Para Politikasฤฑ Kurulu’nun 21 Ekim’deki toplantฤฑsฤฑna iliลkin รถzet yayฤฑmlandฤฑ.
รzette, eylรผl ayฤฑnda tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn yรผzde 1,25 arttฤฑฤฤฑ, yฤฑllฤฑk enflasyonun 0,33 puan yรผkseliลle yรผzde 19,58 olarak gerรงekleลtiฤi hatฤฑrlatฤฑldฤฑ. Bu geliลmede, hizmet ve enerji gruplarฤฑndaki fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑn etkisinin hissedildiฤi belirtilen รถzette, yaz aylarฤฑnda fiyat artฤฑลlarฤฑ hฤฑzlanan gฤฑda grubunda ise yฤฑllฤฑk enflasyonun sฤฑnฤฑrlฤฑ bir ลekilde gerilediฤine iลaret edildi.
Tedarik zincirindeki sorunlar ile emtia piyasalarฤฑnda ve yurt iรงinde enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlarฤฑn devamฤฑyla รผretici enflasyonunun yรผksek seviyelerde seyretmeye devam ettiฤi aktarฤฑlan รถzette, “Bu gรถrรผnรผm altฤฑnda B ve C endekslerinin yฤฑllฤฑk enflasyonlarฤฑ yรผkselirken, yakฤฑn dรถnem eฤilimleri bir miktar gerilemiลtir.” denildi.
Kรผresel iktisadi faaliyette yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda yaลanan toparlanmaya raฤmen yakฤฑn dรถnemde aรงฤฑklanan gรผven endekslerinin, salgฤฑnฤฑn etkisiyle gerilemeye baลladฤฑฤฤฑna vurgu yapฤฑlan รถzette, ลunlar kaydedildi:
“Aลฤฑlama programlarฤฑnda ilerleme kaydeden ekonomiler kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ hafifleterek iktisadi faaliyette daha gรผรงlรผ bir performans sergilemektedir. Aลฤฑlama oranlarฤฑndaki artฤฑลa raฤmen salgฤฑnda yeni varyantlar kรผresel iktisadi faaliyet รผzerindeki aลaฤฤฑ yรถnlรผ riskleri canlฤฑ tutmaktadฤฑr. Kรผresel talepteki toparlanma, emtia fiyatlarฤฑndaki yรผksek seyir, bazฤฑ sektรถrlerdeki arz kฤฑsฤฑtlarฤฑ ve taลฤฑmacฤฑlฤฑk maliyetlerindeki artฤฑล uluslararasฤฑ รถlรงekte รผretici ve tรผketici fiyatlarฤฑnฤฑn yรผkselmesine yol aรงmaktadฤฑr. Baลlฤฑca tarฤฑmsal emtia ihracatรงฤฑsฤฑ รผlkelerde yaลanan iklim koลullarฤฑnฤฑn kรผresel gฤฑda fiyatlarฤฑ รผzerinde olumsuz yansฤฑmalarฤฑ gรถrรผlmektedir. Yรผksek kรผresel enflasyonun, enflasyon beklentileri ve uluslararasฤฑ finansal piyasalar รผzerindeki etkileri yakฤฑndan izlenmekle birlikte geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑ enflasyondaki yรผkseliลin talep kompozisyonundaki normalleลme, arz kฤฑsฤฑtlarฤฑnฤฑn hafiflemesi ve baz etkilerinin devreden รงฤฑkmasฤฑyla birlikte bรผyรผk รถlรงรผde geรงici nitelikte olacaฤฤฑnฤฑ deฤerlendirmektedir. Bu รงerรงevede, geliลmiล รผlke merkez bankalarฤฑ destekleyici parasal duruลlarฤฑnฤฑ sรผrdรผrmekte, varlฤฑk alฤฑm programlarฤฑna devam etmektedir.”
“Yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล cari iลlemler dengesindeki iyileลmenin sรผrmesi bekleniyor”
รzette, eylรผl ayฤฑnฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑndan itibaren geliลmekte olan รผlke borรงlanma senedi piyasalarฤฑndan รงฤฑkฤฑลlarฤฑn baลladฤฑฤฤฑ belirtilerek, geliลmiล รผlkelerde uzun vadeli tahvil faizlerindeki oynaklฤฑk ve kรผresel finansal koลullarฤฑn seyrinin, geliลmekte olan รผlkelere yรถnelen portfรถy akฤฑmlarฤฑna iliลkin riskleri canlฤฑ tuttuฤu vurgulandฤฑ.
Sรถz konusu risklerin Tรผrkiye’ye yรถnelik portfรถy akฤฑmlarฤฑ kanalฤฑyla yaratabileceฤi etkilerin, yurt dฤฑลฤฑnda yerleลiklerin portfรถy pozisyonlanmalarฤฑndaki mevcut seviyeler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda daha sฤฑnฤฑrlฤฑ kalabileceฤi aktarฤฑlan รถzette, “Uluslararasฤฑ emtia fiyatlarฤฑ, tedarik zincirlerinde devam eden sorunlar ve yurt iรงi enerji sektรถrรผndeki geliลmeler รผretici enflasyonu รผzerinde eylรผl ayฤฑnda da etkili olmuลtur. Bu dรถnemde ulaลฤฑm araรงlarฤฑ, enerji, kaฤฤฑt, mobilya, aฤaรง-mantar รผrรผnleri, fabrikasyon metaller fiyat artฤฑลฤฑ รถne รงฤฑkan alt gruplar olmuลtur. Enerji sektรถrleri ve yoฤun ana metal girdisi kullanan sektรถrlerde gรถrece yรผksek fiyat artฤฑลlarฤฑ gรถrรผlmektedir.” denildi.
รzette, yurt iรงinde iktisadi faaliyetin dฤฑล talebin de etkisiyle gรผรงlรผ seyrettiฤine iลaret edilerek, ciro endeksleri ve anket bazlฤฑ verilere gรถre 3. รงeyrekte yurt dฤฑลฤฑ talebin sanayi รผretimini desteklemeyi sรผrdรผrdรผฤรผ, imalat sanayi firmalarฤฑnฤฑn gelecek 12 aylฤฑk dรถneme iliลkin yatฤฑrฤฑm eฤilimlerinin de gรผรงlendiฤi kaydedildi.
Aลฤฑlamanฤฑn toplumun geneline yayฤฑlmasฤฑnฤฑn salgฤฑndan olumsuz etkilenen hizmetler, turizm ve baฤlantฤฑlฤฑ sektรถrlerin canlanmasฤฑna ve iktisadi faaliyetin daha dengeli bir bileลimle sรผrdรผrรผlmesine olanak tanฤฑdฤฑฤฤฑ belirtilen รถzette, ลu deฤerlendirmelere yer verildi:
“Perakende satฤฑล hacim endeksi, aรงฤฑlmanฤฑn etkisiyle kuvvetli bir artฤฑล kaydetmiลtir. Haziran ayฤฑndan bu yana aลฤฑlamadaki gรผรงlรผ ivmeyle birlikte kฤฑsฤฑtlamalarฤฑn hafifletilmesi, turizm faaliyetindeki ve ilgili hizmet kalemlerindeki toparlanma eฤiliminin belirginleลmesinde rol oynamฤฑลtฤฑr. Dayanฤฑklฤฑ tรผketim mallarฤฑ talebi yavaลlarken, dayanฤฑksฤฑz tรผketim mallarฤฑnda bir toparlanma gรถzlenmektedir. Temmuz-aฤustos dรถneminde istihdam, aรงฤฑlma ve turizmdeki olumlu seyrin etkisiyle hizmetler sektรถrรผnรผn รถncรผlรผฤรผnde artฤฑล kaydetmiลtir. Bu dรถnemde tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam ve tรผm alt bileลenleri salgฤฑn รถncesi seviyelerinin รผzerine รงฤฑkmฤฑลtฤฑr. Anket gรถstergeleri ve yรผksek frekanslฤฑ veriler, aรงฤฑlma ve iktisadi faaliyetin seyrine baฤlฤฑ olarak istihdam gรถrรผnรผmรผndeki iyileลmenin ve iล gรผcรผ piyasasฤฑndaki olumlu seyrin sรผrdรผฤรผne iลaret etmektedir. Olumlu dฤฑล talep koลullarฤฑ ve uygulanmakta olan sฤฑkฤฑ para politikasฤฑ cari iลlemler dengesini pozitif etkilemektedir. Cari iลlemler dengesi, aฤustosta 0,5 milyar dolar fazla vermiล, 12 aylฤฑk birikimli olarak ise 4,6 milyar dolar azalฤฑลla 23 milyar dolara gerilemiลtir. Geรงici dฤฑล ticaret verileri, mevsimsellikten arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล altฤฑn hariรง ihracat ve ithalatฤฑn eylรผl ayฤฑnda, ithalatta daha kuvvetli olmak รผzere, kฤฑsmi bir dรผzeltme hareketi yaptฤฑฤฤฑna ve ihracatฤฑn ithalatฤฑ karลฤฑlama oranฤฑnฤฑn yรผksek seviyelerdeki seyrini sรผrdรผrdรผฤรผne iลaret etmektedir.”
รzette, turizm gelirlerinde toparlanma eฤiliminin belirginleลtiฤi, ihracattaki gรผรงlรผ artฤฑล eฤilimiyle yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda yฤฑllฤฑklandฤฑrฤฑlmฤฑล cari iลlemler dengesindeki iyileลmenin sรผrmesinin beklendiฤi, bu eฤilimin gรผรงlenerek devam etmesinin fiyat istikrarฤฑ hedefi iรงin รถnem arz ettiฤi vurgulandฤฑ.
“Politika faizinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ dรผzeltme iรงin yฤฑl sonuna kadar sฤฑnฤฑrlฤฑ bir alan kaldฤฑ”
PPK รถzetinde, “Para politikasฤฑ duruลu, enflasyon gรถrรผnรผmรผne yรถnelik risklerin kaynaฤฤฑna, kalฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑna ve para politikasฤฑ ile ne รถlรงรผde kontrol altฤฑna alฤฑnabileceฤine dair deฤerlendirmeler dikkate alฤฑnarak temkinli bir yaklaลฤฑmla enflasyonun kalฤฑcฤฑ olarak dรผลรผrรผlmesi ve fiyat istikrarฤฑ hedefine ulaลฤฑlmasฤฑ odaฤฤฑnda belirlenecektir. Bu doฤrultuda politika duruลu, enflasyon geliลmeleri, enflasyon beklentileri ve bunlar รผzerinde kฤฑsa vadede etkili olacaฤฤฑ รถngรถrรผlen geรงici unsurlar da dikkate alฤฑnarak dezenflasyon sรผrecini en kฤฑsa sรผrede tesis edecek ve orta vadeli hedeflere ulaลฤฑncaya kadar bunun sรผrekliliฤini saฤlayacak bir sฤฑkฤฑlฤฑk dรผzeyinde belirlenmeye devam edilecektir.” ifadeleri kullanฤฑldฤฑ.
Enflasyonda son dรถnemde gรถzlenen yรผkseliลte, gฤฑda ve baลta enerji olmak รผzere ithalat fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar ile tedarik sรผreรงlerindeki aksaklฤฑklar gibi arz yรถnlรผ unsurlar, yรถnetilen/yรถnlendirilen fiyatlardaki artฤฑลlar ve aรงฤฑlmaya baฤlฤฑ talep geliลmelerinin etkili olduฤu aktarฤฑlan รถzette, ลunlar kaydedildi:
“Bu etkilerin arฤฑzi unsurlardan kaynaklฤฑ olduฤu deฤerlendirilmektedir. Diฤer taraftan, gรผรงlรผ parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmanฤฑn krediler ve iรง talep รผzerindeki yavaลlatฤฑcฤฑ etkileri devam etmektedir. Parasal duruลun sฤฑkฤฑlฤฑฤฤฑ ticari kredilerde รถngรถrรผlenin รถtesinde daraltฤฑcฤฑ etki yapmaya baลlamฤฑลtฤฑr. Bunun yanฤฑnda, bireysel kredilerin ฤฑlฤฑmlฤฑ seyre dรถnmesi iรงin gรผรงlendirilen makroihtiyati politika รงerรงevesinin olumlu etkileri gรถzlenmeye baลlamฤฑลtฤฑr. Kurul, para politikasฤฑnฤฑn etkileyebildiฤi talep unsurlarฤฑ, รงekirdek enflasyon geliลmeleri ve arz ลoklarฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ etkilerin ayrฤฑลtฤฑrฤฑlmasฤฑna yรถnelik analizleri deฤerlendirmiลtir. Bu รงerรงevede politika faizi 200 baz puan indirilerek yรผzde 16 olarak belirlenmiลtir. Bununla birlikte arz yรถnlรผ arฤฑzi unsurlardan kaynaklฤฑ olarak politika faizinde yapฤฑlan aลaฤฤฑ yรถnlรผ dรผzeltme iรงin yฤฑl sonuna kadar sฤฑnฤฑrlฤฑ bir alan kaldฤฑฤฤฑ Kurul tarafฤฑndan deฤerlendirilmiลtir. Kurul, ayrฤฑca iklim ve diฤer รงevre kaynaklฤฑ riskleri sฤฑnฤฑrlandฤฑrmak amacฤฑyla para politikasฤฑnฤฑn ana hedeflerinde bir deฤiลikliฤe yol aรงmadan sรผrdรผrรผlebilir finans uygulamalarฤฑnฤฑ uzun vadeli bir politika olarak destekleme kararฤฑ almฤฑลtฤฑr.”
“Kararlar ลeffaf, รถngรถrรผlebilir ve veri odaklฤฑ bir รงerรงevede alฤฑnmaya devam edilecek”
รzette, enflasyonun kฤฑsa dรถnemde, baลta emtia fiyatlarฤฑ ve yรถnetilen/yรถnlendirilen fiyatlar olmak รผzere arz ve talep yรถnlรผ รงeลitli unsurlarฤฑn etkisiyle oynak bir seyir izlemesinin beklendiฤi bildirildi.
Geรงici etkilerin ortadan kalkmasฤฑyla enflasyonun yeniden dรผลรผล eฤilimine dรถnmesini saฤlayacak sฤฑkฤฑlฤฑktaki parasal duruลun; enflasyon beklentileri, fiyatlama davranฤฑลlarฤฑ ve finansal piyasa geliลmeleri baฤlamฤฑnda dฤฑลsal ve geรงici oynaklฤฑklara karลฤฑ รถnemli bir tampon iลlevi gรถreceฤi belirtilen รถzette, “TCMB, fiyat istikrarฤฑ temel amacฤฑ doฤrultusunda enflasyonda kalฤฑcฤฑ dรผลรผลe iลaret eden gรผรงlรผ gรถstergeler oluลana ve orta vadeli yรผzde 5 hedefine ulaลฤฑncaya kadar elindeki tรผm araรงlarฤฑ kararlฤฑlฤฑkla kullanmaya devam edecektir.” ifadesi kullanฤฑldฤฑ.
รzette, fiyatlar genel dรผzeyinde saฤlanacak istikrarฤฑn, รผlke risk primlerindeki dรผลรผล, ters para ikamesi ile dรถviz rezervlerindeki artฤฑล eฤiliminin sรผrmesi ve finansman maliyetlerinin kalฤฑcฤฑ olarak gerilemesi yoluyla makroekonomik istikrarฤฑ ve finansal istikrarฤฑ olumlu etkileyeceฤi, bรถylelikle, yatฤฑrฤฑm, รผretim ve istihdam artฤฑลฤฑnฤฑn saฤlฤฑklฤฑ ve sรผrdรผrรผlebilir bir ลekilde devamฤฑ iรงin uygun zemin oluลacaฤฤฑ kaydedildi.
Kredi piyasasฤฑ, iktisadi faaliyet, arz yรถnlรผ unsurlar ve ithalat fiyatlarฤฑndaki geliลmeler doฤrultusunda enflasyon รผzerindeki talep ve maliyet yรถnlรผ etkilerin yakฤฑndan izlendiฤi aktarฤฑlan รถzette, “Geliลmiล รผlkelerdeki para politikasฤฑ ile kรผresel risk iลtahฤฑna iliลkin gรถrรผnรผm, geliลmekte olan รผlkelere yรถnelik portfรถy akฤฑmlarฤฑ รผzerindeki riskleri canlฤฑ tutmaktadฤฑr. Kurul, para politikasฤฑnda fiyat istikrarฤฑ hedefi doฤrultusunda finansal istikrara yรถnelik riskleri de gรถzeten bir yaklaลฤฑm sergilemeyi sรผrdรผrecektir. Kurul, fiyat istikrarฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑ iรงin, gรผรงlรผ bir politika koordinasyonuyla tรผm paydaลlarฤฑ iรงeren bรผtรผncรผl bir makro politika bileลimine ihtiyaรง bulunduฤu deฤerlendirmesini yinelemiลtir. Kurul, kararlarฤฑnฤฑ ลeffaf, รถngรถrรผlebilir ve veri odaklฤฑ bir รงerรงevede almaya devam edecektir.” denildi.
