Merkez Bankası’nın politika faizini yüzde 15’e düşüren kararından sonra piyasadaki ticari faiz oranları kamu bankalarında yüzde 16 artı yüzde 1 komisyon, özel bankalarda ise yüzde 18-19 civarında uygulanıyor. Konut ve ihtiyaç kredilerinde ise faizler hiç inmedi, yıllık yüzde 27-29 civarında. Çiftçi ise zaten kredi alamıyor.
Cumhuriyet’ten Ali Can Polat’ın haberine göre, piyasalarda yatırım yapmak gün geçtikçe zorlaşırken bankalar ise belirsizlik nedeniyle önlem arayışında. Kamu bankaları verdikleri ticari kredilerde 14 ay sonraya faiz güncelleme şartı koymaya başladı.
İstanbul Tüccarlar Kulübü Başkanı İlker Önel, piyasada ticari kredilerin yatırımdan ziyade işletmeleri ayakta tutmak için kullanıldığını belirtti. Önel, “25 yıldır ticaret hayatındayım, ilk defa eşit ödemeli kredilerde bir kamu bankası bana 14 ay sonrası için faiz güncelleme şartı sunuyor. Bu, normalde rotatif kredilerde olurdu ama eşit ödemeli kredide ben 24 ay sonra bile ödeyeceğim taksidin ne olduğunu bilir ve kredimi gönül rahatlığıyla alırdım” dedi.
Faiz indirimlerinin sembolik kaldığını, reel piyasaya yansımadığını söyleyen Ege İhracatçı Birlikleri Başkanı Jak Eskinazi ise bankaların her türlü tedbiri aldığını belirtti. “Öyle bir atmosferdeyiz ki ipin ucu koptu” diye konuşan Eskinazi, piyasada yeni kredi ve yatırımlardan ziyade mevcut borçlar ve artan maliyetlerle mücadele edildiğini söyledi.
Faiz indirimlerinin çiftçiye faydadan çok zararı olduğunu söyleyen Türkiye Ziraatçiler Derneği Başkanı Hüseyin Demirtaş ise çiftçinin istese de kredi alamadığını söyledi. Demirtaş, “Yarısı icralık, yarısı kara listede çiftçinin. Şu an bankaya gitse önce mevcut elektrik borcu yüzüne çarpılıyor. Faiz düşeceğine dolar düşük kalsaydı da gübre yüzde 700 artmasaydı. Çiftçi bu yıl yeterli gübreyi veremedi toprağa, kara kara seneye rekoltenin ne olacağını düşünüyor” dedi.
