- ฤฐklim krizi ile aลฤฑrฤฑ zenginlerin bir baฤlantฤฑsฤฑ
- Milyarder baลฤฑna 70 ton karbondioksit
- Lรผks tรผketim dรผnyayฤฑ kirletiyor
- ฤฐลin iรงine bir de uzaya gitmek girdi
- Normal vatandaล 15 ton, milyarderler 8 bin ton
- Ortalama bir insanฤฑn karbon ayak izi
- En bรผyรผk kirletici Roman Abramovฤฑch
- Listede Elon Musk ve Bill Gates de var…
- Bฤฑll Gates; Mรผtevazi kirletici
- รevreye duyarlฤฑ teknoloji ceoโsu Musk
ฤฐklim krizi, รถzellikle son yฤฑllarda รงok yoฤun bir ลekilde hissediliyor ve tartฤฑลฤฑlฤฑyor. Karbon ayak izlerinin azaltฤฑlmasฤฑ, kรผresel ฤฑsฤฑnmayฤฑ 1.5 santigrat derece ile sฤฑnฤฑrlandฤฑrma รงalฤฑลmalarฤฑ yapฤฑlฤฑyor. Peki, milyarderlerin lรผks harcamalarฤฑnฤฑn iklim krizine etkisinin รงok bรผyรผk olduฤunu biliyor muydunuz? Yapฤฑlan araลtฤฑrmalar, sรผper zenginlerin, ortalama olarak her yฤฑl kiลi baลฤฑna 70 tondan fazla karbondioksite sebep olduฤunu sรถylรผyor. ฤฐลte milyarderler ve iklim krizine olan korkutucu etkileri…
ฤฐklim krizi ile aลฤฑrฤฑ zenginlerin bir baฤlantฤฑsฤฑ
Hรผrriyetโten Selin Irmak Kaรงmazโฤฑn bildirdiฤine รผzere, Guardianโda yer alan habere gรถre, dรผnya nรผfusunun en zengin yรผzde 1โi (yฤฑllฤฑk 172 bin dolardan fazla kazananlar) dรผnyanฤฑn karbon emisyonunun yรผzde 15โini รผretiyor. Bu oran, en yoksul yรผzde 50โlik kesimin karbon emisyonuna etkisinin iki katฤฑ.
Milyarder baลฤฑna 70 ton karbondioksit
Dรผnya nรผfusunun en zengin yรผzde 1โi, ortalama olarak her yฤฑl kiลi baลฤฑna 70 tondan fazla karbondioksit salฤฑyorlar.
20 milyarderin yaลam tarzlarฤฑna iliลkin yakฤฑn zamanda yapฤฑlan bir analiz, her birinin ortalama 8 bin tondan fazla karbondioksit รผrettiฤini ortaya รงฤฑkardฤฑ. Bu, 1.5 Cโden fazla olmayan bir ฤฑsฤฑnma hedefleyen dรผnyada, kendi paylarฤฑna dรผลen karbondioksit miktarฤฑnฤฑn 3500 katฤฑ!
ฤฐngiliz yardฤฑm kuruluลu Oxfam tarafฤฑndan yapฤฑlan รงalฤฑลma, dรผnyanฤฑn kรผresel ฤฑsฤฑnmayฤฑ Paris Anlaลmasฤฑ’nda taahhรผt edildiฤi gibi 1.5 derecenin altฤฑnda tutma yolunda devam edebilmesi iรงin sรผper zenginlerin emisyonlarฤฑnฤฑ %97 oranฤฑnda azaltmalarฤฑ gerektiฤini sรถylรผyor.
Lรผks tรผketim dรผnyayฤฑ kirletiyor
Milyarderlerin bu kadar fazla karbon emisyonuna neden olmalarฤฑnฤฑn baลlฤฑca sebepleri kendilerine ait yatlarฤฑ, uรงaklarฤฑ ve birden fazla malikaneleri. Tรผm bu lรผks, atmosfere fazladan sera gazฤฑ salgฤฑlanmasฤฑna neden oluyor.
รrneฤin, sรผrekli mรผrettebatฤฑ, helikopter pisti, denizaltฤฑlarฤฑ ve havuzlarฤฑ olan bir sรผper yat, hesaplamalara gรถre yฤฑlda yaklaลฤฑk 7.020 ton CO2 (karbondioksit) salฤฑyor ve bu da onu รงevresel aรงฤฑdan sahip olunabilecek en kรถtรผ varlฤฑk haline getiriyor.
ฤฐลin iรงine bir de uzaya gitmek girdi
Uรงmak, sรผper zenginlerin sera gazฤฑ emisyonlarฤฑnฤฑn รงok bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑ oluลturuyor. Buna gรถre, en zengin yรผzde 1โlik kesim, dรผnyanฤฑn havacฤฑlฤฑk emisyonlarฤฑnฤฑn kabaca yarฤฑsฤฑnฤฑ รผretiyor.
Karbon รผretimi maalesef jetler, รถzel uรงaklar ve helikopterlerle sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmayacak gibi gรถrรผnรผyor; bazฤฑ sรผper zenginler uzaya gitme planlarฤฑ yapฤฑyor. Bu da her birinin 10 dakikada, ortalama 30 insanฤฑn bir yฤฑlda salgฤฑladฤฑฤฤฑ kadar karbondioksit รผreteceฤi anlamฤฑna geliyor.
Normal vatandaล 15 ton, milyarderler 8 bin ton
Fast Company, milyarderlerin karbon ayak izlerini รถlรงรผmlemek iรงin yaptฤฑฤฤฑ รงalฤฑลmada milyarderlerin evlerini, araรงlarฤฑnฤฑ, uรงaklarฤฑnฤฑ ve yatlarฤฑnฤฑ belgelemek iรงin 82 kamu kayฤฑt veri tabanฤฑnฤฑ taradฤฑ. Daha sonra her evin, uรงaฤฤฑn, aracฤฑn ve yatฤฑn yฤฑllฤฑk CO2 emisyonlarฤฑnฤฑ tahmin etmek iรงin ABD Enerji Bilgi ฤฐdaresi baลta olmak รผzere pek รงok kaynaktan faydalandฤฑ. Gelin bu araลtฤฑrma sonuรงlarฤฑna beraber bakalฤฑmโฆ
Ortalama bir insanฤฑn karbon ayak izi
Ortalama bir vatandaล 2018’de yaklaลฤฑk 15 ton CO2 saldฤฑ. Buna karลฤฑlฤฑk, 20 milyarder o yฤฑl ortalama yaklaลฤฑk 8 bin 190 ton CO2’ye salฤฑmฤฑna neden oldu.
En bรผyรผk kirletici Roman Abramovฤฑch
19 milyar dolarlฤฑk servetinin รงoฤunu petrol ve gaz ticaretinden kazanan Roman Abramovich, listedeki en bรผyรผk kirletici olarak karลฤฑmฤฑza รงฤฑkฤฑyor. Abramovich, Londra’daki Kensington Parkโta bir malikane, Fransa’daki Cap D’Antibes’te bir ลato ve St. Barts’ta bir zamanlar David Rockefeller’a ait olan 28 hektarlฤฑk bir arazi de dahil olmak รผzere birรงok รผlkede eve sahip.
2018 yฤฑlฤฑnda ฤฐngiltereโden ayrฤฑlan ve รงifte vatandaลlฤฑฤa sahip olduฤu ฤฐsrailโe yerleลen Abramovich, 170 metre uzunluฤu ile dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ikinci yatฤฑ olan ve hatta bazฤฑ yolcu gemilerine dahi rakip olan Eclipse adlฤฑ sรผper yatฤฑyla sฤฑk sฤฑk Akdeniz turuna รงฤฑkฤฑyor. 30 kiลilik yemek salonuna sahip รถzel tasarฤฑm Boeing 767 yolcu uรงaฤฤฑ ile dรผnyayฤฑ dolaลฤฑyor, Gulfstream G650 jeti, iki helikopterinden biri veya yatฤฑndaki denizaltฤฑ ile de daha kฤฑsa yolculuklar yapฤฑyor.
Listede Elon Musk ve Bill Gates de var…
Roman Abramovichโin 2018โde en az 33.859 metrik ton CO2 emisyonundan sorumlu olduฤu tahmin ediliyor. Bunun รผรงte ikisinden fazlasฤฑ ise yฤฑl boyunca her an kullanฤฑma hazฤฑr olan yatฤฑndan kaynaklanฤฑyor.
Bฤฑll Gates; Mรผtevazi kirletici
ลu anda 137 milyar dolarla dรผnyanฤฑn en zengin dรถrdรผncรผ kiลisi olan Bill Gates, milyarder standartlarฤฑna gรถre โmรผtevazฤฑโ bir kirletici olarak adlandฤฑrฤฑyor. Gates, geรงtiฤimiz yฤฑl 645 milyon dolarlฤฑk bir yat satฤฑn almฤฑลtฤฑ. Bu yatฤฑn diฤerlerinden bir farkฤฑ var; kendisi รงevre dostu. Gates, tamamen sฤฑvฤฑ hidrojenle รงalฤฑลan รงevre dostu bir mega yat satฤฑn alan ilk kiลi oldu. 112 metrelik, beล gรผverteli Aqua isimli yatฤฑn inลasฤฑnฤฑn 2024’te tamamlanmasฤฑ bekleniyor.
Gatesโin yatฤฑ รงevre dostu olsa da jet ve helikopterleri iรงin aynฤฑ ลeyi sรถylemek zor. Dรถrt รถzel jeti, bir deniz uรงaฤฤฑ ve รงok sayฤฑda helikopteri ile deyim yerindeyse bir โkoleksiyona sahip olan Bill Gates, normal bir vatandaลฤฑnkinden yaklaลฤฑk 3000 kat daha fazla karbon ayak izine sahip.
Gates, 1990โlฤฑ yฤฑllarda kendisine Seattle’da 127 milyon dolara mal olan bir malikane inลa etti. 23 araรงlฤฑk garajฤฑ, 20 kiลilik sinema salonu ve 24 banyosu bulunan dev ev, 6.131 metrekarelik bir alanฤฑ kaplฤฑyor. Gatesโin ayrฤฑca Gรผney Kaliforniyaโda, Washington eyaletindeki San Juan Adalarฤฑ’nda, North Salem ve New York City’de en az beล konutu bulunuyor.
Bill Gatesโin yฤฑllฤฑk karbon ayak izinin, รงoฤunlukla รงok fazla uรงuลtan kaynaklanan 7.493 metrik ton karbon olduฤu tahmin ediliyor.
รevreye duyarlฤฑ teknoloji ceoโsu Musk
Tesla Motors ve SpaceX’in CEO’su Gรผney Afrika doฤumlu Elon Musk, 299 milyar dolar ile dรผnyanฤฑn en zengin insanฤฑ olmasฤฑna raฤmen ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ derecede dรผลรผk karbon ayak izine sahip ve diฤer milyarderlere รถrnek olma yolunda ilerliyor.
Sekiz evi ve bir รถzel jeti ile 2018โde Musk iรงin nispeten daha mรผtevazi bir karbon ayak izi hesaplandฤฑ. Bu yฤฑl karbon ayak izi daha da dรผลรผk olacaktฤฑ รงรผnkรผ 2020’de tรผm evlerini sattฤฑ ve dรผnyevi mรผlklerinin geri kalanฤฑnฤฑ elden รงฤฑkarmaya sรถz verdi. Tรผm bunlarฤฑn yanฤฑ sฤฑra Musk, sรผper yat sahibi deฤil ve tatile bile รงฤฑkmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Muskโฤฑn kiลisel karbon ayak izi hala ortalama bir insanฤฑnkinden yรผzlerce kat daha yรผksek olsa da, sรผper zenginlerin yapacak seรงimleri olduฤunu ve isterlerse รงevresel etkilerini azaltabileceklerini gรถsteriyor. Yapฤฑlan incelemeler sonucu Elon Muskโun 2018โde tahmini ayak izi 2.084 tondu.
ฤฐklim uzmanlarฤฑ, kรผresel ฤฑsฤฑnmayฤฑ endรผstri รถncesi seviyelerin 1.5 santigrat derece รผzerinde sฤฑnฤฑrlama umuduna sahip olmak iรงin รผlkelerin emisyonlarฤฑnฤฑ 2030 yฤฑlฤฑna kadar yarฤฑya indirmesi ve 2050 yฤฑlฤฑna kadar ortadan kaldฤฑrmasฤฑ gerektiฤini sรถylรผyor.
Verilerden de anlaลฤฑlacaฤฤฑ รผzere โsรผper zenginโ olarak adlandฤฑrฤฑlan insanlarฤฑn sera gazฤฑ emisyonlarฤฑ, normal bir vatandaลฤฑnkinden kat kat daha fazla. Tรผm bu araลtฤฑrmalarฤฑn amacฤฑ ise, insanlarฤฑ zenginliฤin รงevresel yรผkรผ hakkฤฑnda dรผลรผnmeye sevk etmek.
ย
