Dรผnya Bankasฤฑ, Avrupa ve Orta Asya (ECA) Bรถlgesi’ne yรถnelik hazฤฑrladฤฑฤฤฑ Ekonomik Gรผncelleme Raporu’nun son sayฤฑsฤฑnฤฑ yayฤฑmladฤฑ. Buna gรถre, bรถlge ekonomisine iliลkin bรผyรผme beklentisi 2021 iรงin 1,6 puan artฤฑrฤฑlarak yรผzde 5,5’e yรผkseltilirken, 2022 iรงin 0,5 puan azaltฤฑlarak yรผzde 3,4’e รงekildi.
Banka, raporun haziran ayฤฑ sayฤฑsฤฑnda Tรผrkiye iรงin yรผzde 5 olarak duyurduฤu 2021 yฤฑlฤฑ bรผyรผme beklentisini de yรผzde 8,5’e yรผkseltti. Tรผrkiye ekonomisine yรถnelik bรผyรผme beklentisi 2022 iรงin yรผzde 4,5’ten yรผzde 3’e, 2023 iรงin yรผzde 4,5’ten yรผzde 4’e revize edildi.
Raporda, ECA Bรถlgesi’nde yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda kaydedilen ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ derecedeki gรผรงlรผ toparlanmanฤฑn, bรถlgedeki yรผkselen piyasalarda ve geliลmekte olan รผlkelerde ekonomik faaliyeti canlandฤฑrdฤฑฤฤฑ ifade edildi.
Sรถz konusu toparlanmada en belirleyici etkenlerin; Avro Bรถlgesi’ndeki faaliyetin yeniden canlanmasฤฑ ve emtia fiyatlarฤฑndaki hฤฑzlฤฑ yรผkseliลin etkisiyle ilk yarฤฑda ihracatta kaydedilen gรผรงlรผ toparlanma ile aลฤฑlama ve destek paketleri sayesinde iรง talebin gรผรงlenmesi olduฤu aktarฤฑlan raporda, ลunlar kaydedildi:
“รte yandan, bรถlgede iรง talepteki toparlanmayฤฑ sekteye uฤratan bir etken olarak daha bulaลฤฑcฤฑ yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) varyantlarฤฑnฤฑn kรผresel ve bรถlgesel รถlรงekte yayฤฑlmaya devam etmesi ihracattaki artฤฑลฤฑ zayฤฑflatฤฑyor olabilir. 2022 yฤฑlฤฑnda dฤฑล ve iรง talebin istikrara kavuลmasฤฑ ve salgฤฑn teลviklerinin geri รงekilmesiyle bรถlgesel bรผyรผme hฤฑzฤฑnฤฑn yavaลlayarak yรผzde 3,4’e inmesi bekleniyor. รzellikle aลฤฑya eriลimdeki eลitsizliklerin ve aลฤฑlanma konusundaki tereddรผtlerin รถne รงฤฑktฤฑฤฤฑ bir baฤlamda salgฤฑnฤฑn devam ettiฤi dรผลรผnรผldรผฤรผnde, gรถrรผnรผm halen oldukรงa belirsiz. Bรถlgedeki toparlanma, beraberinde enflasyondaki hฤฑzlฤฑ bir yรผkseliลle gerรงekleลirken, dฤฑล finansman koลullarฤฑnฤฑn ani bir ลekilde sฤฑkฤฑlaลmasฤฑ veya siyasi belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerde sert bir artฤฑล olmasฤฑ halinde tetiklenebilecek finansal sฤฑkฤฑntฤฑlara karลฤฑ kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑnฤฑ sรผrdรผrmektedir.”
“Krizler kรถtรผlรผkten bir iyilik รงฤฑkmasฤฑna vesile olabilir”
Raporda yer alan “Kovid-19 Sonrasฤฑ Rekabet ve ลirketlerin Toparlanmasฤฑ” baลlฤฑklฤฑ รถzel analizde, Dรผnya Bankasฤฑ ฤฐลletme Anketleri ve ฤฐลletme Nabzฤฑ Anketleri verileri kullanฤฑlarak, salgฤฑnฤฑn ลirketler รผzerinde derin ve deฤiลkenlik arz eden bir etki yarattฤฑฤฤฑ tespit edildi.
Ortalama olarak, bรถlgedeki ลirketlerin aylฤฑk satฤฑลlarฤฑnda ve tam zamanlฤฑ รงalฤฑลan sayฤฑlarฤฑnda รถnemli dรผลรผลler kaydedildiฤi aktarฤฑlan raporda, “Bu yฤฑl mayฤฑs ayฤฑ itibarฤฑyla her dรถrt ลirketten biri takip eden altฤฑ ay iรงerisinde vadesi gelen yรผkรผmlรผlรผklerini zamanฤฑnda รถdeyemeyeceฤini รถngรถrdรผ. Daha kรผรงรผk, daha genรง ve kadฤฑnlarฤฑn iลlettiฤi iลletmeler baลlangฤฑรงtaki dรผลรผลten bu yana satฤฑลlarฤฑnda henรผz bir iyileลme kaydetmedi.” deฤerlendirmeleri yapฤฑldฤฑ.
Raporda, krizlerin birรงok ลirket iรงin yฤฑkฤฑcฤฑ olabildiฤi, ancak kaynaklarฤฑn daha az รผretken ลirketlerden daha fazla รผretken ลirketlere yeniden tahsisi yoluyla “kรถtรผlรผkten bir iyilik รงฤฑkmasฤฑna” vesile olabildiฤi vurgulanarak, ลu ifadelere yer verildi:
“Bunun kanฤฑtlarฤฑnฤฑ รถzellikle daha rekabetรงi piyasalarฤฑn olduฤu รผlkelerde olmak รผzere Avrupa ve Orta Asya bรถlgesinde de gรถrmek mรผmkรผn. Gerรงekten de kriz รถncesi iลgรผcรผ รผretkenliฤi yรผksek olan ลirketler satฤฑลlarฤฑnda ve istihdamlarฤฑnda kriz รถncesi iลgรผcรผ รผretkenliฤi dรผลรผk olan ลirketlere gรถre รงok daha kรผรงรผk dรผลรผล kaydetti. Ayrฤฑca daha รผretken ลirketler online ortamlardaki faaliyetlerini ve uzaktan รงalฤฑลma olanaklarฤฑnฤฑ arttฤฑrarak krize daha iyi bir ลekilde uyum saฤlayabildi. รlkeler ekonomik toparlanma sรผrecine girerken, tรผm รผlkelerdeki politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn geniล politika destek รถnlemlerini uygun olan erken zamanda kademeli olarak uygulamadan kaldฤฑrmalarฤฑ; ayrฤฑca gรผรงlรผ bir toparlanma, gelecekteki krizlere karลฤฑ dayanฤฑklฤฑlฤฑk ve sรผrdรผrรผlebilir uzun vadeli ekonomik bรผyรผme iรงin kilit รถnem taลฤฑyan rekabetรงi bir iล ortamฤฑnฤฑn geliลtirilmesi รผzerinde odaklanmalarฤฑ รถnemli olacaktฤฑr.”
Raporda ayrฤฑca, Avrupa ve Orta Asya bรถlgesindeki ekonomilerin รงoฤunun, iflas ve ihtilaf รงรถzรผm รงerรงevelerini gรผรงlendirmeye, yeni ลirketlerin giriลlerini kolaylaลtฤฑrmaya ve finansal sektรถrรผn iลletme kesimine kredi saฤlama kapasitesini arttฤฑrmaya yรถnelik politika reformlarฤฑ dahil olmak รผzere, gรผรงlรผ bir rekabet ortamฤฑ iรงin hem kurumsal รงerรงevelerini hem de kanunlarฤฑ uygulama performanslarฤฑnฤฑ iyileลtirebileceฤi belirtildi.
“Rekabetรงi bir iล ortamฤฑ saฤlamak uzun vadeli bรผyรผme iรงin รถnemli”
Raporda gรถrรผลlerine yer verilen Dรผnya Bankasฤฑโnฤฑn Avrupa ve Orta Asya bรถlgesinden sorumlu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Anna Bjerde, salgฤฑnฤฑn Avrupa ve Orta Asya bรถlgesinin ekonomik gรถrรผnรผmรผnรผ ลekillendirmeye devam ettiฤini belirtti.
Bรถlgede aลฤฑlama oranlarฤฑnฤฑn yรผkseldiฤi gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn artฤฑk salgฤฑn sonrasฤฑ toparlanmanฤฑn kapsayฤฑcฤฑ, dayanฤฑklฤฑ ve sรผrdรผrรผlebilir olmasฤฑnฤฑ saฤlamak รผzerinde odaklanabileceฤini vurgulayan Bjerde, “Giriลimciliฤi kolaylaลtฤฑran ve รถzel sektรถrรผn dinamizmini arttฤฑran rekabetรงi bir iล ortamฤฑ saฤlamak uzun vadeli bรผyรผme iรงin รถnem taลฤฑmaktadฤฑr.” ifadesini kullandฤฑ.
Dรผnya Bankasฤฑ Avrupa ve Orta Asya Baล Ekonomisti Asli Demirgรผรง-Kunt ise rekabetin รถnemine dikkati รงekerek, “Rekabet dinamizm ile iliลkilidir, ลirketleri yenilikรงiliฤe teลvik eder ve daha az verimli ลirketlerin piyasadan รงฤฑkฤฑลlarฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑrฤฑrken daha verimli ลirketleri piyasaya girmeye ve bรผyรผmeye iter. Daha rekabetรงi piyasalarฤฑn ve rekabeti koruyan daha gรผรงlรผ politikalarฤฑn olduฤu รผlkelerde, daha รผretken ลirketlere yรถnelik bu yeniden daฤฤฑlฤฑm daha da fazla olur.” deฤerlendirmelerini yaptฤฑ.
