Peniler (cent) belki bakฤฑrdan yapฤฑlmฤฑล olabilir, iรงine biraz da รงinko serpiลtirilmiลtir, ama Hazineโnin bu tek sentlik bozuk parayฤฑ tedavรผlden kaldฤฑrmayฤฑ planlamasฤฑ, ciddi bir ironi barฤฑndฤฑrฤฑyor.
1 Cent yolun sonuna geldi
Wall Street Journalโฤฑn Perลembe gรผnkรผ haberine gรถre, Hazine Bakanlฤฑฤฤฑ, 230 yฤฑllฤฑk geรงmiลe sahip bakฤฑr renkli peniyi (cent) en erken gelecek yฤฑl itibarฤฑyla dolaลฤฑma sokmayฤฑ durduracak.
Bu hamle, Baลkan Donald Trumpโฤฑn Super Bowl LIX sฤฑrasฤฑnda verdiฤi bir mesajla ivme kazandฤฑ ve yeni her bir peninin maliyetinin deฤerinin yaklaลฤฑk dรถrt katฤฑ olmasฤฑ nedeniyle, hรผkรผmete yฤฑllฤฑk yaklaลฤฑk 58 milyon dolarlฤฑk bir tasarruf saฤlayacak.
Diฤer bir deyiลle, Benjamin Franklinโin sรถzรผne atฤฑfla: โTasarruf edilen bir peni, aslฤฑnda 4 cent kazanรง demekโ. Ancak bu hamlenin, รผlkenin sarsฤฑntฤฑlฤฑ kamu maliyesine anlamlฤฑ bir katkฤฑ yapmasฤฑ pek mรผmkรผn gรถrรผnmรผyor.
ฤฐroni ลu ki, aynฤฑ gรผn Meclisโte Baลkan Trumpโฤฑn vergi ve harcama paketini iรงeren yasa tasarฤฑsฤฑ 215โe karลฤฑ 214 oyla kabul edildi. ฤฐki Cumhuriyetรงi โhayฤฑrโ, biri ise โรงekimserโ oy kullandฤฑ.
Bu yasa, ABD Hazine borcunu 40 trilyon dolarฤฑn รผzerine รงฤฑkarฤฑrken, รถnรผmรผzdeki 10 yฤฑlda bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑna 3 trilyon dolar daha ekleyecek. Hazine ise aynฤฑ anda 58 milyon dolarlฤฑk peni tasarrufuyla รถvรผnรผyor.
Rakamlarฤฑ perspektife oturtmak gerekirse:
Eฤer dolarlar saniye olsaydฤฑ, 40 trilyon dolar yaklaลฤฑk 1,27 milyon yฤฑl ederdi. Penny tasarrufu olan 58 milyon dolar ise yalnฤฑzca 667 gรผne denk geliyor.
Ve eฤer evlerdeki kavanozlarda, ลekerci dรผkkรขnlarฤฑnฤฑn zeminlerinde ya da koltuk aralarฤฑnda unutulmuล olduฤu tahmin edilen 14 milyar dolarlฤฑk penileri de hesaba katsaydฤฑk, toplam ancak 448 yฤฑla ulaลฤฑrdฤฑ.
Hazine aรงฤฑsฤฑndan baลka bir sorun daha var: Penny รผretimi durdurulsa bile, 5 centlik nickel hรขlรข zararฤฑna รผretiliyor โ zira her bir nickel iรงin รผretim maliyeti 8,8 cent. Dime (10 cent) ve รงeyrekliklerin (25 cent) รผretimi kรขr getiriyor olsa da, toplam madeni para รผretiminden elde edilen yฤฑllฤฑk kรขr yalnฤฑzca yaklaลฤฑk 100 milyon dolar civarฤฑnda.
Yani, o 1.100 gรผnlรผk ek tasarrufu da hesaba katarak toplam tasarruf sรผrecimiz 451 gรผne รงฤฑkฤฑyor.
Ama daha da รงarpฤฑcฤฑ bir kฤฑyaslama var: Penny ve madeni para รผretiminden elde edilen toplam 158 milyon dolarlฤฑk tasarrufla, Elon Musk ve โDevlet Verimliliฤi Departmanฤฑโnฤฑn bรผtรงeden รงฤฑkardฤฑฤฤฑnฤฑ iddia ettiฤi 158 milyar dolarlฤฑk kesintiyi karลฤฑlaลtฤฑrฤฑn.
Bu, tasarruf yolculuฤumuzu 5.000 yฤฑl daha ileri taลฤฑyor, ama hรขlรข geride 1,263 milyon yฤฑl kalฤฑyor.
Yani yฤฑlda 1 trilyon dolardan fazla harcayan bir hรผkรผmetin kenarlarฤฑnฤฑ kazฤฑyarak yapฤฑlan bu tasarruflar, รผlkenin mali gidiลatฤฑna anlamlฤฑ bir yรถn veremeyecek.
DOGE esintili giriลimler ya da gerรงek anlamda penny kฤฑstฤฑrmalar โ ki bu รถrnekte kelimenin tam anlamฤฑyla โ manลetlik olabilir ama kamuoyunu hรผkรผmetin mali disiplinine ikna etmeye yetmeyecek.
