Tรผrkiye Ziraat Odalarฤฑ Birliฤi (TZOB) Genel Baลkanฤฑ ลemsi Bayraktar, fiyatฤฑ aรงฤฑklanan kuru รผzรผm konusunda yazฤฑlฤฑ bir aรงฤฑklama yaparak belirlenen fiyatฤฑ ve รผreticilerin beklentilerini deฤerlendirdi.
2020-2021 sezonu verilerine gรถre dรผnyadaki รงekirdeksiz kuru รผzรผmรผn yรผzde 20โsinin Tรผrkiyeโde รผretildiฤini belirten Bayraktar, โรlkemizi ABD, ฤฐran ve รin izliyor. Tรผrkiye’de รถzellikle Ege Bรถlgesi’ndeki baฤlarda รผretilen รงekirdeksiz รผzรผmden elde edilen kuru รผzรผmler dรผnya รงapฤฑnda รผnlรผdรผrโ dedi.
Dรผnya รงekirdeksiz kuru รผzรผm รผretiminin yaklaลฤฑk yรผzde 75โinin ticarete konu olduฤunu sรถyleyen Bayraktar, kalan kฤฑsmฤฑnฤฑn da รผretici รผlkelerin iรง piyasalarฤฑnda tรผketildiฤini ve รงekirdeksiz kuru รผzรผm tรผketiminde ilk sฤฑrada ABDโnin yer aldฤฑฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
โBaฤ alanlarฤฑmฤฑz azalฤฑyor. รzรผm รผretiminin sigortasฤฑ fiyat istikrarฤฑndan geรงiyorโ
รlkemizde toplam tarฤฑm alanlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 1,1โini baฤ alanlarฤฑnฤฑn oluลturduฤunu belirten Bayraktar, โYฤฑldan yฤฑla azalan baฤ alanlarฤฑmฤฑz son 10 yฤฑlda 477 bin hektardan 401 bin hektara dรผลerek yรผzde 16 oranฤฑnda azaldฤฑ. Tรผrkiyeโde en geniล alanda yetiลtiricilik yapฤฑlan bรถlge Egeโdir. รretim alanฤฑ en bรผyรผk il ise Manisaโdฤฑrโ dedi. Bayraktar aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
โSofralฤฑk ve kurutmalฤฑk รผzรผmรผn yรผzde 50โden fazlasฤฑ Ege Bรถlgesiโnde รผretiliyor. Manisa ili tek baลฤฑna Tรผrkiye kurutmalฤฑk รผzรผm รผretiminin yaklaลฤฑk yรผzde 80โini karลฤฑlฤฑyor. Tรผrkiyeโde 2020 yฤฑlฤฑnda toplam 4 milyon dekar alanda 2,2 milyon ton sofralฤฑk, 1,5 milyon ton kurutmalฤฑk, 456 bin ton ลaraplฤฑk รผzรผm รผretimi yapฤฑldฤฑ.โ
โKuru รผzรผm ihracatฤฑmฤฑz iyi durumda ama รผreticimizin durumu iyiye gitmiyorโ
โรlkemiz kuru รผzรผm dรผnya ticaret hacminden yรผzde 50โye yakฤฑn bir pay alฤฑyorโ diyen Bayraktar, konuya iliลkin sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
โรlkemiz kuru รผzรผm ihracatฤฑndan son yฤฑllarda ortalama 490 milyon dolar civarฤฑnda gelir elde ediyor. Tรผrkiye ihracatฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 75โi Avrupa Birliฤi รผlkelerine yapฤฑlฤฑrken, ฤฐngiltere, Almanya ve Hollanda en รงok ihracatฤฑn yapฤฑldฤฑฤฤฑ รผlkelerdir.
รlkemizde รผretilen รงekirdeksiz kuru รผzรผmรผn yaklaลฤฑk yรผzde 85โi ihracat รผrรผnรผ oluyor. รekirdeksiz kuru รผzรผm konusunda dรผnya ticaretinin yaklaลฤฑk yarฤฑsฤฑna sahip olan รผlkemiz, yฤฑllฤฑk 400-500 milyon dolar dรถviz gelirini bir tek bu รผrรผnden elde ediyor. ฤฐhracattan elde edilen baลarฤฑdaki en bรผyรผk pay, yรผksek kaliteli bu รผzรผmรผ รผreten รผreticilerimize aittir. Ancak, aรงฤฑklanan 2021 fiyatlarฤฑnฤฑn yerinde saymasฤฑ nedeniyle รผreticimiz bรผyรผk bir hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yaลฤฑyor.โ
โKuru รผzรผm รผreticisi emeฤinin karลฤฑlฤฑฤฤฑ fiyat bekliyorduโ
Zirai don ve aลฤฑrฤฑ sฤฑcaklar gibi yaลanan doฤal afetler nedeniyle bu yฤฑl rekoltenin de dรผลรผk olduฤuna dikkat รงeken Bayraktar, โAzalan rekolteye yรผksek girdi fiyatlarฤฑ da eklenince รผretim maliyetleri รถnemli รถlรงรผde arttฤฑโ dedi ve ลรถyle devam etti:
โGeรงtiฤimiz yฤฑla gรถre tarฤฑmsal girdi fiyatlarฤฑnda yรผzde 80โlere hatta yรผzde 100โlere varan artฤฑลlar oldu. Ayrฤฑca aฤustos sonu itibariyle yฤฑllฤฑk enflasyon ise yรผzde 19,25 olarak aรงฤฑklandฤฑ.
Bรถlgedeki odalarฤฑmฤฑzฤฑn yaptฤฑฤฤฑ hesaplamaya gรถre bu yฤฑl kuru รผzรผmรผn kilogram maliyeti 12 lira 50 kuruลtur. Ancak 7 Eylรผl 2021 tarihinde aรงฤฑklanan fiyatlarla รผreticilerimiz maliyet fiyatฤฑna รผzรผm satmaya mecbur bฤฑrakฤฑldฤฑ.
Odalarฤฑmฤฑz tarafฤฑndan yapฤฑlan aรงฤฑklamalarda, Toprak Mahsulleri Ofisiโnin 9 numara kuru รผzรผm fiyatฤฑnฤฑ kilo baลฤฑna 13 lira olarak ilan etmesinden sonra bรถlgede kilogramฤฑ 12 lira 50 kuruลtan iลlem gรถren 9 numara รผzรผm 12 liraya dรผลtรผ.
Diฤer taraftan, geรงen yฤฑl kilosu 12 lira 50 kuruล olan kuru รผzรผm fiyatฤฑnฤฑn hangi kriterler esas alฤฑnarak, nasฤฑl bir hesaplamayla yรผzde 4 arttฤฑrฤฑlarak 13 lira olarak belirlendiฤi รผreticilerimiz tarafฤฑndan kesinlikle anlaลฤฑlmadฤฑ.
Gerek bรถlgedeki odalarฤฑmฤฑz gerekse Birliฤimiz belirlenen bu fiyatlarla รผreticilerimizin maฤduriyet yaลamasฤฑndan endiลe etmektedir.โ
โรreticilerimiz รผmidini kaybetmedi, aรงฤฑklanan fiyatlarฤฑn revize edilmesini dรถrt gรถzle bekliyorโ
Artan maliyetler, kur artฤฑลlarฤฑ ve yaลanan doฤal afetler nedeniyle zor ลartlarda รผretim yapan รงiftรงilerimizin yeterli gelir elde ederek รผretimine devam edebilmesi iรงin aรงฤฑklanan รผzรผm fiyatฤฑnฤฑn รถnemine bir kez daha vurgu yapan TZOB Genel Baลkanฤฑ Bayraktar, โAรงฤฑklanan fiyatlar รผreticilerimizin beklentilerini karลฤฑlamadฤฑ ama รผreticimiz รผmidini kaybetmediโ dedi. Bayraktar aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
โรreticilerimizin yeterli gelir elde edebilmesi iรงin kuru รผzรผm fiyatฤฑnฤฑn 16 lira 50 kuruล olarak revize edilmesi gerekiyor. รreticilerimiz biran evvel yenilenen fiyatlarฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ bekliyor. Geรงtiฤimiz yฤฑla gรถre tarฤฑmsal girdi fiyatlarฤฑndaki aลฤฑrฤฑ artฤฑลlarฤฑn yanฤฑnda kuru รผzรผm alฤฑm fiyatฤฑ iรงin yรผzde 32 oranฤฑndaki artฤฑล talebinin, yetkililerce makul olarak deฤerlendirileceฤine inanฤฑyoruz.
ฤฐhracat aรงฤฑsฤฑndan รถnem arz eden stratejik รผrรผnรผmรผz olan kuru รผzรผmde fiyat istikrarฤฑnฤฑn saฤlanmasฤฑ gerekiyor. รlkemiz iรงin ekonomik รถnemi bรผyรผk olan kuru รผzรผmรผmรผzรผn hak ettiฤi deฤeri bulabilmesi, ihracatta bulunduฤumuz yeri koruyabilmemiz ve Tรผrk รผzรผmรผnรผn dรผnyada bilinen kaliteli รผzรผm imajฤฑnฤฑn zedelenmemesi aรงฤฑsฤฑndan da รถnemlidir.โ
