Dolar/TL, Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn politika faizini 100 baz puan indirme kararฤฑ sonrasฤฑndaki ilk iลlemlerde 8.8017 seviyesini gรถrerek tรผm zamanlarฤฑn zirvesine ulaลtฤฑ. Daha รถnce gรถrรผlen en yรผksek seviye ise 8,8008’di.
Bloomberg HT’nin haberine gรถre Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ, politika faizini 100 baz puan indirerek yรผzde 18’e รงekti. Bloomberg HT anketine gรถre piyasanฤฑn beklentisi politika faizinin yรผzde 19’da sabit bฤฑrakฤฑlacaฤฤฑ yรถnรผndeydi.
Tรผrkiye’nin kredi temerrรผt risk primi (CDS) 14 baz puan yรผkseliลe 409 baz puana รงฤฑkarken 5 yฤฑllฤฑk tahvil faizi yรผzde 18,36 civarฤฑnda seyrediyor.
TCMB enflasyonda sรถylem deฤiลtirmiลti
Dolar/TL, Eylรผl ayฤฑnda enflasyondaki yรผkseliลin politika faizini aลmasฤฑ ve TCMB’nin odaฤฤฑnฤฑ รงekirdek enflasyona รงevirmesiyle yรผzde 4’ten fazla yรผkseliล kaydetmiลti. Tรผrk lirasฤฑ sรถylem deฤiลikliฤinden bu yana en fazla deฤer kaybeden geliลen รผlke para birimi olurken ikinci sฤฑrada yรผzde 3,40 dรผลรผลle Macar forinti yer aldฤฑ.
TCMB Baลkanฤฑ ลahap Kavcฤฑoฤlu, Alman-Tรผrk Ticaret ve Sanayi Odasฤฑ ekonomi toplantฤฑsฤฑnda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada Merkez Bankasฤฑโnฤฑn odaฤฤฑnฤฑ manลet enflasyondan รงekirdek enflasyona รงevirdiฤini belirtmiลti.
โKรผresel merkez bankacฤฑlฤฑฤฤฑnda, para politikasฤฑ duruลu belirlenirken, para politikasฤฑnฤฑn etkisi dฤฑลฤฑnda olan kฤฑsa vadeli arฤฑzi unsurlardan arฤฑndฤฑrฤฑlmฤฑล รงekirdek enflasyon gรถstergeleri esas alฤฑnฤฑr.โ diyen Kavcฤฑoฤlu, salgฤฑnฤฑn getirdiฤi olaฤanรผstรผ koลullarฤฑn รงekirdek enflasyonun รถnemini artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulamฤฑลtฤฑ.
Kavcฤฑoฤlu, Kฤฑsa vadede enflasyon gรถrรผnรผmรผnde etkili olan geรงici unsurlarฤฑn etkisini yitireceฤini ve son รงeyrekte enflasyonun dรผลรผล eฤilimine gireceฤini dรผลรผndรผklerini ve gฤฑda dฤฑลฤฑ enflasyonun yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda da manลet enflasyonun altฤฑnda kalmaya devam etmesini beklediklerini sรถylemiลti.
Fedโden varlฤฑk alฤฑmฤฑ azaltฤฑmฤฑ sinyali
Amerikan Merkez Bankasฤฑ Fed, piyasa beklentilerine paralel ลekilde politika faizini yรผzde 0-0,25 arasฤฑnda sabit tuttu. Karar metninde, ekonomideki ilerlemenin devam etmesi durumunda varlฤฑk alฤฑm hฤฑzฤฑndaki yavaลlamanฤฑn gรผndeme alฤฑnabileceฤi belirtildi.
Fed politika yapฤฑcฤฑlarฤฑnฤฑn beklentilerinin yer aldฤฑฤฤฑ noktasal grafikte de 2022’de faiz artฤฑลฤฑ รถngรถren Fed yetkilisi sayฤฑsฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑ izlendi. Ekonomik รถngรถrรผlerde enflasyon beklentileri yukarฤฑ รงekilirken, bรผyรผme beklentilerinde dรผลรผล gรถrรผldรผ. Karar sonrasฤฑ konuลan Fed Baลkanฤฑ Jerome Powell, teลviklerin geri รงekilmesi sรผrecinin 2022 ortasฤฑnda son bulmasฤฑnฤฑn uygun olabileceฤini sรถyledi.
2013’teki varlฤฑk alฤฑmฤฑ azaltฤฑmฤฑnda ne olmuลtu?
2008 finansal krizi tรผm dรผnyada etkisini hissettirirken merkez bankalarฤฑnฤฑn, aฤฤฑr resesyondan kaรงฤฑnmak ve finans piyasalarฤฑnฤฑ yeniden normal iลleyiลine kavuลturmak amacฤฑyla, krize ilk tepkileri politika faizlerini sฤฑfฤฑr seviyesine รงekmek ya da yaklaลtฤฑrmak olmuลtu. Bazฤฑ faizler ilerleyen dรถnemlerde eksiye bile geรงmiลti.
Bunun da sorunu รงรถzemediฤi gรถrรผlรผnce, olaฤan dฤฑลฤฑ yรถntemler gรผndeme gelmiลti. Baลta ABD ve ฤฐngiltere olmak รผzere, Japonya ve Avrupa merkez bankalarฤฑ varlฤฑk alฤฑmlarฤฑ yoluyla ekonomiyi canlandฤฑrmaya ve deflasyon sarmalฤฑndan kaรงฤฑnmaya รงalฤฑลmฤฑลlardฤฑ.
Olaฤan dฤฑลฤฑ tedbirlere en iyi รถrnek, bilanรงosunun yaklaลฤฑk dรถrt kat bรผyรผmesine neden olan Fed’in tahvil alฤฑm programlarฤฑydฤฑ.
Krizi รถnlemek iรงin alฤฑnan tedbirler sonucu, รถzellikle 2010 yฤฑlฤฑndan sonra, fonlar, gรผรงlรผ bรผyรผme gรถsteren ve daha iyi getiri imkanlarฤฑ saฤlayan geliลen piyasalara akmaya baลlamฤฑลtฤฑ.
Geliลen piyasalara yรถnelen bu fonlar bazฤฑ รผlkeler รผzerinde konsantre oldu ve net sermaye akฤฑลฤฑnฤฑn yรผzde 90’ฤฑ Brezilya, รin, Hindistan, Endonezya, Meksika, Peru, Polonya ve Tรผrkiye’ye yรถnelmiลti.
2013 yฤฑlฤฑnฤฑn ilkbaharฤฑnda ABD ekonomisinin gรผรงlendiฤine iliลkin iลaretler gelmesi, dรถnemin Fed Baลkanฤฑ Ben S. Bernanke’nin 22 Mayฤฑs 2013’te Kongre’de yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, yฤฑlฤฑn ilerleyen dรถnemlerinde, varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnฤฑn hฤฑzฤฑnda yavaลlamaya gidilebileceฤini sรถylemeye yรถneltmiลti.
Bernanke’nin bu aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ 19 Haziran’daki basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda da tekrarlamasฤฑ ile birlikte, uzun vadeli ABD tahvil faizleri hฤฑzlฤฑ bir yรผkseliล gรถsterirken, dolar diฤer para birimleri ve รถzellikle geliลen รผlke paralarฤฑ karลฤฑsฤฑnda gรผรงlenmiลti. 2013 yฤฑlฤฑnฤฑn yaz dรถnemindeki bu sert hareketlere, varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ รถfke anlamฤฑna gelen “taper tantrum” dendi.
Bu aรงฤฑklamanฤฑn ardฤฑndan piyasalarda sert bir satฤฑล dalgasฤฑ yaลandฤฑ. Tรผrk varlฤฑklarฤฑ da bu satฤฑล dalgasฤฑndan etkilendi ve dolar/TL kuru 1,80’den 2,33 seviyesine kadar yรผkselmiลti.
