Günün ardından önemli başlıklar – 12 Eylül 2024

Yurt içinde ve yurt dışında, ekonomik, finansal ve siyasal alanda bugün yaşanan gelişmelerden özetler 

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’dan Emeklilik Sistemi açıklaması 

– Yılmaz, emeklilik sisteminde bir değişiklik öngörülmediğini ve asıl amacın bu mevcut sistemi daha da güçlendirmek olduğunu söyledi.
–  Yılmaz, sosyal güvenlik sisteminin tüm topluma yaygınlaştırılmasının büyük bir başarı olduğunu belirterek, “Kamunun buradaki katkısı devam edecek. Ancak bu sistemi tamamlayıcı neler yapılabilir diye baktığımızda, Bireysel Emeklilik Sistemi’ni (BES) geliştirdik. BES, mevcut sosyal güvenlik sisteminin yerini alacak bir yapı değil, tamamlayıcı bir sistemdir,” dedi.

Türkiye’ye temmuzda 1 milyar 180 milyon dolarlık doğrudan yatırım geldi

– 2024 yılının temmuz ayında Türkiye’ye 1 milyar 180 milyon dolarlık Uluslararası Doğrudan Yatırım (UDY) girişi gerçekleşti. Yılın ilk yedi ayında ise Türkiye’ye gelen toplam UDY miktarı, 5 milyar 897 milyon dolar olarak kaydedildi.

TCMB: Cari işlemler hesabı temmuzda 566 milyon dolar fazla verdi

– Temmuz ayında cari işlemler hesabı 566 milyon ABD doları fazla verdi. TCMB tarafından yapılan açıklamada; “Temmuz ayında cari işlemler hesabı 566 milyon ABD doları fazla kaydetmiştir. Altın ve enerji hariç cari işlemler hesabı ise 4.879 milyon ABD doları fazla vermiştir” denildi.

Bakan Bolat’tan “Emlakta doğrulanmış ilan” düzenlemesine ilişkin ev sahipleri ve emlakçılara uyarı

– Ticaret Bakanı Ömer Bolat, 15 Eylül’den itibaren emlakta uygulanacak “doğrulanmış ilan” düzenlemesi kapsamında verilecek yetkinin sadece ilan için geçerli olacağını belirterek, “Yetki, emlak işletmesince taşınmaz hakkında tapu işlemi yapılmasını veya başka bir tasarrufta bulunulmasını kapsamayacak” dedi.

Türkiye, ABD ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki anlaşmayı kınadı

– Dışişleri Bakanlığınca, ABD ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) arasında “İkili Savunma İşbirliği Yol Haritası” anlaşması imzalanmasına ilişkin, “ABD ile GKRY arasında savunma alanında işbirliğinin geliştirilmesi yönünde bir yol haritası imzalanmasını kınıyoruz.” ifadeleriyle tepki gösterildi.

Bakan Bolat: İhracatçılarımızla sıkı iş birliği içinde çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz

– Ticaret Bakanı Ömer Bolat, dış ticaret dengesindeki olumlu gelişmelerin ekonomik büyümeyi daha dengeli hale getirdiğini, cari işlemler hesabındaki iyileşmeyle birlikte, makroekonomik istikrarı güçlendirdiğini bildirdi. Bakan Bolat, “Ticaret Bakanlığı olarak, küresel mal ve hizmet ihracatındaki payımızı artırmak hedefiyle üretici ve ihracatçılarımızla sıkı işbirliği içinde çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz” ifadesini kullandı.

Fiş almayan ceza ödeyecek: 5 iş gününe dikkat

– Gelir İdaresi Başkanlığı’nın hazırladığı tebliğe göre, fiş ya da fatura almayan tüketicilere yine yasa ile getirilen düzenlemeye göre 5 bin lira özel usulsüzlük cezası kesilebilecek. Müşteriye fişsiz alışverişi bildirmek için 5 iş günü süre tanınıyor.

Ağustosta küresel elektrikli araç satışları arttı

– Ağustos 2023’te küresel elektrikli araç satışları, Çin’in güçlü performansıyla yüzde 20 artarken, Avrupa’da yüzde 33’lük bir düşüş yaşandı. Böylece Avrupa, elektrikli araç satışlarında Ocak 2023’ten bu yana en kötü ayını geçirirken, Çin pazarı rekor seviyelere ulaşmış oldu.

Mobilya’da senetli satışlar geri döndü

– Mobilya Sanayicileri Derneği (MOSDER) Başkanı Davut Karaçak, kredi kartlarında taksit sayısının düşürülmesinin mobilya sektörünü olumsuz yönde etkilediğini belirterek, “Bankacılık sisteminin bu kadar geliştiği bir ortamda tekrar senetli satışlara dönüş başladı” dedi. Karaçak, “Vatandaşlarımızın mevcut ekonomik şartlarda mobilya gibi yüksek fiyatlı ürünleri peşin ya da kısa vade ile alma şansı yok. Bu nedenle taksit sayısının düşürülmek bir yana yükseltilmesi gerekiyor. Sektörde kapanmalar ve konkordatoların başlıca sebeplerinden biri kredi kartlarında taksit sayılarının azaltılmasıdır” dedi. 

Şimşek: Temmuz’da 10 yılın en yüksek aylık portföy girişi gerçekleşti

– Ödemeler dengesi istatistiklerini değerlendiren Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, “Temmuz’da 10 yılın en yüksek aylık portföy girişi gerçekleşirken son bir yılda toplam giriş 34,5 milyar dolar oldu” dedi.

Türklerin yurt dışı gayrimenkul yatırımları hız kesmiyor

– Temmuz ayı itibariyle yurt içi yerleşiklerin yurt dışında gayrimenkul yatırımları yıllıklandırılmış olarak bakıldığında 2 milyar dolara ulaştı

Petrolde talep büyümesi salgından beri en düşük seviyede 

– Uluslararası Enerji Ajansı, Çin ekonomisinin soğumasıyla küresel petrol talebinin “keskin bir şekilde yavaşladığını” belirtti. Yılın ilk yarısında talep günlük ortalama 800 bin olurken, bu seviye 2020’den bu yana en düşük seviye olarak kaydedildi.

YASED: Temmuz’da 1,2 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım geldi

Uluslararası Yatırımcılar Derneği’nin (YASED) Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 12 Eylül 2024’te paylaştığı Ödemeler Dengesi İstatistiklerinden derleyerek hazırladığı “Rakamlarla Uluslararası Doğrudan Yatırımlar Bültenine” göre, 2024 yılının Temmuz ayında, Türkiye’ye 1 milyar 180 milyon dolarlık Uluslararası Doğrudan Yatırım (UDY) girişi gerçekleşti.

Çin’den elektrikli araç üreticilerine çağrı: Teknolojiyi dışarı çıkarmayın, gittiğiniz yerlerde montaj yapın

Bloomberg’in haberine göre Çin yönetimi otomobil üreticilerine gelişmiş elektrikli araç teknolojilerinin yurt içinde kalmasını sağlama çağrısı yaptı.

BOJ üyesinden faiz mesajı

Japonya Merkez Bankası (BOJ) Yönetim Kurulu Üyesi Naoki Tamura, enflasyonist risklerin gerçekleşmesini önlemek için merkez bankasının faiz oranlarını en az yüzde 1 civarına yükseltmesi gerektiğini söyledi.

Koç Üniversitesi, öğrencileri gece vakti sokağa attı

– Koç Üniversitesi, yurt vermediği ve bu nedenle ortak alanda barınmak zorunda kalan üç öğrencisini gece vakti, eşyalarını çöp poşetine doldurarak sokağa attı.

Bakan Uraloğlu doğruladı: 85 milyonun kimlik bilgileri çalındı

Basın mensuplarının “85 milyon vatandaşın kimlik bilgilerinin hackerler tarafından ele geçirildi mi?” sorusuna Bakan Uraloğlu, şu yanıtı verdi:
“Bu pandemi sürecindeki hatırlarsınız, sağlık sisteminden bir sızıntıdır. Onun haricinde yok. İnsanların güncel verilerinin çalındığıyla ilgili bir veri yok. Pandemi sürecinde bazı bilgilerin maalesef belli şekliyle elde edilmiş olduğu doğru. O süreçte o maalesef önlenemedi.”

Sanayici isyan etti: Mallarımız dünyayı dolaşıyor biz vize alamıyoruz

– Ankara Sanayi Odası (ASO) Başkanı Seyit Ardıç, iş görüşmeleri ve anlaşmaları yapmak, fuarlara katılmak için AB ülkelerine seyahat etmek isteyen iş insanlarımızın vize engeliyle karşılaşmaya devam ettiğini belirterek “ Malların serbest dolaşımı için karşılıklı imza atıyoruz, malları serbest dolaştırıyoruz ancak bunları üreten sanayicilerimiz sınırda bekletiliyor, vize alamıyor.” diyerek tepkisini dile getirdi.

Yabancıların TLREF tahvil talebi patladı!

– Bloomberg haberinde, yetkililerin enflasyonu düşürmek için hâlâ mücadele ettiği belirtilirken, ABD seçimlerinden kaynaklanan siyasi riskin piyasa üzerinde baskı yarattığını belirtti. TLREF’in bu ortamda cazip göründüğü de uzmanların görüşlerine yansıdı.

Almanya sınırları kapattı, Schengen’i fiilen askıya aldı

– Almanya, serbest dolaşımı öngören Schengen’i fiilen askıya aldı. ‘Sakıncalı görülen’ kişiler vizesi olsa dahi geri çevrilebilecek. Söz konusu karar Türkleri de etkileyecek. Bu durum, Alman yasalarına uygun hale geldi ve AB kurumlarına bildirildi. 

Avrupa Merkez Bankası faizleri düşürdü 

Avrupa Merkez Bankası, Perşembe günü faiz oranlarını düşürdü ve düşük enflasyon ve ekonomik büyümenin frene biraz basmasına izin verdiğini söyledi.
-ECB mevduat faiz oranını 3.50% olarak belirledi (beklenti: 3.50%, 3.75%)
-ECB refinansman faiz oranını 60 baz puan düşürerek %3.65 olarak belirledi (beklenti: 3.65%, önceki: 4.25%)
-ECB personeli Haziran projeksiyonlarında olduğu gibi manşet enflasyonun 2024’te ortalama %2,5, 2025’te %2,2 ve 2026’da %1,9 olacağını öngörüyor
-ECB personeli ekonominin 2024 yılında %0,8 büyüyeceğini, 2025 yılında %1,3’e ve 2026 yılında %1,5’e yükseleceğini öngörmekte
ECB Başkanı Lagarde: Faizlerin düşüş patikasında olduğu oldukça açık
-Ekim ayı için herhangi bir taahhüdümüz yok
-(Faiz) Karar oybirliğiyle alındı
-Toparlanma güçlenecek
-İstihdam piyasası dayanıklı
-Para politikası kısıtlamalarında gevşeme ekonomiye destek verecektir
-Büyümeye yönelik riskler aşağı yönlü eğrildi
-Ücretler, karlar ve ticari gerilimler enflasyon için potansiyel yukarı yönlü  riskler
-Veriler, hedefimize yol almada bize rahatlık veriyor

ABD’de aylık üretici enflasyonu beklentiyi aştı

-ABD’de ÜFE Ağustos’ta aylık +0.2% (Beklenti: +0.1% Önceki:  +0.1%)
-ABD’de ÜFE Ağustos’ta yıllık +1.7% (Beklenti: +1.8%, Önceki: +2.2%)
-ABD’de gıda ve enerji hariç ÜFE Ağustos’ta aylık: %+0.3  (Beklenti: %+0.2 Önceki: %0.0)
-ABD’de gıda ve enerji hariç ÜFE Ağustos’ta yıllık: %+2.4 (Beklenti:  %+2.5 Önceki: %+2.4)

TCMB rezervleri geriledi 

-Toplam rezervler 6 Eylül itibarıyla haftalık %1.75 azalışla  146 milyar 761 milyon dolar
-Brüt döviz rezervleri 6 Eylül itibarıyla haftalık %3,09 azalışla 86 milyar  568 milyon dolar
-Net uluslararası rezervler 6 Eylül itibarıyla 39.74 milyar dolar (Önceki hafta: 40.89 milyar dolar)

IEA, 2024 global petrol talebi artış tahminini düşürdü

-Uluslararası Enereji Ajansı (IEA), 2024 global petrol talebi artış tahminini günlük 900 bin varile düşürüldü (Önceki tahmin: 970 bin varil)
-2025 yılı global petrol talebi artış tahminini değiştirmeyerek günlük 950 bin varilde bıraktı
-küresel petrol üretiminin Ağustos ayında önceki aya göre günlük yaklaşık 80 bin varil artarak 103 milyon 530 bin varile yükseldiğini bildirdi

Çin’in mortgage faizlerini düşürmesi bekleniyor

-Çin 5 trilyon dolarlık mortgage kredilerinin faizlerini Eylül ayı içinde indirecek

JPMorgan, önümüzdeki hafta Fed’den hala 50 baz puan faiz indirimi bekliyor

-JPMorgan, gelecek hafta ABD Merkez Bankası’nın (Fed) 50 baz puanlık bir faiz indirimi yapacağı tahminini koruyor
-JPM’nin bu  tahmine dayandığı gerekçeler arasında, işgücü piyasasındaki zayıflamanın ön plana çıkması ilk sırada yer alıyor 

Bankacılık sisteminde mevduat azalırken, krediler arttı tüketici kredisi ve kredi kartı hacmi yatay seyretti

-Bankacılık sistemi mevduatı 6 Eylül itibarıyla 17 trilyon 303.99 milyar TL (Önceki  hafta: 17 trilyon 441.37 milyar, Yılbaşı: 14 trilyon 843.08 milyar TL)
-Bankacılık sektörü toplam kredileri 6 Eylül itibarıyla 14 trilyon 623.10 milyar TL (Önceki hafta: 14 trilyon 587.20 milyar, Yılbaşı: 11 trilyon 630.25 milyar TL)
-Bankacılık sektörü bireysel kredi kartları 6 Eylül itibarıyla 1 trilyon 587.58 milyar TL (Önceki  hafta: 1 trilyon 586.04 Yılbaşı: 1 trilyon 154.92 milyar TL)
-Bankacılık sektörü tüketici kredileri 1 trilyon 800.53 milyar TL (Önceki hafta:  1 trilyon 797.08 milyar Yılbaşı: 1 trilyon 513.75 milyar TL)

KKM’de sınırlı düşüş yaşandı 

-Bankacılık sistemindeki kur korumalı TL mevduat ve katılma hesapları 6 Eylül itibarıyla 1 trilyon 574.75 milyar TL (Önceki hafta: 1 trilyon 594.44 milyar,  Yılbaşı: 2 trilyon 626.35 milyar TL)

UBS CEO’su: Piyasalar Fed’den agresif faiz indirimi beklememeli

-UBS Group CEO’su Sergio Ermotti, yatırımcıların ABD Merkez Bankası’nın gelecek haftaki toplantısında faiz oranlarını agresif bir şekilde indirmesini beklememesi gerektiğini çünkü enflasyonla mücadelesinin henüz sona  ermediğini söyledi
 

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.