Doฤalgaz arzฤฑnฤฑn ve stoklarฤฑn azalmasฤฑ ile Avrupaโda ortaya รงฤฑkan geliลmeler, enerji ve gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn artฤฑลฤฑna iliลkin endiลeleri artฤฑrฤฑyor.
Doฤalgazdaki artฤฑลฤฑn elektrik gibi รผretim girdilerini artฤฑrmasฤฑ ve bunun gรผbre ve karbondioksit รผretiminde ciddi bir krize sebep olmasฤฑ, gฤฑda fiyatlarฤฑ iรงin ciddi bir artฤฑล endiลesini de beraberinde getirdi.
Birleลmiล Milletler Gฤฑda ve Tarฤฑm รrgรผtรผโne gรถre, eylรผlde kรผresel gฤฑda fiyatlarฤฑ son bir yฤฑlda yรผzde 32,9 artmฤฑลtฤฑ. Halihazฤฑrda gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn enerji maliyeti nedeniyle daha da artacak olmasฤฑ endiลeleri daha da tetikledi.
Avrupaโnฤฑn รงeลitli yerlerinde tรผketiciler de enerji faturalarฤฑnda ani artฤฑลla karลฤฑ karลฤฑya ve hรผkรผmetler de konuya รงรถzรผm bulmaya รงalฤฑลฤฑyor. 2022โde soฤuk bir kฤฑลฤฑn beklenmesi de doฤalgaz arzฤฑna iliลkin endiลeleri artฤฑrฤฑyor.
FATURALAR ZAMLANIYOR
BBCโye gรถre, ฤฐspanyaโda elektrik faturalarฤฑ Aฤustosโta geรงen yฤฑla gรถre yรผzde 35 ve รถnceki aya gรถre yรผzde 8 zamlandฤฑ.
Polonyaโda da hรผkรผmetin fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ onaylayฤฑp, faturalarฤฑ yรผzde 20โden fazla artฤฑrmasฤฑ nedeniyle, Avrupaโdaki artan gaz fiyatlarฤฑ Polonyalฤฑ tรผketiciler tarafฤฑndan hissedildi.
Guardianโa gรถre ise ฤฐngiltereโnin gaz fiyatlarฤฑ geรงen yฤฑla gรถre dรถrt katฤฑna รงฤฑkarak komลu รผlkelerdeki fiyatlarฤฑn รงok รผzerinde rekor bir seviyeye ulaลtฤฑ.
ZฤฐNCฤฐRLEME ETKฤฐ GIDA FฤฐYATLARINI ARTIRIYOR
Gaz fiyatlarฤฑnฤฑn enerji maliyetlerini artฤฑrmasฤฑ ise zincirleme etki yaparak pek รงok kritik sektรถrde krize neden oldu. Enerjideki artฤฑล nedeniyle gรผbre ve karbondioksit รผretiminin etkilenmesi nedeniyle gฤฑda fiyatlarฤฑnda da artฤฑล yaลanma ihtimali sรถz konusu.
Doฤalgaz fiyatlarฤฑndan en รงok etkilenen รผrรผnlerden biri ise karbondioksit (CO2). CO2, doฤalgazฤฑn en bรผyรผk girdi maliyeti olduฤu gรผbre imalatฤฑnda yan รผrรผn olarak ortaya รงฤฑkฤฑyor.
Bu enerji artฤฑลlarฤฑ ise gฤฑda endรผstrisi iรงin รผretim yapan fabrikalarฤฑn enerji maliyetlerini azaltmak iรงin daha az saat รงalฤฑลmak zorunda kalmasฤฑna; gฤฑda รผretiminde yoฤun olarak kullanฤฑlan CO2โnin maliyetinin yรผkselmesi ise gฤฑdaya ulaลฤฑm konusunu tehdit etmeye devam ediyor.
CO2, nakliyesi gerรงekleลen gฤฑdalarฤฑ taze tutmak ve kรผmes hayvanlarฤฑnฤฑn kesimi iรงin kullanฤฑlฤฑyor. Ayrฤฑca gฤฑda รผretiminde รถnemli bir yeri olan kuru buzun yapฤฑmฤฑnda da CO2 kullanฤฑlฤฑyor. Buna ek olarak, nรผkleer reaktรถrleri soฤutmak iรงin de CO2 kullanฤฑlmasฤฑ, doฤalgazฤฑn yanฤฑnda enerji maliyetlerini artฤฑran bir baลka etken.
GรBRE รRETฤฐMฤฐNE DEVLET DESTEฤฤฐ
ฤฐngiltereโde รถnemli gรผbre รผreticilerinden olan ABD’li CF Industries, artan maliyetler nedeniyle รผretimi durdurma kararฤฑ almฤฑลtฤฑ.
ฤฐngiltere hรผkรผmeti, zarar ettiฤi iรงin gรผbre tesislerinde รผretimi durduran ลirketin รผretime tekrar baลlamasฤฑ iรงin รผรง hafta sรผreyle onlarca milyon sterlin tutarฤฑnda destek vermeyi kabul etti.
CF ฤฐngiltere’nin karbondioksit รผretiminin yaklaลฤฑk yรผzde 60’ฤฑnฤฑ gerรงekleลtiriyor.
TรRKฤฐYEโYฤฐ DE ETKฤฐLEYECEK
Avrupaโdaki artฤฑลฤฑn Tรผrkiyeโyi de etkilemesi kaรงฤฑnฤฑlmaz gรถrรผnรผyor.
Sozcu.com.trโnin haberine gรถre, GazDay Genel Mรผdรผrรผ Mehmet Doฤan, bu kฤฑล aylarฤฑnda doฤalgaz ve elektriฤe รงok yรผksek zamlarฤฑn gelmesinin kaรงฤฑnฤฑlmaz olduฤunu, aksi takdirde BOTAล’ฤฑn รงok aฤฤฑr zarara gireceฤini sรถylemiลti.
Uzmanlar ekim ayฤฑndan itibaren tarifelerde yรผksek oranlฤฑ zamlar bekliyor. Zammฤฑn tek sefer yerine aylara daฤฤฑtฤฑlmasฤฑ muhtemel gรถrรผlรผyor.
รte yandan, Tรผrkiyeโdeki enerji รผretim ve daฤฤฑtฤฑm sektรถrรผnden dรถrt kaynaฤฤฑn Reutersโe verdiฤi bilgiye gรถre, gelecek ay baลฤฑnda doฤalgaz fiyatlarฤฑna ortalama yรผzde 15, elektriฤe ise yรผzde 8-15 oranlarฤฑnda zam yapฤฑlmasฤฑ bekleniyor.
