– ABD seรงim sonuรงlarฤฑ tarihsel olarak Altฤฑn fiyatlarฤฑ รผzerinde anฤฑnda bir etki yaratmadฤฑ, ancak sorumlu yรถnetimin politikalarฤฑ yarattฤฑ.
– Harris-Trump’ฤฑn vergi kesintileri, ithalat tarifeleri veya รin ile iliลkiler hakkฤฑndaki farklฤฑ gรถrรผลleri Altฤฑn’ฤฑn gรถrรผnรผmรผnรผ etkileyebilir.
Altฤฑn fiyatlarฤฑ bu yฤฑl tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyelerine ulaลtฤฑ. Artan jeopolitik gerginlikler ve ABD Fed dahil olmak รผzere dรผnyanฤฑn baลlฤฑca merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz oranฤฑ dรผลรผrme dรถngรผlerine baลlamasฤฑ ortasฤฑnda altฤฑn, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar iรงin tercih edilen seรงeneklerden biri haline getirdi. ABD baลkanlฤฑk seรงimlerinin sonucu her iki faktรถrรผ de etkileme potansiyeline sahip ve bu da seรงim sonuรงlarฤฑnฤฑ finans piyasalarฤฑ ve daha spesifik olarak Altฤฑn’ฤฑn fiyat gรถrรผnรผmรผ iรงin รถnemli bir olay haline getiriyor.
Seรงmenler 5 Kasฤฑm’da Amerika Birleลik Devletleri’nin 47. Baลkanฤฑnฤฑ seรงmek iรงin sandฤฑk baลฤฑna gidecek. Baลkan Joe Biden kampanyasฤฑnฤฑ sonlandฤฑrdฤฑktan ve Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Kamala Harris’i Donald Trump’a karลฤฑ yarฤฑลacak Demokrat baลkan adayฤฑ olarak onayladฤฑktan sonra, seรงim anketleri Cumhuriyetรงilerin kazanmasฤฑnฤฑn baลlangฤฑรงta beklendiฤi kadar kolay olmayacaฤฤฑnฤฑ gรถstermeye baลladฤฑ.
Anketler ne diyor?
ABD’nin bir sonraki baลkanฤฑnฤฑn kim olacaฤฤฑnฤฑn รถฤrenilmesine gรผnler kala, anketler รงeลitli sonuรงlara iลaret ediyor. En son USA Today/Suffolk anketine gรถre, Harris tek bir puan รถnde ve ลu anda %50’ye karลฤฑ %49’luk bir orana sahip. TIPP anketi Trump’ฤฑ bir puan รถnde gรถsterirken, Marquette anketi taraflarฤฑ %50’de berabere gรถsteriyor.
5 Kasฤฑm’da yakฤฑn bir yarฤฑล olacaฤฤฑnฤฑ sรถylemek doฤru olur. Tartฤฑลma uฤruna, seรงimi kim kazanฤฑrsa kazansฤฑn, hem Senato’da hem de Temsilciler Meclisi’nde รงoฤunluฤa sahip olacaฤฤฑnฤฑ varsayacaฤฤฑz. Eฤer durum bรถyle deฤilse, bรถlรผnmรผล bir hรผkรผmet olacak ve bu da politika deฤiลikliklerinin finansal varlฤฑklar รผzerindeki potansiyel etkisini deฤerlendirmeyi รงok daha zor hale getirecek.
Piyasalar iรงin รถnemli olan nedir?
Dรผnya Altฤฑn Konseyi yakฤฑn tarihli bir raporunda, “Seรงimler, tarihsel olarak, Altฤฑn’ฤฑn performansฤฑ รผzerinde รถnemli veya anฤฑnda bir etkiye sahip olmamฤฑลtฤฑr, ancak kazanan adaydan baฤฤฑmsฤฑz olarak, yakฤฑn vadeli jeopolitik riskler yรผksek kalmaya devam etmektedir ve Altฤฑn iรงin bir katalizรถr gรถrevi gรถrebilir” diyor.
Yine de, piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ, รถnรผmรผzdeki dรถrt yฤฑlda ne beklenmesi gerektiฤine dair net bir resim elde etmek iรงin รถnerilen ekonomik ve mali politikalarฤฑ ve her aday altฤฑnda dฤฑล iliลkilerin nasฤฑl deฤiลebileceฤini inceleyecekler.
Harris, ABD’de gรผรงlรผ bir enflasyon dรถneminin ardฤฑndan fiyatlarฤฑn “hala รงok yรผksek” olduฤunu dรผลรผnรผyor. Fiyat sรถmรผrรผsรผyle mรผcadele ederken ve ilk kez ev sahibi olanlara yardฤฑm ederken orta sฤฑnฤฑfฤฑ gรผรงlendirmeye odaklanmak istiyor. Harris, dรผลรผk ve orta gelirli aileler iรงin vergileri dรผลรผrme sรถzรผ veriyor ve vergi indirimleri sunarak giriลimcileri ve kรผรงรผk iลletmeleri desteklemek istiyor.
Trump ayrฤฑca enflasyonla mรผcadele etmek ve “Amerika’yฤฑ tekrar uygun fiyatlฤฑ hale getirmek” istiyor, ancak bunu ABD iรงinde Petrol ve Gaz sondajฤฑ dรผzenlemelerinin geniลletilmesi yoluyla enerji maliyetlerini dรผลรผrerek yapmayฤฑ hedefliyor. Ayrฤฑca Trump, Federal Rezerv’in (Fed) para politikasฤฑnฤฑ nasฤฑl belirlediฤi konusunda doฤrudan bir kontrolรผ olmamasฤฑna raฤmen yรผksek faiz oranlarฤฑna karลฤฑ olduฤunu dile getirdi.
Trump, ilk dรถneminde yasalaลtฤฑrdฤฑฤฤฑ ve 2025 sonunda sona ermesi planlanan ve kurumlar vergisi oranlarฤฑnda indirimler ve daha dรผลรผk vergi dilimleri iรงeren “2017 Vergi Kesintileri ve ฤฐล Yasasฤฑ” adlฤฑ vergi kesintilerini uzatmayฤฑ hedefliyor. Son olarak Trump, konut sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ sorunlarฤฑnฤฑ รงรถzmek ve fiyatlarฤฑ dรผลรผrmek iรงin belgesiz gรถรงmenlerin toplu olarak sฤฑnฤฑr dฤฑลฤฑ edilmesinden yana.
Trump, yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda seรงimi kazanฤฑrsa รin’den ithal edilen mallara %60 veya daha yรผksek oranda gรผmrรผk vergisi uygulayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Trump ayrฤฑca tรผm ithalatlara %10-%20 oranฤฑnda genel bir gรผmrรผk vergisi uygulamaya istekli olduฤunu belirtti.
รte yandan Harris’in, Biden yรถnetiminin gรผneล pilleri, yarฤฑ iletkenler, elektrikli araรงlar ve bazฤฑ รงelik ve alรผminyum รผrรผnlerini kapsayan 18 milyar dolarlฤฑk รin ithalatฤฑna uyguladฤฑฤฤฑ ek tarifeleri sรผrdรผrmesi bekleniyor.
ABD seรงim sonuรงlarฤฑ Altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑ nasฤฑl etkileyebilir?
Altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑn her yรถnetim altฤฑnda nasฤฑl hareket edebileceฤine dair bir teori geliลtirmek iรงin, Harris’in bir zaferle benzer politikalar benimseyeceฤini varsayarak, Trump’ฤฑn ilk dรถneminde ve Biden’ฤฑn baลkanlฤฑฤฤฑnda Altฤฑn’ฤฑn performansฤฑna bakabiliriz.
Trump Ocak 2017’de gรถreve geldiฤinde, Altฤฑn yaklaลฤฑk 1.200 dolardan iลlem gรถrรผyordu. 2019 ortasฤฑna kadar 1.150 ile 1.400 dolar arasฤฑnda dalgalandฤฑktan sonra, fiyatlar yรผkseldi ve Aฤustos 2020’de ilk kez 2.000 dolarฤฑn รผzerine รงฤฑktฤฑ. Biden Ocak 2021’de gรถreve geldiฤinde, Altฤฑn 2.000 dolarฤฑn biraz altฤฑnda iลlem gรถrรผyordu. 2022’nin รผรงรผncรผ รงeyreฤinde 1.600 dolara doฤru bir geri รงekilmenin ardฤฑndan kฤฑymetli metal yรผkseliล trendine girdi ve yakฤฑn zamanda 2.700 dolarฤฑn รผzerinde yeni bir tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลtฤฑ.
Her iki durumda da Altฤฑn fiyatlarฤฑ etkileyici kazanฤฑmlar kaydetti. Bu, bir sonraki ABD Baลkanฤฑ kim olursa olsun Altฤฑn’ฤฑn yรผkseleceฤi anlamฤฑna mฤฑ geliyor? Elbette hayฤฑr.
Dรผnya Altฤฑn Konseyi ne diyor?
Dรผnya Altฤฑn Konseyi raporunda, “Altฤฑn fiyatฤฑ genellikle ABD dolarฤฑnฤฑn yรถnรผ, faiz oranlarฤฑ veya risk algฤฑlarฤฑ gibi temel etkenlere yanฤฑt verir ve bunlar elbette belirli bir yรถnetimin ekonomik, mali ve parasal politikalarฤฑndan etkilenebilir – parti รผyeliฤinden baฤฤฑmsฤฑz olarak” denmektedir.
Trump ve Biden’ฤฑn baลkanlฤฑklarฤฑ sฤฑrasฤฑnda ABD Baลkanฤฑ’nฤฑn kim olduฤundan รงok daha รถnemli bir ลekilde Altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑ etkileyen birkaรง faktรถr vardฤฑ. Covid salgฤฑnฤฑ, ardฤฑndan gelen yรผksek enflasyon ortamฤฑ, Rusya-Ukrayna savaลฤฑ ve Orta Doฤu’da artan jeopolitik gerginlikler, yalnฤฑzca Altฤฑn’ฤฑn deฤil, aynฤฑ zamanda birรงok baลka finansal varlฤฑฤฤฑn fiyatlarฤฑ รผzerinde de belirgin etkilere sahipti.
Yine de, Altฤฑn fiyatlarฤฑnฤฑ yรถnlendirebilecek bazฤฑ faktรถrleri izole edebileceฤimiz bazฤฑ senaryolar tasarlayabiliriz.
Cumhuriyetรงiler kazanฤฑrsa
Trump seรงimi kazanฤฑrsa ve รถnerildiฤi gibi ithalata tarifeleri artฤฑrฤฑrsa, bunun ABD’deki mal ve hizmet fiyatlarฤฑ รผzerinde enflasyonist bir etkisi olabilir. Bunun enerji maliyetlerini dรผลรผrerek telafi edilip edilemeyeceฤini bilmek zor. Trump’ฤฑn tarifeleri enflasyon beklentilerini yรผkseltirse, Fed’in faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrmeye devam etmesini de zorlaลtฤฑrabilir.
Ayrฤฑca, รin ithalatฤฑna uygulanan tarifeler zaten iyi durumda olmayan รin ekonomisine zarar verebilir. Bu senaryoda, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Fed ve diฤer merkez bankalarฤฑnฤฑn daha fazla politika gevลetmesine bahse girmekten รงekinerek ve sarฤฑ metale yรถnelik potansiyel olarak kรถtรผleลen talep gรถrรผnรผmรผne tepki gรถstererek Altฤฑn fiyatlarฤฑ baskฤฑ altฤฑna girebilir.
รte yandan Trump, Fed’e faiz oranlarฤฑnฤฑ dรผลรผrmesi iรงin baskฤฑ yapmaya da รงalฤฑลabilir. Konut maliyetlerini dรผลรผrmeyi baลarฤฑrsa, Fed enflasyonda daha fazla ilerleme gรถrebilir ve gevลemeye devam edebilir. Bu durumda, dรผลen Hazine tahvili getirileri yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn Altฤฑna yรถnelmesine ve fiyatlarฤฑn yรผkselmesine yardฤฑmcฤฑ olabilir.
Demokratlar kazanฤฑrsa
Harris fiyatlarฤฑ dรผลรผrรผr ve konutlarฤฑ รถnerildiฤi gibi daha uygun hale getirirse, bunun enflasyonu dรผลรผrรผcรผ bir etkisi olabilir ve Fed’in politikayฤฑ gevลetmeye devam etmesine olanak tanฤฑr ve bu da Altฤฑn fiyatlarฤฑ iรงin olumlu bir geliลme olabilir. รte yandan, dรผลรผk ve orta gelirli aileler iรงin vergilerin dรผลรผrรผlmesi, daha yรผksek harcanabilir gelirin yolunu aรงabilir ve enflasyonun sabit kalmasฤฑna neden olabilir.
รin ile iliลkiler aรงฤฑsฤฑndan, Harris’in baลkanlฤฑฤฤฑ sฤฑrasฤฑnda รin’in ekonomik olarak daha iyi bir konumda olacaฤฤฑ sonucuna varmak kolay deฤil. Biden’ฤฑn รin ithalatฤฑna uyguladฤฑฤฤฑ tarifelerin devam etmesi, bรผyรผme gรถrรผnรผmรผ รผzerinde baskฤฑ oluลturmaya devam edecektir.
รzet
Sonuรง olarak, ABD hรผkรผmetini kimin yรถnettiฤi ile Altฤฑn fiyatฤฑ arasฤฑnda net bir iliลki kurmak รงok zordur. Politika yavaล hareket eder ve รถnerilen politikalarฤฑn uygulanmasฤฑ รงok uzun zaman alฤฑr, รถzellikle de bรถlรผnmรผล bir hรผkรผmet varsa. Dahasฤฑ, Altฤฑn iรงin hem talep hem de arz tarafฤฑndaki dinamikleri etkileyebilecek birรงok baลka husus vardฤฑr. Bu nedenle, Beyaz Saray’da kimin oturduฤuna dayanarak bir Altฤฑn ticareti pozisyonu belirlemek riskli olabilir.
