ฤฐngiltere’de yayฤฑmlanan Financial Times (FT) gazetesi, bugรผnkรผ baลyazฤฑsฤฑnda Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn deฤer kaybetmesine, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn izlediฤi politikalarฤฑn neden olduฤunu savundu.
Tรผrkiye’nin olaฤan dฤฑลฤฑ bir kur krizi yaลadฤฑฤฤฑ vurgulanan baลyazฤฑda, TL’nin son iki haftada yรผzde 20 deฤer kaybettiฤi ve bunun รถncekiler gibi temel ekonomik gรถstergelerden kaynaklanmadฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
Tรผrkiye’de uzun sรผre cari aรงฤฑk sorunu yaลandฤฑฤฤฑ ancak ihracatta ve yabancฤฑ turist sayฤฑsฤฑndaki artฤฑล sayesinde Aฤustos ve Eylรผl aylarฤฑnda cari iลlemler fazlasฤฑ verildiฤi vurgulanฤฑyor.
Kurdaki sorunun ise Erdoฤan’ฤฑn “dengesiz politikalarฤฑ” ve Merkez Bankasฤฑ รผzerindeki etkisinden kaynaklandฤฑฤฤฑ ifade ediliyor.
Baลyazฤฑ ลรถyle devam ediyor:
“Erdoฤan, liradaki deฤer kaybฤฑnda dฤฑล gรผรงleri suรงluyor. Ama son sorunlar Erdoฤan’ฤฑn Mart ayฤฑnda Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Naci Aฤbal’ฤฑ gรถrevden almasฤฑnฤฑn ardฤฑndan baลladฤฑ.”
FT, baลyazฤฑsฤฑnda, Aฤbal’ฤฑn son iki yฤฑlda gรถrevden alฤฑnan รผรงรผncรผ Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ olduฤu ve Erdoฤan’a sadฤฑk olan ลahap Kavcฤฑoฤlu’nun baลkan olarak atanmasฤฑyla liranฤฑn yรผzde 15 deฤer kaybettiฤi, Kasฤฑm ayฤฑnda da faiz oranlarฤฑnฤฑn รผรงรผncรผ kez dรผลรผrรผldรผฤรผ hatฤฑrlatฤฑlฤฑyor:
“Geliลmekte olan piyasalarฤฑn para birimlerinin bu yฤฑl dolar karลฤฑsฤฑnda genel olarak kรถtรผ performans sergilediฤi doฤru. ABD Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (Fed) yakฤฑnda varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnฤฑ azaltacaฤฤฑ beklentisi (โฆ) dolarฤฑn deฤer kazanmasฤฑna yol aรงtฤฑ. Geliลmekte olan รผlkelerde daha yรผksek faiz arayฤฑลฤฑndaki serbest dolaลan sermaye รผlkesine geri dรถnรผyor.”
Erdoฤan’ฤฑn geรงen hafta “ekonomik kurtuluล savaลฤฑ” ifadesini kullandฤฑฤฤฑ hatฤฑrlatฤฑlarak, bu kez dรผลรผk faiz konusuna ideolojik baฤlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ sรผrdรผrmede kararlฤฑ gรถrรผndรผฤรผ belirtiliyor.
Fiyat artฤฑลlarฤฑ nedeniyle hayat standartlarฤฑnฤฑn dรผลtรผฤรผ ve Erdoฤan’ฤฑn popรผlaritesinin azaldฤฑฤฤฑ vurgulanan yazฤฑda, yฤฑllฤฑk enflasyonun yรผzde 20 oranฤฑnda seyrettiฤi, bunun da gerรงek faiz oranlarฤฑnฤฑn negatif yรผzde 5’lerde olduฤu anlamฤฑna geldiฤi ifade ediliyor:
“Cumhurbaลkanฤฑ eฤer faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrme programฤฑnฤฑ sรผrdรผrรผrse lira daha da deฤer kaybedecek ve fiyatlar karลฤฑ konulmaz bir ลekilde artacaktฤฑr. Bu durumda Tรผrklerin birikimlerini korumasฤฑnฤฑn tek yolu, Erdoฤan’ฤฑn kontrolรผnde olmayan bir kura yรถnelmek olacaktฤฑr.
“Eฤer Erdoฤan aniden yรถn deฤiลtirmezse, bรผyรผk potansiyele sahip Tรผrkiye’nin karลฤฑ karลฤฑya kalacaฤฤฑ tek soru, cumhurbaลkanฤฑnฤฑn daha ne kadar kalacaฤฤฑ ve gitmeden รถnce ne kadar zarar vereceฤidir.”
‘Tรผrkiye hiperenflasyonun eลiฤinde mi?’
FT’nin bugรผnkรผ bir baลka haberinde de “Tรผrkiye hiperenflasyonun eลiฤinde mi?” sorusuna yanฤฑt aranฤฑyor.
Tรผrkiye’de yฤฑllฤฑk enflasyon oranฤฑnฤฑn yรผzde 20 eลiฤini aลmasฤฑnฤฑn beklendiฤi ve bunun Kasฤฑm 2018’den beri en yรผksek enflasyon oranฤฑ olacaฤฤฑ belirtilen yazฤฑda, bu ay TL’nin dolar karลฤฑsฤฑnda yรผzde 28 deฤer kaybettiฤine de dikkat รงekilerek, analistlerin Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’ฤฑn dรผลรผk faizde ฤฑsrar etmesi halinde Tรผrkiye’nin hiperenflasyon yรถnรผnde yol alacaฤฤฑ deฤerlendirmesine yer veriliyor.
Haberde, Fransฤฑz Bankasฤฑ Sociรฉtรฉ Gรฉnรฉrale’de analist Phoenix Kalen’in รถnรผmรผzdeki aylarda yฤฑllฤฑk enflasyon oranฤฑnฤฑn yรผzde 30’larฤฑ bulacaฤฤฑ ifadeleri yer alฤฑyor.
