Bazฤฑ milletvekilleri, kanun teklifinin, Tรผrkiye Denizcilik ฤฐลletmeleri Anonim ลirketi ve Tรผrkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yollarฤฑ ฤฐลletmesi Genel Mรผdรผrlรผฤรผne ait bazฤฑ limanlarฤฑn iลletme hakkฤฑ verilmesi/devri yรถntemiyle รถzelleลtirilmeleri neticesinde imzalanan 49 yฤฑldan az sรผreli sรถzleลme sรผrelerinin; baลvuru gerรงekleลtirilmesi ve sรถzleลmeden kaynaklanan tรผm yรผkรผmlรผlรผklerin yerine getirilmesi ile davalardan vazgeรงilmesi halinde 49 yฤฑla kadar uzatฤฑlmasฤฑnฤฑ รถngรถren maddesine iliลkin eleลtirilerde bulundu.
CHP Kocaeli Milletvekili Tahsin Tarhan, limanlarฤฑn deฤeri artacakken รถzelleลtirme sรผrelerini uzatmanฤฑn, kamunun รงฤฑkarฤฑna zarar vermek anlamฤฑna geldiฤini savundu.
Bu konuda รถzel รงฤฑkarlarฤฑn kamu รงฤฑkarฤฑna tercih edildiฤini ileri sรผren Tarhan, “ลunu unutmayฤฑn; ลirketler, sรผre uzatฤฑmฤฑndan sonra limanlarฤฑ tek tek yabancฤฑlara satacaklar. Bu durum gelecek sรผreรงte milli gรผvenlik sorunu haline dรถnรผลecek. Son dรถnemde limanlarฤฑ kontrol altฤฑna alamadฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ kokain tartฤฑลmalarฤฑnda gรถrรผyorsunuz. Parti olarak limanlarฤฑn รถzellikle yabancฤฑlara รถzelleลtirilmesine karลฤฑyฤฑz. Tรผrk ลirketler iลletebilir, onlarฤฑ denetleyebiliriz ama milli deฤerlerimizi yabancฤฑ ลirketlere satarsak รถnรผmรผzdeki dรถnemde bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑlar yaลarฤฑz. Bu konuda bugรผnden รถnlem almamฤฑz gerekir.” dedi.
Dรผzenlemeyle Mersin Limanฤฑ’nฤฑn รถzelleลtirme sรผresinin 13 yฤฑl daha uzatฤฑlmak istendiฤini vurgulayan Tarhan, “Mersin’de รถzelleลtirmeyi kazanan ลirket 14 yฤฑlda vadettiฤi yatฤฑrฤฑmlarฤฑn ne kadarฤฑnฤฑ gerรงekleลtirdi ki ลimdi sรถzleลme sรผresini 13 yฤฑl daha uzatฤฑyorsunuz? Nerede kamunun yararฤฑ, nerede vatandaลฤฑn รงฤฑkarฤฑ? ‘Stratejik vizyon’ diye รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑz yolda geldiฤimiz nokta, limanlarฤฑmฤฑzฤฑ ranta kurban etmek mi? 10 yฤฑl รถnce dฤฑลarฤฑdan liman almayฤฑ planlayan รผlkemiz bugรผn limanlarฤฑn รถzelleลtirilmesinin uzatฤฑlmasฤฑnฤฑ konuลuyor.” deฤerlendirmesini yaptฤฑ.
ฤฐYฤฐ Parti Denizli Milletvekili Yasin รztรผrk, Tรผrkiye Cumhuriyeti kurulurken kapitรผlasyonlarฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ ile Kabotaj Kanunu’nun yรผrรผrlรผฤe girmesinin en bรผyรผk kazanฤฑm olduฤunu dile getirerek, “Limanlarla ilgili madde komisyondan geรงerse bu konuda vereceฤimiz en bรผyรผk taviz olacaktฤฑr. Bunun ileride baลฤฑmฤฑza bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑlar aรงacaฤฤฑnฤฑ gรถrmemiz gerekir.” dedi.
Limanlarฤฑ, รถzel ลirketler yerine devletin revize etmesinin daha uygun olduฤunu sรถyleyen รztรผrk, “Dรผลรผnceniz rahmani ise eyvallah ama piyasada gรผvenin kalmadฤฑฤฤฑ yerde dฤฑล yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn limanlarฤฑmฤฑza รงok uygun fiyatlarla el koyacaฤฤฑnฤฑ unutmamamฤฑz lazฤฑm.” diye konuลtu.
CHP Niฤde Milletvekili รmer Fethi Gรผrer de kanun teklifinin genelinde “รถzelleลtirmenin ruhu”nun dolaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
“Limanlar kesinlikle kamu eliyle iลletilmeli”
HDP ฤฐstanbul Milletvekili Ali Kenanoฤlu, TBMM’nin kaliteli dรผzenleme yapamadฤฑฤฤฑnฤฑ savunarak, “Yasama yฤฑlฤฑ tamamlanmadan sรผrekli aynฤฑ kanunda deฤiลiklik yapฤฑyoruz.” dedi.
รeลitli kanunlarla ilgili deฤiลiklikleri iรงeren kanun teklifi ile temel amacฤฑn, limanlarla ilgili dรผzenleme olduฤunu รถne sรผren Kenanoฤlu, “Dรผzenlemenin, TBMM Genel Kurulundan geri รงekilerek tekrar komisyona getirilmesi ile genel baลkanฤฑnฤฑzฤฑn Katar ve Birleลik Arap Emirlikleri ile yaptฤฑฤฤฑ gรถrรผลmelerin ilgisi var mฤฑ? Verilen sรถzler mi var?” diye sordu.
Limanlara iliลkin dรผzenlemenin Anayasa’ya aykฤฑrฤฑ olduฤunu ileri sรผren Kenanoฤlu, “Bir ihale yapฤฑlmฤฑล, ihalelerin sรผresi henรผz dolmamฤฑล, sรผresi dolduktan sonra ihale aลamasฤฑna gelmesi gereken limanlarla ilgili ihalesiz sรผre uzatฤฑmฤฑ yapฤฑlacak. Limanlar kesinlikle kamu eliyle iลletilmeli, รถzel ลirketlerin para hฤฑrslarฤฑna teslim edilmemeli.” gรถrรผลรผnรผ savundu.
“49 yฤฑllฤฑk geleceฤimizi satฤฑyorsunuz”
ฤฐYฤฐ Parti Ankara Milletvekili Ayhan Altฤฑntaล, limanlarla ilgili maddenin kanun teklifinden รงฤฑkarฤฑlmasฤฑnฤฑ isteyerek, “128 milyar dolarฤฑ sattฤฑktan sonra sฤฑfฤฑrฤฑ tรผkettiniz, ลimdi para bulmak iรงin 49 yฤฑllฤฑk geleceฤimizi satฤฑyorsunuz. 20 yฤฑllฤฑk geleceฤimizi zaten satmฤฑลtฤฑnฤฑz, o yetmedi, ลimdi bunu 49 yฤฑllฤฑฤa uzatฤฑyorsunuz.” diye konuลtu.
“Limanlarฤฑn รถzellikle yabancฤฑlara satฤฑlmasฤฑ modern kapitรผlasyon.” diyen Altฤฑntaล, Atatรผrk’รผn Lozan’da en รงok ฤฑsrarcฤฑ olduฤu konunun kapitรผlasyonlarฤฑn kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ.
Altฤฑntaล, “รocuklarฤฑmฤฑzฤฑn, torunlarฤฑmฤฑzฤฑn geleceklerini birilerine taahhรผt ediyoruz. Sizin รงocuklarฤฑnฤฑz, torunlarฤฑnฤฑz bu รผlkede yaลamayacaklar mฤฑ? Hepiniz mi รงocuklarฤฑnฤฑzฤฑ yurt dฤฑลฤฑna gรถndereceksiniz? Bu dรผzenlemenin saฤlam bir mantฤฑฤฤฑ yok.” sรถzlerini sarf etti.
“Nedense Orta Doฤu’dan gelen yatฤฑrฤฑmcฤฑlara karลฤฑ รงok mesafelisiniz”
AK Parti ฤฐstanbul Milletvekili ฤฐffet Polat, Tรผrkiye ticaretinin can damarlarฤฑndan olan limanlarda yatฤฑrฤฑm ve geniลlemelerin idamesi iรงin mevcut teknolojiyi iyileลtirmek, hฤฑzlฤฑ ve gรผvenilir bir lojistik imkanฤฑ tanฤฑmak amacฤฑyla yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn sรผreรงlerini uzatmanฤฑn doฤru olacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Polat, dรผnya ticaretinin pandemi dรถneminde yavaลladฤฑฤฤฑ, ticaretin adeta durduฤu bu dรถnemde yatฤฑrฤฑmlarฤฑna devam eden liman iลletmecilerinin zararlarฤฑnฤฑn bir nebze de olsa telafi edileceฤine inandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Muhalefet milletvekillerinin, kategorik olarak her ลeye karลฤฑ รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Polat, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Hem serbest piyasayฤฑ savunmak hem de bir demir perde รผlkesi gibi kanun yapmayฤฑ istemek doฤru deฤil. Birรงok milletvekilimiz, limanlarฤฑn ileride Birleลik Arap Emirlikleri’ne, Katar’a peลkeล รงekileceฤine dair niyet okuyuculuฤu dile getiriyor. Bunu doฤru bulmuyorum. Nedense ฤฐslam รผlkelerine, Orta Doฤu’dan gelen yatฤฑrฤฑmcฤฑlara karลฤฑ รงok mesafelisiniz. ฤฐngilizlerin, Almanlarฤฑn, Hollandalฤฑlarฤฑn getirdiฤi para para da gelip yatฤฑrฤฑm yapacak olan Katarlฤฑlara ya da Birleลik Arap Emirliklilere neden karลฤฑ รงฤฑkฤฑyorsunuz? Birleลmiล Milletler Ticaret ve Kalkฤฑnma Konferansฤฑ’nฤฑn verilerine gรถre, bir liman yatฤฑrฤฑmฤฑnฤฑn ortalama geri dรถnรผลรผ 35 yฤฑl. Buna pandemiyi, ticari durgunluklarฤฑ eklediฤinizde bu sรผrenin daha da uzun olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum.”
Komisyonda รผslup tartฤฑลmasฤฑ
CHP ฤฐstanbul Milletvekili Turan Aydoฤan, “Kamu yararฤฑ ihlal ediliyor. Kime soruyorsunuz bunlarฤฑ? รnรผnรผze gelene bu milletin topraฤฤฑnฤฑ, taลฤฑnฤฑ ‘Alฤฑn size verdim…’ Ne iradesi bu, kimi temsil ediyorsunuz, kimin รงฤฑkarlarฤฑna yasa yapฤฑyorsunuz? Yasa yapmak, kamu รงฤฑkarฤฑnฤฑn รถtesine geรงiyorsa tarifinin yapฤฑlmasฤฑ lazฤฑm.” dedi.
AK Parti Samsun Milletvekili Fuat Kรถktaล, Aydoฤan’a, “Bรถyle bir konuลma รผslubu olamaz. Hakaret etmeye gerek yok, gรถrรผลรผnรผzรผ sรถylersiniz. Burasฤฑ ayar yeri deฤil.” tepkisini gรถsterdi.
Karลฤฑlฤฑklฤฑ laf atฤฑลmalar รผzerine araya giren Komisyon Baลkanvekili, AK Parti Dรผzce Milletvekili Fahri รakฤฑr, Aydoฤan’dan, konuลmasฤฑnฤฑ toparlamasฤฑnฤฑ istedi. Bu sฤฑrada AK Parti ile CHP milletvekilleri arasฤฑnda tartฤฑลma รงฤฑktฤฑ.
Daha sonra konuลmasฤฑnฤฑ sรผrdรผren CHP’li Aydoฤan’ฤฑn, “ฤฐzin verirseniz sรถzlerimi baฤlayayฤฑm, vermezseniz o sizin utancฤฑnฤฑz olsun.” ifadesi tartฤฑลmayฤฑ alevlendirdi.
Komisyon Baลkanvekili รakฤฑr, milletvekillerini sรผkuneti muhafaza etmeleri konusunda uyardฤฑ.
รakฤฑr, Aydoฤan’ฤฑn, “Susarlarsa baฤlayacaฤฤฑm. Tahammรผlรผ olsun arkadaลlarฤฑn.” ifadesi รผzerine mikrofonunu kapattฤฑ.
Bunun รผzerine Aydoฤan, “Siz hakaret etmeyen bir milletvekiline tahammรผl edemeyecek bir komisyonsunuz. Yazฤฑklar olsun.” dedi.
Fahri รakฤฑr da “Sayฤฑn Aydoฤan, bize nasฤฑl davranacaฤฤฑmฤฑza iliลkin telkinde bulunamazsฤฑnฤฑz. Bu komisyona saygฤฑsฤฑzlฤฑk yapamazsฤฑnฤฑz.” karลฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ verdi.
Bu sฤฑrada AK Parti Kahramanmaraล Milletvekili Mehmet Cihat Sezal, ayaฤa kalkarak Aydoฤan’a, “Doฤru konuล.” diye baฤฤฑrdฤฑ ve Aydoฤan’ฤฑn รผzerine yรผrรผdรผ.
Komisyon Baลkanvekili รakฤฑr, gerginliฤin sรผrmesi รผzerine birleลime ara verdi. Gerginlik bir sรผre verilen arada da devam etti.
Daha sonra birleลimi aรงan Komisyon Baลkanฤฑ Ziya Altunyaldฤฑz, milletvekillerini รผsluplarฤฑna dikkat etmeleri konusunda uyardฤฑ.
Komisyonda, CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarฤฑbal’ฤฑn, “Bir kanun รงฤฑkarmaya รงalฤฑลฤฑyorsunuz, insanlarฤฑ uฤraลtฤฑrmayฤฑn, รงฤฑkฤฑn, ‘Biz bu memleketi satฤฑyoruz.’ deyin. 49 yฤฑl bir ลey verilmez.” ifadesi รผzerine de AK Parti ile CHP milletvekilleri arasฤฑnda tekrar tartฤฑลma yaลandฤฑ.
Kanun teklifinin maddeleri รผzerindeki gรถrรผลmeler sรผrรผyor.
