- “Teknolojik deฤiลimi benimsemek tek akฤฑlcฤฑ yol”
- “Sayฤฑlฤฑ รผlkeler arasฤฑnda yerimizi aldฤฑkโ
- “Tรผm dรผnyanฤฑn dikkatini รงekmeyi baลardฤฑk”
- “Aรงฤฑk Bilim” politikasฤฑ
- “Yakฤฑn zamanda proje teklif รงaฤrฤฑsฤฑnฤฑ ilan edeceฤiz”
- “Kรผresel rekabetรงiliฤe bรผyรผk katkฤฑ yapacakโ
- Dijital ikizler sahnede
Sanayi ve Teknoloji Bakanฤฑ Mustafa Varank, Biliลim Vadisi’nde Tรผrkiye’nin ฤฐlk Ulusal Yapay Zeka Stratejisi’ni aรงฤฑkladฤฑ.
Bakan Varank, Ulusal Yapay Zeka Stratejisi Tanฤฑtฤฑm Programฤฑ’nda yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, “Yapay zeka teknolojilerinin kรผresel ekonomi รผzerinde internet devriminden bile daha bรผyรผk bir etki oluลturacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor. Zaten bรผyรผk bir hฤฑzla yaลanan dijitalleลme sรผreci, Kovid-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn etkisiyle daha da hฤฑzlandฤฑ. Bu sรผreรงte mecburen uygulanan sosyal mesafe kฤฑsฤฑtlarฤฑ, iletiลim ve yapay zeka uygulamalarฤฑnฤฑn kullanฤฑmฤฑnฤฑ katbekat artฤฑrdฤฑ.” diye konuลtu.
“Teknolojik deฤiลimi benimsemek tek akฤฑlcฤฑ yol”
Varank, yakฤฑn gelecekte yapay zekaya sahip teknolojilerin ekonomik ve sosyal hayatฤฑn vazgeรงilmez bir parรงasฤฑ olacaฤฤฑna iลaret ederek, ลu deฤerlendirmede bulundu:
“2020’de dรผnya genelindeki yapay zeka harcamalarฤฑ yaklaลฤฑk 50 milyar dolar olarak tahmin ediliyor. รnรผmรผzdeki 5 yฤฑlda bu teknolojilerin pazar bรผyรผklรผฤรผ en az 2 katฤฑna รงฤฑkacak. Yapay zekanฤฑn 2030’a kadar kรผresel ekonomiye 13-16 trilyon dolar katkฤฑ yapmasฤฑ ve yรผzde 13 civarฤฑnda bir bรผyรผme saฤlamasฤฑ bekleniyor. Tabii bu teknolojiler hayatฤฑmฤฑza daha yaygฤฑn bir ลekilde girmesiyle bazฤฑ iลlere ve hizmetlere duyulan ihtiyaรงlar da giderek azalacak.”
Bu nedenle yapay zeka ve robotik teknolojilerin yaygฤฑn bir iลsizlik doฤuracaฤฤฑ kaygฤฑsฤฑnฤฑn bulunduฤuna dikkati รงeken Varank, ลรถyle konuลtu:
“Bu kaygฤฑlar, dar bir bakฤฑล aรงฤฑsฤฑyla yapฤฑlan deฤerlendirmelerin bir sonucu. Geรงenlerde bir muhalefet milletvekili bana bir soru รถnergesi gรถndermiล. ‘Yapay zeka teknolojilerinin kullanฤฑmฤฑyla kaรง kiลinin iลsiz kalmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyorsunuz?’ diye bir soru sormuล. Bu eksik bakฤฑล aรงฤฑsฤฑ, kaybolan iลlerin yerini kreatif ve bilgi gerektiren รงok daha fazla iลlerin alacaฤฤฑnฤฑ gรถz ardฤฑ ediyor. Teknoloji ve endรผstri tarihini incelediฤimizde, kaybolan ve yeni ortaya รงฤฑkan iลlerin sayฤฑsฤฑz รถrneklerinin olduฤunu gรถrรผyoruz. Gelecekte de bu sรผrecin aynฤฑ ลekilde devam edeceฤi aลikar. Bu yรผzden teknolojik deฤiลime direnmek yerine onu benimsemek, รถzรผmsemek ve yรถnetmek tek akฤฑlcฤฑ yol. รรผnkรผ bu yarฤฑลta geride kalan รผlkeler mevcut ekonomik birikimlerini de kaybetme riskiyle karลฤฑ karลฤฑyalar. Burada bize dรผลen, bu dรถnรผลรผmรผn topluma en faydalฤฑ ลekilde gerรงekleลmesini saฤlamak ve kimseyi geride bฤฑrakmamaktฤฑr.”
“Sayฤฑlฤฑ รผlkeler arasฤฑnda yerimizi aldฤฑkโ
Varank, Ulusal Yapay Zeka Stratejisi ile Tรผrkiye’nin yapay zeka alanฤฑnda strateji yayฤฑmlayan sayฤฑlฤฑ รผlkeler arasฤฑnda yerini aldฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, Sanayi ve Teknoloji Stratejisi’nde de yฤฑkฤฑcฤฑ teknolojilerin geliลimi iรงin รถzel baลlฤฑklar belirlediklerini anฤฑmsattฤฑ.
Tรผrkiye’yi kritik teknolojilerin pazarฤฑ deฤil, รผreticisi konumuna yรผkseltecek kapsamlฤฑ politikalarฤฑ bu anlayฤฑล รงerรงevesinde uyguladฤฑklarฤฑnฤฑ ifade eden Varank, Yapay Zeka Stratejisi ile de bunu daha ileri taลฤฑyacak adฤฑmlarฤฑ atacaklarฤฑnฤฑ bildirdi.
Varank, stratejide iddialฤฑ ama hayata geรงirilebilir hedefler belirlediklerini vurgulayarak, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“2025’te yapay zeka teknolojilerinin milli hasฤฑlamฤฑza katkฤฑsฤฑnฤฑ yรผzde 5’e รงฤฑkarmayฤฑ hedefliyoruz. รlkemizin uluslararasฤฑ yapay zeka endekslerinde ilk 20’de yer almasฤฑnฤฑ amaรงlฤฑyoruz. Buna yรถnelik hamlelerimizi yapacaฤฤฑz. Yakฤฑn zamanda kรผresel inovasyon endeksi sonuรงlarฤฑ aรงฤฑklanacak. Orada da son dรถnemde ciddi รงalฤฑลmalar yaptฤฑk, inลallah รผlkemizin รผst sฤฑralara yรผkseldiฤini gรถrmรผล olacaฤฤฑz. Bu hedefleri gerรงekleลtirebilmenin birinci ลartฤฑ, yapay zeka teknolojilerine yรถn verecek nitelikli insan kaynaฤฤฑna sahip olmaktan geรงiyor. 2025’te bu alandaki istihdamฤฑn en az 50 bine ulaลmasฤฑnฤฑ hedefliyoruz. Bu nedenle nitelikli insan kaynaฤฤฑnฤฑn yetiลmesi iรงin รงok รถnemli tedbirler belirledik. Bu konuda halihazฤฑrda birรงok politika ve programฤฑ da uygulamaya devam ediyoruz. Stratejide belirlediฤimiz tedbirlerle bu alandaki รงabamฤฑzฤฑ daha da hฤฑzlandฤฑracaฤฤฑz.”
“Tรผm dรผnyanฤฑn dikkatini รงekmeyi baลardฤฑk”
Yapay zeka alanฤฑndaki hedeflere ulaลmanฤฑn bir diฤer รถn ลartฤฑnฤฑn Ar-Ge ve inovasyon kรผltรผrรผnรผn yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑyla giriลimciliฤin geliลtirilmesinden geรงtiฤini ifade eden Varank, Ar-Ge konusunda altyapฤฑ ve proje bazlฤฑ desteklerle รถzel sektรถrรผn yatฤฑrฤฑm yapmasฤฑnฤฑ teลvik ettiklerini dile getirdi.
Varank, AK Parti hรผkรผmetleri dรถneminde Ar-Ge ve yenilikรงilik ekosistemindeki geliลmelere dikkati รงekerek, TรBฤฐTAK, KOSGEB ve kalkฤฑnma ajanslarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla uyguladฤฑklarฤฑ programlarฤฑ anlattฤฑ.
รlkedeki giriลim ekosisteminin yakฤฑn zamanda รงฤฑkardฤฑฤฤฑ “unicorn”larla tรผm dรผnyanฤฑn dikkatini รงekmeyi baลardฤฑฤฤฑnฤฑ vurgulayan Varank, “Yapay Zeka Stratejimizde belirlenen tedbirlerle desteklerimizi daha da etkinleลtireceฤiz ve bu alanda da yeni ‘unicorn’lar รงฤฑkaracaฤฤฑz.” dedi.
“Aรงฤฑk Bilim” politikasฤฑ
Bakan Varank, veri ve veri iลleme altyapฤฑlarฤฑnฤฑn yapay zeka alanฤฑndaki atฤฑlฤฑmlarฤฑn temel belirleyicilerinden biri olduฤunu sรถyledi.
5G ve รถtesi, baฤlantฤฑlฤฑ teknolojiler, nesnelerin interneti ve dijital platformlar sayesinde dรผnyada รผretilen verinin hacmi ve kalitesinin her geรงen gรผn arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Varank, ลรถyle konuลtu:
“Hฤฑzlฤฑ bรผyรผyen veri รผretimiyle birlikte de sรผper bilgisayarlar, dijital dรถnรผลรผmรผ sรผrรผkleyen teknolojilerin baลฤฑnda geliyor. Bu konularda gerek TรBฤฐTAK bรผnyesinde gerekse uluslararasฤฑ iล birlikleri vasฤฑtasฤฑyla yรผrรผttรผฤรผmรผz รถnemli รงalฤฑลmalarฤฑmฤฑz var. TรBฤฐTAK BฤฐLGEM Biliลim Teknolojileri Enstitรผsรผ’nde alanda kullanฤฑlabilecek milli ve รถzgรผn รงรถzรผmler geliลtiriyoruz. Safir Bulut, Safir Bรผyรผk Veri, Safir Depo ve Safir Zeka, bรผyรผk verinin depolanmasฤฑ ve iลlenmesi konusundaki รถnemli projelerimiz.”
Varank, TรBฤฐTAK ULAKBฤฐM ile uyguladฤฑklarฤฑ “Aรงฤฑk Bilim” politikasฤฑnฤฑn da bu alanda geliลtirdikleri gรผzel bir รถrnek olduฤunu ifade ederek, bu รงalฤฑลmayla TรBฤฐTAK tarafฤฑndan yรผrรผtรผlen veya desteklenen projelerde รผretilen verilerin saklanmasฤฑnฤฑ ve yรถnetimini saฤladฤฑklarฤฑnฤฑ bildirdi.
Veri iลleme altyapฤฑlarฤฑ konusunda uluslararasฤฑ imkanlardan da faydalanmaya รถzen gรถsterdiklerini vurgulayan Varank, ลu deฤerlendirmede bulundu:
“Bu doฤrultuda, Avrupa Yรผksek Performanslฤฑ Hesaplama Ortak Giriลimine รผye olduk. EuroCC Projesi kapsamฤฑnda รผlkemizde bir yรผksek baลarฤฑmlฤฑ hesaplama yetkinlik merkezi kuruyoruz. Bu projeyi TรBฤฐTAK ULAKBฤฐM koordinasyonunda ODTร ve Sabancฤฑ รผniversitelerinin katkฤฑlarฤฑyla yรผrรผtรผyoruz. Stratejide belirlediฤimiz tedbirlerle birlikte yรผksek baลarฤฑmlฤฑ hesaplama alanฤฑndaki yetkinliklerimizi geliลtirecek birรงok yeni projeyi daha รถnรผmรผzdeki dรถnemde harekete geรงireceฤiz.”
“Yakฤฑn zamanda proje teklif รงaฤrฤฑsฤฑnฤฑ ilan edeceฤiz”
Varank, altyapฤฑlarฤฑn yanฤฑnda kurumsal kapasitenin inลa edilmesinin de yapay zeka alanฤฑndaki รงalฤฑลmalarฤฑn artarak devam etmesi bakฤฑmฤฑndan bรผyรผk รถnem taลฤฑdฤฑฤฤฑna dikkati รงekerek, TรBฤฐTAK’ta Yapay Zeka Enstitรผsรผ kurduklarฤฑnฤฑ anฤฑmsattฤฑ.
Yapay zeka ekosistemini harekete geรงirecek bir katalizรถr gรถrevi รผstlenecek enstitรผ bรผnyesinde bir de “Sektรถrel Birlikte Geliลtirme Laboratuvarฤฑ” oluลturduklarฤฑ bilgisini veren Varank, ลรถyle devam etti:
“Bu laboratuvarda, รงok paydaลlฤฑ yapay zeka uygulamalarฤฑnฤฑn geliลtirilip test edilebilmesi iรงin altyapฤฑ ve veri alanlarฤฑ desteฤi imkanฤฑ getireceฤiz. Bugรผn ilk kez sizlere bu laboratuvar ve Yapay Zeka Enstitรผmรผz bรผnyesinde uygulayacaฤฤฑmฤฑz yeni bir TEYDEB destek programฤฑndan da bahsetmek istiyorum. Bu destekle รถncelikli olarak belirlediฤimiz alanlarda yani akฤฑllฤฑ รผretim sistemleri, akฤฑllฤฑ tarฤฑm, akฤฑllฤฑ finans ve iklim deฤiลikliฤi alanlarฤฑnda sanayinin ihtiyaรง duyduฤu yapay zeka รงรถzรผmlerinin รผlkemizdeki teknoloji ลirketleri ve รผniversiteler tarafฤฑndan geliลtirilmesini saฤlayacaฤฤฑz. Yenilikรงi bir modelde uygulanacak bu destek programฤฑyla sanayicimizin yapay zeka รงรถzรผmlerine daha hฤฑzlฤฑ ve etkin bir ลekilde eriลmesine imkan tanฤฑyacaฤฤฑz. Her bir proje sonucunda elde edilen bilgi birikiminin ekosistemin diฤer paydaลlarฤฑna yaygฤฑnlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlayacaฤฤฑz. Yakฤฑn zamanda proje teklif รงaฤrฤฑsฤฑnฤฑ ilan edeceฤiz. รzel sektรถrรผmรผzรผn bu programฤฑ takip etmesini รถzellikle tavsiye ediyorum.”
“Kรผresel rekabetรงiliฤe bรผyรผk katkฤฑ yapacakโ
Varank, yapay zeka kullanฤฑmฤฑnฤฑn hฤฑzlanarak devam edeceฤi bilinse de bu sรผrecin sosyal ve ekonomik etkilerinin nasฤฑl ลekilleneceฤi hususunun belirsiz olduฤunu belirterek, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Stratejimizde deneyen, keลfeden, รถฤrenen ve bu doฤrultuda kendisini sรผrekli gรผncelleyen bir ekosistemin oluลturulmasฤฑnฤฑ hedefledik. Bu dรถnรผลรผm sรผrecinden sosyoekonomik yapฤฑmฤฑzฤฑn olumsuz etkilenmemesi gerektiฤinin farkฤฑndayฤฑz. Uygulama sรผreรงlerini de bu hassasiyetleri gรถz รถnรผnde bulunduracak ลekilde tasarladฤฑk. Katฤฑlฤฑmcฤฑ bir yaklaลฤฑmla hazฤฑrladฤฑฤฤฑmฤฑz Ulusal Yapay Zeka Stratejimize ilgili tรผm taraflarฤฑn fikir ve รถnerilerini dahil etmeye รถnem gรถsterdik. Bunun yanฤฑnda, uygulamayฤฑ koordine edecek, tรผm sรผreci ve etkilerini takip edecek, gerektiฤinde dรผzenleyici ve dรผzeltici รถnlemler alacak kapsamlฤฑ bir yรถnetiลim mekanizmasฤฑ tasarladฤฑk. Bu strateji sayesinde, รถnรผmรผzdeki dรถnemde yapay zeka uygulamalarฤฑyla รผlkemizde veriden daha fazla deฤer รผretildiฤine hep birlikte ลahit olacaฤฤฑz.”
Stratejinin รผlkenin yapay zeka ekosistemini geliลtireceฤine ve kรผresel rekabetรงiliฤe bรผyรผk katkฤฑlar sunacaฤฤฑna inandฤฑฤฤฑnฤฑ dile getiren Varank, stratejinin hazฤฑrlฤฑk sรผrecinde destek olan tรผm kurum ve kuruluลlarla Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Dijital Dรถnรผลรผm Ofisine teลekkรผr etti.
Varank, tanฤฑtฤฑm toplantฤฑsฤฑnฤฑn gerรงekleลtirildiฤi Biliลim Vadisi’nin de รงalฤฑลmalara aktif katkฤฑ sunduฤuna iลaret ederek, gelecek dรถnemde buranฤฑn isminin diฤer teknoloji alanฤฑnda olduฤu gibi yapay zeka alanฤฑnda da daha fazla duyulacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Dijital ikizler sahnede
Etkinlikte, Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Dijital Dรถnรผลรผm Ofisi Baลkanฤฑ Ali Taha Koรง da Tรผrkiye’nin ilk Ulusal Yapay Zeka Stratejisi’ne iliลkin sunum yaptฤฑ.
Yapay zeka ve hologram teknolojileri kullanฤฑlarak รผretilen, Bakan Varank ve Baลkan Koรง’un dijital ikizleri de Bilge ve Bilgin isimlerindeki dijital asistanlarla konuลtu.
