BBC Tรผrkรงe‘nin haberine gรถre ABD yรถnetimi haftalarca Rusya’nฤฑn yaklaลan iลgali hakkฤฑnda uyarฤฑlar yaptฤฑ ve uluslararasฤฑ dรผzenin tehlikede olduฤunu sรถyledi, ki bunun doฤru olduฤu kanฤฑtlandฤฑ.
Fakat Biden aynฤฑ zamanda, her ne kadar Rusya net bir ลekilde istekli olsa da, ABD’nin savaลmak istemediฤi konusunda net bir tavฤฑr sergiledi. ฤฐล o noktaya gelirse de, ABD vatandaลlarฤฑnฤฑ kurtarmak iรงin bile Ukrayna’ya gรผรง gรถndermeyi reddetti. Dahasฤฑ รผlkede askeri danฤฑลman ve gรถzlemci olarak gรถrev yapan birlikleri geri รงekti.
Fakat ABD’nin en รถnemli dฤฑล politika krizinde bu kฤฑrmฤฑzฤฑ รงizginin sebebi ne?
Ulusal gรผvenlik รงฤฑkarฤฑ yok
รncelikle Ukrayna Amerika’nฤฑn komลusu deฤil ve orada bir ABD askeri รผssรผ bulunmuyor. Stratejik petrol rezervleri ya da ticaret ortaklฤฑklarฤฑ da yok.
Ancak herhangi bir ulusal รงฤฑkar bulunmamasฤฑ, geรงmiลte eski baลkanlarฤฑ, baลkalarฤฑ adฤฑna asker ve para kullanmaktan alฤฑkoymamฤฑลtฤฑ.
Baลkan Bill Clinton 1995’te Yugoslavya’nฤฑn รงรถkรผลรผnรผ takip eden savaลa askeri olarak mรผdahale etti. Keza 2011’de Barack Obama, Libya iรง savaลฤฑnda bรผyรผk รถlรงรผde insani ve insan haklarฤฑ temelinde aynฤฑsฤฑnฤฑ yaptฤฑ.
Eski Baลkan George W Bush 1990’da hukukun รผstรผnlรผฤรผnรผ savunarak Irak’ฤฑ Kuveyt’ten kovmak iรงin kurduฤu uluslararasฤฑ koalisyonu haklฤฑ รงฤฑkardฤฑ. Biden’ฤฑn รผst dรผzey ulusal gรผvenlik yetkilileri, Rusya’nฤฑn uluslararasฤฑ barฤฑล ve gรผvenlik ilkelerine yรถnelik tehdidini tanฤฑmlarken benzer bir dil kullandฤฑ. Ancak, askeri operasyonlar deฤil, ekonomik yaptฤฑrฤฑmlar yoluyla cevap vereceklerini sรถylรผyorlar.
Biden askeri mรผdahale yapmฤฑyor
Bunun ABD Baลkanฤฑ Biden’ฤฑn mรผdahaleci olmayan yapฤฑsฤฑyla ilgisi var.
Biden 1990’larda Balkanlar’daki etnik รงatฤฑลmalarla baลa รงฤฑkmak iรงin ABD askeri harekรขtฤฑnฤฑ desteklemiลti. Ardฤฑndan 2003’te Amerika’nฤฑn talihsiz Irak iลgali iรงin oy verdi. Fakat o zamanlardan bu yana ABD askeri gรผcรผnรผ kullanma konusunda daha ihtiyatlฤฑ hale geldi.
Obama’nฤฑn Libya’ya mรผdahalesine ve Afganistan’a asker gรถndermesine karลฤฑ รงฤฑktฤฑ. Ardฤฑndan gelen kaos ve insani felakete raฤmen, ABD gรผรงlerinin geรงen yฤฑlki Afganistan’dan รงekilmesini kararlฤฑlฤฑkla savunuyor.
Ayrฤฑca 20 yฤฑldฤฑr yanฤฑnda รงalฤฑลan ve onun dฤฑล politikasฤฑnฤฑ ลekillendiren รผst dรผzey diplomatฤฑ Antony Blinken ulusal gรผvenliฤi askeriyeden รงok iklim deฤiลikliฤi ve kรผresel hastalฤฑklarla mรผcadeleyle, ve รin’le rekabetle ilgili olarak tanฤฑmlฤฑyor.
Ayrฤฑca Amerika halkฤฑ da savaล istemiyor.
AP-NORC’nin ABD’de yakฤฑn tarihte yaptฤฑฤฤฑ bir ankete katฤฑlanlarฤฑn yรผzde 72’si, ABD’nin Rusya-Ukrayna savaลฤฑnda kรผรงรผk bir rol oynamasฤฑ veya hiรง oynamamasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Biden’ฤฑn, ara seรงimler yaklaลฤฑrken dikkat etmesi gereken ลey, artan enflasyon baลta olmak รผzere, ekonomik sorunlar.
Biden, Ukrayna’da Amerikan ve Rus birlikleri arasฤฑnda doฤrudan bir รงatฤฑลma olmasฤฑ riskini alarak “dรผnya savaลฤฑ” kฤฑvฤฑlcฤฑmฤฑ yaratmak istemiyor ve bu konuda oldukรงa aรงฤฑk.
Biden bu ayฤฑn baลlarฤฑnda NBC’ye yaptฤฑฤฤฑ konuลmada, “Bir terรถr รถrgรผtรผyle uฤraลmฤฑyoruz, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ordularฤฑndan biriyle uฤraลฤฑyoruz. Bu รงok zor bir durum ve iลler hฤฑzla รงฤฑlgฤฑna dรถnebilir” dedi.
Sorumluluฤu yok
ABD’yi bu riski almaya zorlayan bir anlaลma yรผkรผmlรผlรผฤรผ yok. Herhangi bir NATO รผlkesine yรถnelik bir saldฤฑrฤฑ, herkese yรถnelik bir saldฤฑrฤฑdฤฑr, ancak Ukrayna NATO รผlkesi deฤil.
Blinken, Amerikalฤฑlarฤฑn bu kadar hararetle รถvdรผkleri deฤerler iรงin neden savaลmayacaklarฤฑnฤฑ, Ukrayna’nฤฑn NATO รผyesi olmamasฤฑna baฤlฤฑyor. รatฤฑลmanฤฑn Putin’in Ukrayna’nฤฑn NATO’ya girmesini istememesi ve NATO’nun buna karลฤฑ รงฤฑktฤฑฤฤฑ iรงin baลlamasฤฑ da bรผyรผk bir ironi.
Harvard รniversitesi profesรถrรผ ve dฤฑล politika uzmanฤฑ Stephen Walt, ABD ve diฤer NATO รผlkeleri Ukrayna’ya herhangi bir askeri gรผรง gรถndermezken, bu รผlkeyi NATO รผyesi yapmama konusunda Rusya ile uzlaลmaya varmamasฤฑnฤฑn bir anlam ifade etmediฤini belirtiyor.
Biden aslฤฑnda Ukrayna ve Rusya sฤฑnฤฑrฤฑndaki NATO รผyesi รผlkeleri desteklemek iรงin Avrupa’ya asker gรถnderiyordu ve halihazฤฑrda var olanlarฤฑ yeniden konuลlandฤฑrฤฑyordu.
Ancak bu hafta Ukrayna’nฤฑn iลgali, kazara ya da Rusya tarafฤฑndan kasฤฑtlฤฑ olarak daha geniล bir savaล olma ihtimaline dair endiลeleri artฤฑrdฤฑ.
Rusya’nฤฑn kasฤฑtlฤฑ olarak bunu istemesi NATO’nun karลฤฑlฤฑklฤฑ savunma taahhรผdรผnรผ harekete geรงirecektir ve bu ABD kuvvetlerini bir savaลa รงekebilir.
รรผnkรผ Biden, “NATO รผlkelerine girerse, mรผdahil olacaฤฤฑz” dedi.
