฤฑndaki geliลmelerin, tedarik zincirindeki rahatlamanฤฑn, kur ve faizlerin seyrinin 2022’deki durumu belirleyecek etkenlerin baลฤฑnda geleceฤini belirtti.
Otomotiv Yetkili Satฤฑcฤฑlarฤฑ Derneฤi (OYDER) Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Turgay Mersin, otomotiv sektรถrรผnde bu yฤฑl yaลanan geliลmeler ve 2022 beklentilerine iliลkin AA muhabirine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, oldukรงa zorlu, iniลli รงฤฑkฤฑลlฤฑ ve her ayฤฑna baลka olayฤฑn damga vurduฤu bir yฤฑlฤฑn geride bฤฑrakฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Mersin, รผretim ve tedarikten kaynaklanan sorunlar, arz-talep dengesinin bozulmasฤฑ, kur hareketliliฤi ve faizlerin yฤฑl sonu kapanฤฑลฤฑna etki eden faktรถrler olarak 2021 boyunca sektรถrรผn karลฤฑsฤฑna รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
2021’in toplam satฤฑลlar aรงฤฑsฤฑndan geรงen yฤฑlฤฑn altฤฑnda veya geรงen yฤฑla รงok yakฤฑn seviyelerde kapanacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผklerini ifade eden Mersin, “Yฤฑla baลlarken 1 milyon adede doฤru bir yรผrรผyรผลรผmรผz vardฤฑ ancak kasฤฑm sonu itibarฤฑyla pazar 675 bin civarฤฑnda gerรงekleลti. Geรงen seneyi yakalamak ve geรงmek iรงin 100 bin adet daha satฤฑlmasฤฑ gerekiyor. Ancak tedarikte yaลanan sorunlar nedeniyle bu rakama ulaลmak zor gรถrรผnรผyor.” dedi.
Mersin, artan fiyatlar nedeniyle satฤฑlan araรงlarฤฑn yรผzde 90-95’inin yรผzde 80’lik รTV dilimine girdiฤini, bu nedenle hฤฑzlฤฑ bir ลekilde รTV matrahlarฤฑnฤฑn gรผncellenmesi gerektiฤini sรถyledi.
2022 yฤฑlฤฑ beklentilerini de paylaลan Mersin, “Bugรผnkรผ talebi dรผลรผndรผฤรผmรผzde eฤer arz sorunlarฤฑ dรผzelirse pazarฤฑn adet olarak รถnemli bir dรผลรผล yaลamayacaฤฤฑnฤฑ sรถyleyebiliriz. Ancak รผlkemizdeki hฤฑzlฤฑ ve yukarฤฑ รงok yรถnlรผ, deฤiลken kur hareketleri nedeniyle maliyetler artmaya devam ederse bu artฤฑลlar fiyata yansฤฑyacaฤฤฑndan talepte bir daralma olmasฤฑ da kaรงฤฑnฤฑlmaz olacaktฤฑr. Ayrฤฑca, sektรถrรผn en รถnemli kaldฤฑraรง etkisi yaratan faktรถrรผ kredi faizleri ve kolay ulaลฤฑlabilmesi de bugรผnkรผ ortamda oldukรงa bรผyรผk bir yara almฤฑล durumda. Bu gรถzle deฤerlendirirsek bugรผnkรผ talebin รถnemli oranda azalmasฤฑ รถngรถrรผlebilir.” deฤerlendirmesinde bulundu.
“Maalesef talebin รงok altฤฑnda รผretim gerรงekleลti”
Toyota Tรผrkiye Pazarlama ve Satฤฑล Aล รst Yรถneticisi (CEO) Ali Haydar Bozkurt da salgฤฑnฤฑn etkisiyle yaลanan ve halen devam eden รงip krizinin, global รงapta รผretim yapan bรผtรผn sektรถrleri etkilediฤi gibi otomotivi de doฤrudan etkilediฤini ifade etti.
รretimde kullanฤฑlan materyallerin tedarikinden kaynaklฤฑ bazฤฑ yedek parรงa gruplarฤฑndaki รผretim ve bulunurluk sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ ile lojistik sektรถrรผnde yaลanan sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn da arz-talep dengesini bรผyรผk oranda etkilediฤini belirten Bozkurt, “Tรผm bunlarฤฑn sektรถrรผmรผze yansฤฑmasฤฑyla maalesef talebin รงok altฤฑnda รผretim gerรงekleลti ve global bir sorun olarak yaลandฤฑ ve yaลanmaya devam ediyor. Bu durum, sadece Tรผrkiye’de รผretim yapan fabrikalarฤฑn deฤil, dรผnyada รผretim yapan tรผm fabrikalarฤฑn karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ ve tรผm markalara yansฤฑyan bir sorundu.” diye konuลtu.
“Pazar, geรงtiฤimiz yฤฑlฤฑn altฤฑnda veya รงok yakฤฑn bir seviyede yฤฑlฤฑ kapatabilir”
Tรผrkiye otomotiv pazarฤฑnฤฑn รTV matrah gรผncellemesinden sonra araรง bulunurluฤu sorununun olmamasฤฑ halinde 1 milyon adetler civarฤฑnda seyretmesinin olasฤฑ bir durum olduฤunu aktaran Bozkurt, “รรผnkรผ yฤฑlbaลฤฑndan itibaren yoฤun talebe baktฤฑฤฤฑmฤฑzda pazar 1 milyonu gรถsteriyordu ancak รถngรถrรผ olarak bu rakamlar telaffuz edilemedi. Tรผm bu olumsuz sayฤฑlabilecek ลartlara raฤmen pazar geรงtiฤimiz yฤฑlฤฑn altฤฑnda veya รงok yakฤฑn bir seviyede yฤฑlฤฑ kapatabilir.” dedi.
Bozkurt, 2022 iรงin ise รผretimde bazฤฑ yedek parรงalarฤฑn tedarik edilememesi, รงip krizi, lojistik hizmetlerinde aksamalar baลta olmak รผzere salgฤฑn dรถneminin getirdiฤi belirsizliklerin sรผrmesi durumunda pazar tahmininde bulunmanฤฑn yine zorlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayarak, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Bรถylelikle sektรถrรผmรผz temkinli bir yaklaลฤฑm iรงinde. รip krizi aลฤฑlฤฑr ve รTV baremleri gerektiฤi zamanlarda gecikmeden gรผncellenirse 2022’deki satฤฑลlarฤฑn 2021 yฤฑlฤฑ ile aynฤฑ seviyelerde olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyorum. Bunun yanฤฑnda kurlar, faiz seviyesi de รงok belirleyici unsur olarak karลฤฑmฤฑza รงฤฑkฤฑyor. Kurun, enflasyonun ya da faiz oranlarฤฑnฤฑn yรผksekliฤinden ziyade รถngรถrรผlebilir olmasฤฑ da gerekiyor.”
“Pazar tahminimizi geรงen senenin biraz altฤฑnda, 740 bin seviyelerinde tutuyoruz”
Renault MAฤฐS Genel Mรผdรผrรผ Berk รaฤdaล ise 2021’in geรงen yฤฑl gibi salgฤฑn etkisinin hissedildiฤi bir dรถneme sahne olduฤunu ifade ederek, yรผksek dรถviz kurunun yanฤฑ sฤฑra รงip krizine baฤlฤฑ olarak yaลanan araรง bulunurluฤu sorununun en รถnemli gรผndem maddelerinden olduฤunu vurguladฤฑ.
Tรผketicilerin รงoฤunun hem mobilite ihtiyacฤฑnฤฑn hem de fiyatlarฤฑn daha da artacaฤฤฑna yรถnelik beklentisinin pazar trendini aฤustos ayฤฑna kadar canlฤฑ tuttuฤunu belirten รaฤdaล, eylรผl, ekim ve kasฤฑm aylarฤฑnda ise tรผketici nezdinde talep olmasฤฑna raฤmen รงip krizine baฤlฤฑ bulunabilirlik sorunundan รถtรผrรผ pazarda ay bazฤฑnda รถnemli dรผลรผลler yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
รaฤdaล, aralฤฑk ayฤฑnda sektรถrรผn alฤฑลฤฑk olduฤu yฤฑl sonu trendinin bu yฤฑl gรถrรผlemeyeceฤini belirterek, “Bu ay otomobil ve hafif ticari araรง satฤฑลlarฤฑnฤฑn toplam pazarda 60-70 bin adet arasฤฑnda olmasฤฑnฤฑ bekliyoruz. Bu doฤrultuda pazar tahminimizi geรงen yฤฑlฤฑn biraz altฤฑnda, 740 bin seviyelerinde tutuyoruz.” dedi.
2020 yฤฑlฤฑ beklentilerini de paylaลan รaฤdaล, ลunlarฤฑ kaydetti:
“รnceleri kฤฑsa vadeli olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผmรผz ve otomotiv sektรถrรผnรผn kapsamฤฑnฤฑ รถngรถrmekte zorlandฤฑฤฤฑ รงip krizinin, รถnรผmรผzdeki kฤฑsa ve orta vadeyi de etkileyeceฤini sรถyleyebiliriz. Birรงok รผretici, 2022 yฤฑlฤฑnda da รงip krizinin sektรถr gรผndeminin baลฤฑnda olmaya devam edeceฤini ifade ediyor. Tedarik sorunu รถngรถrรผlebilirlik anlamฤฑnda iลimizi zorlaลtฤฑrsa da tรผm iล ortaklarฤฑmฤฑz ile birlikte en iyi ve yeterli stok iรงin mรผcadele ediyoruz. รte yandan, dรถviz kurundaki volatilitenin seyrine gรถre bir taraftan temkinli, diฤer taraftan iyimser duruลumuzu sรผrdรผrerek tรผketicilerimizden gelen talepleri karลฤฑlamak iรงin รงalฤฑลmaya devam edeceฤiz.”
“Bรผyรผyen piyasadan toplanacak vergi geliri artฤฑลฤฑna yรถnelik bir dรผzenleme daha yerinde olacak”
Berk รaฤdaล, gelecek dรถnemde hem รผlke genelinde yatฤฑrฤฑm, ihracat ve istihdam yoluyla sรผrdรผrรผlebilir bir bรผyรผmenin saฤlanmasฤฑnฤฑn hem de otomotiv sektรถrรผnde hacim artฤฑลฤฑ iรงin รถzellikle dรถviz kurlarฤฑnda gรถrรผlen volatilitenin asgari seviyeye indirilerek bir istikrar ortamฤฑ oluลturulmasฤฑnฤฑn รงok รถnemli olduฤunu vurguladฤฑ.
รaฤdaล, “Bu durum bir sonraki aลamada, tรผketicinin daha makul taลฤฑt finansman faizleriyle desteklenmesini de saฤlayacaktฤฑr. Yeni yฤฑlda รTV matrah dilimlerinde yapฤฑlacak bir gรผncelleme, yรผkselen kurlarฤฑn getirdiฤi maliyet yรผkรผnรผn vergiyle birlikte tรผketiciye yansฤฑmasฤฑnฤฑn รถnรผne geรงecektir. Bรถylece sektรถr nefes alฤฑrken, yรผzde 45 ve 50’lik รTV diliminde daha fazla modelin yer almasฤฑyla tรผketiciler iรงin seรงenekler artacak. Genel olarak birim araรง baลฤฑna artan vergi yerine, bรผyรผyen piyasadan toplanacak vergi geliri artฤฑลฤฑna yรถnelik bir dรผzenlemenin daha yerinde olacaฤฤฑna inanฤฑyoruz. Ayrฤฑca, vergi sistemimiz, sรผrdรผrรผlebilirlik kriterleri aรงฤฑsฤฑndan รงevreye zararฤฑ daha az olan araรงlarฤฑn vergi aรงฤฑsฤฑndan da daha uygun olacaฤฤฑ bir yapฤฑya dรถnรผลmeli.” ifadelerini kullandฤฑ.
“รip krizinin 2022’nin en azฤฑndan yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda da devam edeceฤi รถngรถrรผlรผyor”
Hyundai Assan Genel Mรผdรผrรผ Murat Berkel, bu yฤฑl iรงinde รผretimde รถnemli sฤฑkฤฑntฤฑlar yaลanmasฤฑna sebep olan รงip krizinin, 2022’nin en azฤฑndan yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda da devam edeceฤinin รถngรถrรผldรผฤรผnรผ sรถyledi.
Berkel, “Tedarikte yaลanacak olasฤฑ aksamalar, kurlardaki dalgalanmalar ve ekonominin stabilitesinin saฤlanamamasฤฑ, pazarฤฑn dengelerinde de zaman zaman deฤiลkenlikler yaratabilir. Yฤฑl iรงindeki bu deฤiลkenlikler, pazarฤฑn da beklenen seviyelere ulaลamamasฤฑna neden olabilir. Ancak ลartlar olumlu gerรงekleลtiฤinde pazarฤฑn bu yฤฑlฤฑn altฤฑnda kalmayacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrebiliriz.” dedi.
Honda Tรผrkiye Genel Mรผdรผr Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Bรผlent Kฤฑlฤฑรงer de 2021’in sektรถr iรงin oldukรงa “sฤฑra dฤฑลฤฑ” bir yฤฑl olarak hatฤฑrlanacaฤฤฑnฤฑ ancak Honda Tรผrkiye รถzelinde baลarฤฑlฤฑ bir yฤฑl olduฤunu sรถyledi.
Kฤฑlฤฑรงer, salgฤฑn sebebiyle artan mobilite ihtiyacฤฑ ile baลlayan talep hareketliliฤinin, otomobilin yeniden bir yatฤฑrฤฑm aracฤฑ olarak gรถrรผlmesi ile hฤฑz kazandฤฑฤฤฑnฤฑ ancak 2021’in; sektรถrde yaลanan รงip krizi ve ham madde fiyatlarฤฑndaki yรผkseliลler nedeniyle arzฤฑ giderek azalan, รผretimi kรผresel รงapta dรผลen, oynak kurlar ve รTV matrah sฤฑnฤฑrlarฤฑ nedeniyle fiyatlamada zorluklar yaลanan bir yฤฑl olarak hatฤฑrlanacaฤฤฑnฤฑ ifade etti.
Son bir ayda yaลanan geliลmeler de gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda geรงen yฤฑlฤฑn toplam satฤฑล rakamlarฤฑnฤฑn yakalanmasฤฑnฤฑn olasฤฑ gรถrรผnmediฤini belirten Kฤฑlฤฑรงer, “Ancak bu satฤฑลlarla bile Tรผrkiye, geรงen yฤฑlฤฑn aynฤฑ dรถnemine gรถre Avrupa รผlkeleri otomotiv satฤฑลlarฤฑ sฤฑralamasฤฑnda 6’ncฤฑ olacak. Ekonomimizin lokomotifi olan otomotiv sektรถrรผ, pandemi etkisinin azalmasฤฑ ve alฤฑnacak doฤru kararlarla hareketliliฤini hฤฑzla geri kazanacaktฤฑr.” dedi.
Bu kadar dalgalฤฑ bir yฤฑl iรงinde hibrit ve elektrikli otomobil satฤฑลlarฤฑndaki artฤฑลlarฤฑn รถnemli olduฤuna iลaret eden Kฤฑlฤฑรงer, 2022 beklentilerini ise ลรถyle aรงฤฑkladฤฑ:
“Otomotiv sektรถrรผndeki hacim artฤฑลฤฑ iรงin รถncelikle ekonomide istikrar ortamฤฑ ve รถngรถrรผlebilirlik รงok รถnemli. Tรผketicilerin otomobile ulaลmasฤฑnฤฑ artฤฑrmak iรงin fiyat istikrarฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑ, taลฤฑt kredisine eriลim, faiz oranlarฤฑ ve รTV matrah dรผzenlenmesi gibi koลullarฤฑn da iyileลtirilmesi gerek. Elbette kรผresel รงapta yaลanan pandeminin ve buna baฤlฤฑ olarak gerรงekleลen tedarik zincirindeki bozulmalarฤฑn seyri de รงok รถnemli bir etken. 2022 yฤฑlฤฑnฤฑn en azฤฑndan ilk yarฤฑsฤฑnฤฑn yรผksek enflasyonist bir ortamda yaลanacaฤฤฑnฤฑ da unutmamak gerek. Tรผm bu gerรงeklerden hareketle รถnรผmรผzdeki yฤฑl iรงin en iyi senaryo, sektรถrรผn bu yฤฑl gerรงekleลen รผretim, ihracat ve satฤฑล rakamlarฤฑnฤฑ yakalamasฤฑ olacaktฤฑr.”
