Burasฤฑ, gerรงek anlamda aรงlฤฑk korkusunun hissedilmeye baลladฤฑฤฤฑ bir รผlke.
Artฤฑk hava da sonbahardan kฤฑลa dรถnerken iyiden iyiye soฤumaya baลladฤฑ. Pek รงok bรถlgede ise su kฤฑtlฤฑฤฤฑ haberleri geliyor.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Baลkent Kabil’in yaklaลฤฑk 80 kilometre batฤฑsฤฑndaki Maidan Wardak’ta birkaรง yรผz kiลilik bir erkek grubu un kuyruklarฤฑnda bekliyor. Sรถz konusu un, Dรผnya Gฤฑda Programฤฑ (WFP) tarafฤฑndan saฤlanฤฑyor.
Taliban askerleri grup iรงerisinde bรผyรผk รถlรงรผde sรผkuneti saฤladฤฑ. Ancak yardฤฑmฤฑ hak etmeyen insanlar ise รถfkeli ve korkmuลlardฤฑ.
Yaลlฤฑ bir adam, “Kฤฑล neredeyse geldi. Eฤer ekmek yapamazsam ne yapabilirim bilmiyorum” diyor.
WFP, 22 milyondan fazla insana yardฤฑm etmek รผzere gฤฑda tedarikini artฤฑrฤฑyor.
Bu kฤฑล hava eฤer uzmanlarฤฑn รถngรถrdรผฤรผ kadar kรถtรผ gidecek olursa, รงok sayฤฑda insanฤฑn akut aรงlฤฑk ve yaygฤฑn kฤฑtlฤฑk tehdidiyle karลฤฑ karลฤฑya kalmasฤฑndan endiลe ediliyor.
Pazar gรผnรผ Kabil’i ziyaret eden WFP Direktรถrรผ David Beasley ile konuลtum.
Beasley’in durumla ilgili deฤerlendirmeleri endiลe vericiydi.
“Hayal edebileceฤiniz kadar kรถtรผ” diyen Beasley, ลu anda dรผnyanฤฑn en kรถtรผ insani krizi ile karลฤฑ karลฤฑya olduklarฤฑnฤฑ sรถylรผyor ve ลรถyle devam ediyor:
“ฤฐnsanlarฤฑn yรผzde 95’i, yeterli gฤฑdaya sahip deฤil. 23 milyon insanฤฑn aรงlฤฑk yolunda olduฤunu dรผลรผnรผyoruz. Gelecek altฤฑ ay durum bir felaket olacak. ฤฐnsanlar iรงin Dรผnya bir cehennem olacak.”
Taliban’ฤฑn Aฤustos ayฤฑnda รผlkede yรถnetimi ele geรงirmesinden รถnce Eลref Gani hรผkรผmetinin uluslararasฤฑ toplumun yardฤฑmlarฤฑyla kara kฤฑลla baล edebileceฤine yรถnelik bir gรผven vardฤฑ. Ancak bu yardฤฑm, Gani hรผkรผmetinin รงรถkmesiyle birlikte yok oldu.
Batฤฑlฤฑ รผlkeler, kฤฑz รงocuklarฤฑnฤฑ okula kabul etmeyen ve ลeriat kurallarฤฑnฤฑ yeniden yรผrรผrlรผฤe sokan bir rejime yardฤฑm ediyor gรถrรผnmemek iรงin Afganistan’a yรถnelik yardฤฑmlarฤฑnฤฑ kesti.
Peki bu รผlkeler รถylece durup milyonlarca masum insanฤฑn bรผyรผk bir aรงlฤฑkla karลฤฑ karลฤฑya kalmasฤฑna izin mi verecek?
Beasley, geliลmiล รผlkeleri ve milyarderleri acil yardฤฑm konusunda harekete geรงmeye davet ediyor.
“Dรผnya liderlerine ve milyarderlere sesleniyorum: Bu insanlarฤฑn sizin kรผรงรผk kฤฑzฤฑnฤฑz, kรผรงรผk oฤlunuz veya aรงlฤฑktan รถlmek รผzere olan torununuz olduฤunu hayal edin” diyen Beasley, sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrรผyor:
“Elinizden gelen her ลeyi yapardฤฑnฤฑz. รocuklarฤฑn aรงlฤฑktan รถlmesine izin veriyoruz. Yazฤฑk bize. O รงocuฤun nerede olduฤu umurumda bile deฤil.”
Taliban’ฤฑn 2001 yฤฑlฤฑnda, altฤฑncฤฑ yรผzyฤฑlda inลa edilmiล antik ve gรผzel Buda heykellerini yฤฑktฤฑฤฤฑ bir yer olan Bamiyan ลehrinde, Fatma ve yedi รงocuฤuyla buluลmaya gittik.
Fatma’nฤฑn kocasฤฑ kฤฑsa bir sรผre รถnce mide kanserinden รถldรผ.
Sersefil bir fakirlik iรงindeler. Budalardan birinin hala ayakta olduฤu bir uรงurum kฤฑyฤฑsฤฑnda bir maฤarada yaลฤฑyorlar.
Son hรผkรผmet dรถneminde Fatma oldukรงa dรผzenli bir biรงimde un ve yaฤ tedarik edebildi. Ancak daha sonra Taliban rejimiyle birlikte bu yardฤฑmlar durdu.
Fatma, yakฤฑnlardaki bir รงiftlikte yaptฤฑฤฤฑ iลlerle kรผรงรผk paralar kazanฤฑyordu. Ancak bรถlgeyi etkileyen kuraklฤฑk, daha az mahsulรผn yetiลmesine olanak tanฤฑyor. Bu da Fatma iรงin iล olmadฤฑฤฤฑ anlamฤฑna geliyor.
“Korkuyorum” diyor Fatma:
“รocuklarฤฑma verecek hiรงbir ลeyim yok. Yakฤฑnda dฤฑลarฤฑ รงฤฑkฤฑp dilenmek zorunda kalacaฤฤฑm.”
Bazฤฑ ebeveynler kฤฑzlarฤฑnฤฑ evlilik iรงin daha yaลlฤฑ erkeklere sattฤฑ. Fatma bunu yapmayฤฑ reddediyor. Ancak gฤฑda tedariki olmazsa, Fatma da, รงocuklarฤฑ da gerรงek bir aรงlฤฑkla yรผzleลecek.
ลimdi yakฤฑndaki daฤlarฤฑn tepelerine karlar yaฤmaya baลlฤฑyor. Soฤuk baลlฤฑyor.
Kฤฑล รงok yakฤฑnda gelecek ve Fatma ve ailesi gibi รงok sayฤฑda insan felaketin eลiฤinde olacak.
