BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre bazฤฑ aลฤฑlarฤฑ iki dozu, Omicron bulaลmasฤฑna karลฤฑ neredeyse hiรง koruma saฤlamazken, yine de hastaneye yatacak kadar hasta olma riskinizi รงok bรผyรผk รถlรงรผde azaltฤฑyor.
Aลฤฑlarฤฑn hepsi, iki yฤฑl รถnce ortaya รงฤฑkan virรผsรผn ilk haliyle savaลmak iรงin geliลtirildi.
Peki Omicron bu aลฤฑlarฤฑn verdiฤi korumayฤฑ zaten aลtฤฑysa. orijinal aลฤฑlarฤฑn รผรงรผncรผ bir dozu ya da “hatฤฑrlatฤฑcฤฑ” dozu nasฤฑl iลe yarayacak?
ลansฤฑmฤฑza, ลฤฑrฤฑnganฤฑn iรงindeki tamamen aynฤฑ olsa da hatฤฑrlatฤฑcฤฑ dozlar, baฤฤฑลฤฑklฤฑk sistemimiz aรงฤฑsฤฑndan aynฤฑsฤฑnฤฑn biraz daha fazlasฤฑ deฤil.
รรงรผncรผ dozdan sonra elde ettiฤi koruma รถncekinden daha bรผyรผk, daha geniล kapsamlฤฑ ve daha akฤฑlda kalฤฑcฤฑ.
Covid okulu
Koronavirรผsle savaลmak, baฤฤฑลฤฑklฤฑk sistemiminizin รถฤrenmesi gereken bir ลey.
Bir seรงenek, virรผsle gerรงekten karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑnda ne yapmasฤฑ gerektiฤini รงรถzmesi. Ama bu ลekilde iลler kรถtรผye gidebilir ve aฤฤฑr geรงirip, hastaneye yatma riskini alฤฑrsฤฑnฤฑz.
Aลฤฑlar daha รงok bir okul gibidir. Baฤฤฑลฤฑklฤฑk sisteminizin Covid eฤitimini geliลtirecek gรผvenli รงevreler.
ฤฐlk doz, temelleri atacak ilkokul eฤitimi.
ฤฐkinci ve รผรงรผncรผ dozlar ise, baฤฤฑลฤฑklฤฑk sisteminizi ortaokula ve รผniversiteye gรถnderip, bilgisini bรผyรผk รถlรงรผde derinleลtirmek. Yani ilkokulu รผst รผste tekrarlamฤฑyor.
Nottingham รniversitesi’nden Virolog Prof. Jonathan Ball “Baฤฤฑลฤฑklฤฑk sistemimiz, virรผse dair daha zengin bir bilgiye ve anlayฤฑลa sahip oluyor” dedi.
Ball, Omicron’un bรผtรผn kalleลรงe numalarฤฑna karลฤฑn, yรผksek eฤitimli bir baฤฤฑลฤฑklฤฑk sisteminin virรผs ve varyantlarฤฑ iรงin “inanฤฑlmaz zor bir dรผลmanca ortam” olduฤunu da kaydediyor.
Antikorlar bu eฤitimden bรผyรผk yarar saฤlฤฑyorlar.
Bunlar, kendilerini koronavirรผsรผn dฤฑลฤฑna yapฤฑลtฤฑran yapฤฑลkan proteinler. Antikorlar virรผse yapฤฑลฤฑyor ve bรถylece hรผcrelerinizi iลgal edemiyor. Diฤerleri de yanฤฑp sรถnen bir neon ฤฑลฤฑkla yazฤฑlmฤฑล “virรผsรผ รถldรผr” yazฤฑsฤฑnฤฑn biyolojik karลฤฑlฤฑฤฤฑ olarak orada duruyorlar.
Bir dizi laboratuvar รงalฤฑลmasฤฑ ve gerรงek dรผnyadan alฤฑnan veriler, iki doz Covid aลฤฑsฤฑndan sonra sahip olduฤunuz antikorlarฤฑn Omicron’a karลฤฑ daha az etkili olduฤunu gรถsterdi.
Imperial College London’dan immunoloji uzmanฤฑ Prof. Danny Altmann “neredeyse hiรง kalmฤฑyor” ve siz “enfeksiyonlara รงok aรงฤฑk bir hale geliyorsunuz” diyor.
Yani okula geri dรถnme zamanฤฑ.
Aลฤฑnฤฑn her dozu, baฤฤฑลฤฑklฤฑk sisteminde bir tur daha antikor evrimini tetikliyor. Virรผse kendisini daha sฤฑkฤฑ yapฤฑลtฤฑran, daha iyi antikorlarฤฑ arฤฑyor. Bu afinite olgunlaลmasฤฑ adฤฑ verilen bir sรผreรง.
Prof Altmann “Antikorlarฤฑnฤฑz zaman geรงtikรงe iyileลiyor, daha havalฤฑ, daha sofistike oluyorlar” diyor.
Antikorlar kendilerini koronavirรผse daha sฤฑkฤฑ yapฤฑลtฤฑrabilirse, Omicron mutasyolarฤฑnฤฑn virรผsรผn kurtulmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olmasฤฑ daha da zorlaลacak. Yeni varyantta รถnemli รถlรงรผde mutasyon bulunsa da, temelde aynฤฑ virรผs ve hiรง deฤiลmemiล parรงalarฤฑ var.
รst รผste aลฤฑlamalar aynฤฑ zamanda, yeni saldฤฑrฤฑ yรถntemleri arayan baฤฤฑลฤฑklฤฑk sisteminin antikor repertuarฤฑnฤฑ da geniลletmesini saฤlฤฑyor.
Mesele sadece antikorlarฤฑn kalitesi de deฤil, hatฤฑrlatฤฑcฤฑ dozla antikor sayฤฑsฤฑ da artฤฑyor.
Imperial’dan Prof Charles Bangham “Daha รงok antikorunuz oluyor, kandaki konsantrasyonu artฤฑyor ve bunun ne kadar sรผreceฤini bilmiyoruz ama ne kadar รงok sayฤฑda aลฤฑ olursanฤฑz, baฤฤฑลฤฑklฤฑk siseminin hafฤฑzasฤฑ o kadar uzun sรผrรผyor” diyor.
Bรผtรผn bunlarฤฑn etkisi, iki dozun Omicron’a karลฤฑ daha zayฤฑf kaldฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteren aynฤฑ aratฤฑrmalarda netti. รรงรผncรผ dozun ardฤฑndan, Covid’i semptomatik geรงirmeye karลฤฑ koruma oranฤฑ yรผzde 75’e รงฤฑktฤฑ.
Ayrฤฑca รผรงรผncรผ doz, baฤฤฑลฤฑklฤฑk sistemimizin baลka noktalarฤฑnda, vรผcudumuza gelecekteki varyantlara karลฤฑ avantaj saฤlฤฑyor.
