Bilim insanlarฤฑ, gรผnรผmรผzdeki ve gelecekteki koronavirรผs kaynaklฤฑ hastalฤฑklarฤฑ durdurmak iรงin virรผslerin ortak รถzelliklerinden yola รงฤฑkarak tek bir aลฤฑ yapmaya รงalฤฑลฤฑyorlar.
Kovid-19’a neden olan virรผs, 2003’te SARS ve ardฤฑndan 2009’da MERS’in ardฤฑndan, yirmi yฤฑldan kฤฑsa bir sรผre iรงinde bรผyรผk bir uluslararasฤฑ halk saฤlฤฑฤฤฑ krizini tetikleyen รผรงรผncรผ koronavirรผs olma รถzelliฤini taลฤฑyor. Bu tรผr koronavirรผsler hayvanlar ve insanlar arasฤฑndaki temastan yayฤฑldฤฑฤฤฑndan, bilim insanlarฤฑ gelecekte koronavirรผslerden kaynaklanan baลka hastalฤฑklarฤฑn da gรถrรผleceฤini tahmin ediyor.
2.5 milyar sterlin yatฤฑrฤฑm yapฤฑldฤฑ
NTV’nin haberine gรถre bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda, bulaลฤฑcฤฑ hastalฤฑklara karลฤฑ aลฤฑlar geliลtiren kรผresel bir ortaklฤฑk olan Salgฤฑn Hazฤฑrlฤฑk Yenilikleri Koalisyonu (CEPI), ‘gelecekteki pandemi riskini azaltmak ve hatta ortadan kaldฤฑrmak’ iรงin 2.5 milyar sterlin (yaklaลฤฑk 29 milyar Tรผrk lirasฤฑ) deฤerinde beล yฤฑllฤฑk bir plan baลlattฤฑ.
Mutasyonlara karลฤฑ etkili olacak
Sรถz konusu plan, daha bulaลฤฑcฤฑ ve รถlรผmcรผl olduฤu dรผลรผnรผlen Gรผney Afrika ve Brezilya tรผrleri de dahil olmak รผzere tรผm koronavirรผs varyantlarฤฑna karลฤฑ bir aลฤฑ geliลtirmek iรงin bir ABD ลirketi olan VBI Vaccines ile 24 milyon sterlinlik bir ortaklฤฑk iรงeriyor.
ฤฐngiliz hรผkรผmetinden 276 milyon sterlinlik fon alan CEPI, ayrฤฑca SARS, MERS ve Kovid-19 dahil olmak รผzere รงok รงeลitli koronavirรผslere karลฤฑ koruma saฤlayabilecek ‘hepsi bir arada’ aลฤฑlar รผzerinde รงalฤฑลan araลtฤฑrmacฤฑlardan teklifler istiyor.
Kovid’19’un tetiklediฤi antikorlar SARS ve MERS’i notralize etti
Bununla birlikte, evrensel bir aลฤฑ arayฤฑลฤฑ, 2020โnin baลlarฤฑnda Kovid-19 ile enfekte olmuล insanlardan alฤฑnan kan รถrneklerinin, SARSโa ve MERSโe neden olan virรผsรผn baลak proteinini nรถtralize edebilen antikorlar iรงerdiฤinin bulunmasฤฑyla baลladฤฑ.
ฤฐnsan denemeleri baลladฤฑ
Bu yฤฑlฤฑn nisan ayฤฑna kadar, onlarca koronavirรผse karลฤฑ koruma potansiyeli olan bir aลฤฑnฤฑn ilk insan denemeleri baลladฤฑ.Diฤer taraftan sรถz konusu aลฤฑ,ลimdiye kadar SARS, Kovid-19, MERS ve yarasa koronavirรผsleri de dahil olmak รผzere รงeลitli koronavirรผslere ve ayrฤฑca Delta varyantฤฑ gibi Kovid-19 varyantlarฤฑna karลฤฑ farelerde etkili olduฤuna dair umut verici iลaretler gรถsterdi.
Evrensel aลฤฑ nasฤฑl รงalฤฑลฤฑyor?
ABDโnin Maryland eyaletindeki Walter Reed Ordu Araลtฤฑrma Enstitรผsรผ’nden (WRAIR) Kayvon Modjarrad, sivri ferritin nano parรงacฤฑฤฤฑ (SpFN) iรงeren bir aลฤฑ geliลtirdi. Kanda bulunan bir protein olan ferritinden elde edilen nano parรงacฤฑklar, koronavirรผsรผn yรผzeyinde baลak proteinle ile birleลtirildi. Modjarrad ve meslektaลlarฤฑ, koronavirus aลฤฑlarฤฑnฤฑn bu sayede baลak proteinin baฤฤฑลฤฑklฤฑk sistemimize birรงok aรงฤฑdan tekrar tekrar sunulduฤunu sรถyledi.
Bu tekrarlama, koronavirรผsรผn orijinal versiyonunu deฤil, onun yeni varyantlarฤฑnฤฑ ve 2003 yฤฑlฤฑnda SARS pandemisine neden olan SARS-CoV virรผsรผnรผ de hedefleyebilen ‘geniล nรถtralize edici antikor tepkileri’ รผretmesine neden olduฤunu sรถyledi.
ลu anda, insanlarda test edilen aลฤฑnฤฑn, ayrฤฑca MERS-CoV gibi diฤer koronavirรผslerden ek baลak proteinlerinin eklenmesi planlanฤฑyor.
