ABD ticaret politikası Çin gemilerinden alınacak liman ücretlerinin bir yıl ertelenmesi ile gevşiyor.
ABD Ticaret Temsilcisi (USTR), Çin yapımı kargo gemilerinin Amerikan limanlarına yanaşması durumunda uygulanan liman ücretlerinin bir yıl süreyle askıya alındığını Pazar günü resmen duyurdu. Bu karar, ABD Ticaret Politikası’nın geçici bir rahatlama adımı olarak yorumlandı. Bu duyuru, USTR’nin alışılmadık bir şekilde, halka öneriye ilişkin görüş sunmaları için sadece bir gün süre tanımasından birkaç gün sonra geldi.
14 Ekim’de yürürlüğe giren ücretler, Biden yönetimi altında başlatılan ve Çin’in gemi inşasında hâkim bir konum elde etmek için haksız ticaret uygulamaları ve diğer avantajları kullandığını ortaya koyan bir soruşturmanın ardından getirilmişti. ABD, Çin tersanelerinde inşa edilen gemilere yolculuk başına net ton başına 50 dolarlık bir ücret uyguluyordu. Bu durum, büyük gemilerin tipik bir rotasyon için milyonlarca dolarlık ücret ödemek zorunda kalabileceği anlamına geliyordu.
Askıya alma 10 Kasım 2025’te yürürlüğe girecek
USTR, resmi bir bildiride, “Bu önlem bir yıl süreyle askıya alınacak ve 10 Kasım 2025 tarihinde Doğu Standart Saati ile 12:01’den itibaren yürürlüğe girecek” dedi. Çin, geçen ay Güney Kore’de Trump ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında yapılan toplantıda varılan geniş kapsamlı ticaret anlaşmasının bir parçası olarak, ABD bayraklı gemilere uyguladığı misilleme liman ücretlerini de kaldırdı.
Bu ücretler, bazı nakliye şirketlerinin ABD hizmetlerini yeniden yapılandırmasına, liman rotasyonlarını değiştirmesine ve bazı seferlerden tonajı kaydırarak finansal etkiyi azaltmasına neden oldu. Diğer nakliye şirketleri, Çin’in ücretlerinin Amerikan sermayeli taşıyıcıları cezalandırması nedeniyle ABD’li yöneticilerin ayrılmasını gördü. Washington, bu yılın başlarında, Amerikalı nakliyecilerin şikâyetleri üzerine, ABD tarım ve enerji ürünlerini yüklemek için boş olarak gelen bazı dökme yük gemilerini ücretlerden muaf tuttu. Bu muafiyetler, ABD Ticaret Politikası’nın esnekliğini gösterdi.
ABD Ticaret Politikası uzmanları kararı eleştirdi
Dünyanın dördüncü büyük konteyner gemisi olan Çin devletine ait Cosco ve Hong Kong’lu OOCL, ücretleri üstlenmeyi tercih ederek çok az değişiklik yaptı. Ancak bazı gözlemciler, bu ücretlerin Amerikan denizcilik sektörünün canlanmasına yardımcı olmak için teşvik edildiğini belirterek bu hareketi eleştirdi.
Denizcilik danışmanı ve mevcut Donanma Bakanı John Phelan’ın eski stratejisti Hunter Stires, LinkedIn’de yaptığı bir paylaşımda, “Bu liman ücretlerini askıya almak önemli bir stratejik hatadır” dedi. Stires, “Karşılıklı” bir hamle olarak lanse edilen bu adım, aslında karşılıklı olmaktan çok uzak. Çin’in 183 ABD gemisine uyguladığı misilleme ücretlerini kaldırmak için 10.000’den fazla Çin gemisine uygulanan ABD ücretlerini geri çekmek, haklı olarak, simetri kisvesi altında ustaca gizlenmiş bir Amerikan teslimiyeti olarak anlaşılıyor.
Avrupalı müttefiklere işbirliği çağrısı
Stires, “Şimdi, özellikle Avrupa’daki ABD müttefiklerini, Çin gemilerine yönelik çok taraflı liman ücreti rejimine katılmaya ikna etmek için diplomasi yoluyla çabaları ikiye katlamanın zamanıdır. Böylece, dünyanın denizcilik demokrasileri eşit şartlar altında rekabet edebilecek ve Çin’in rekabeti engelleyici eylemlerinden büyük zarar gören denizcilik endüstrilerini geri kazanabileceklerdir.” sözleriyle çağrısını tamamladı. ABD Ticaret Politikası’nın geleceği, uluslararası işbirliğine bağlı görünüyor.
