- Hฤฑzlanan fiyat artฤฑลlarฤฑ
- Yฤฑllฤฑk enflasyonda en bรผyรผk yรผkseliล
- En yรผksek artฤฑล enerji endeksinde
- Yฤฑllฤฑk yรผzde 20’yi aลan artฤฑล รถne รงฤฑktฤฑ
- Enflasyon beklentileri yรผkseliลte
- Biden harekete geรงilmesini istedi
- Veriler enflasyonun “geรงici” olduฤu gรถrรผลรผne meydan okuyor
- Powell; Fed’in faiz artฤฑrฤฑmฤฑ soru iลaretlerini artฤฑrdฤฑ.
- “Yakฤฑn vadeli momentum yรผzde 7’nin olasฤฑ olduฤunu gรถsteriyor”
- Knightley; Enflasyon daha da artacak
Yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑndan kaynaklanan tedarik zincirindeki sฤฑkฤฑntฤฑlar, dรผnya genelinde fiyat artฤฑลlarฤฑnฤฑ kรถrรผklemeye devam ediyor.
Salgฤฑnฤฑnฤฑn neden olduฤu ลokun ardฤฑndan toparlanmaya devam eden ABD ekonomisinde de yรผksek enflasyon en รถnemli konu baลlฤฑklarฤฑndan biri olmayฤฑ sรผrdรผrรผyor.
Hฤฑzlanan fiyat artฤฑลlarฤฑ
รlkede enerjiden gฤฑdaya son dรถnemde hฤฑzlanan fiyat artฤฑลlarฤฑ, Amerikalฤฑ tรผketicilerin yaลam maliyetinin kayda deฤer oranda artฤฑrdฤฑ.
ABD รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn son verileri, รผlkede enflasyonun 31 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi. Tรผketici Fiyat Endeksi (TรFE), ekimde aylฤฑk bazda yรผzde 0,9 ve yฤฑllฤฑk bazda yรผzde 6,2 artarak beklentileri aลtฤฑ.
Yฤฑllฤฑk enflasyonda en bรผyรผk yรผkseliล
Yฤฑllฤฑk enflasyon bu dรถnemde Kasฤฑm 1990’dan bu yana kaydedilen en bรผyรผk yรผkseliลi gรถsterdi.
Enerji ve gฤฑda fiyatlarฤฑndaki artฤฑลlar enflasyonu yukarฤฑ รงekmeyi sรผrdรผrรผyor
ABD’de enerji ve gฤฑda fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล, enflasyonun itici gรผรงleri olmaya devam etti.
En yรผksek artฤฑล enerji endeksinde
Bu dรถnemde en yรผksek artฤฑลฤฑ gรถsteren enerji endeksi, aylฤฑk yรผzde 4,8 artarken, yฤฑllฤฑk yรผzde 30’luk yรผkseliล kaydetti. Enerji fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล Eylรผl 2005’ten bu yana en bรผyรผk yฤฑllฤฑk artฤฑล oldu. Enerjinin alt kalemlerine bakฤฑldฤฑฤฤฑnda ise benzin fiyatlarฤฑnฤฑn aylฤฑk yรผzde 6,1 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 49,6 arttฤฑฤฤฑ dikkati รงekti.
Yฤฑllฤฑk yรผzde 20’yi aลan artฤฑล รถne รงฤฑktฤฑ
Gฤฑda enflasyonu ise ekimde aylฤฑk yรผzde 0,9 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 5,3 olarak kaydedildi. Enflasyon hesaplamasฤฑnda yer alan marketlerdeki 6 ana gฤฑda grubunun tรผmรผnde yรผkseliล sรผrerken, en รงok artฤฑล yรผzde 11,9 ile “et, kรผmes hayvanlarฤฑ, balฤฑk ve yumurta” grubunda gerรงekleลti. ABD’de market alฤฑลveriลinin maliyetini en รงok artฤฑran “et, kรผmes hayvanlarฤฑ, balฤฑk ve yumurta” grubunun altฤฑnda ise sฤฑฤฤฑr ve dana eti fiyatlarฤฑndaki yฤฑllฤฑk yรผzde 20’yi aลan artฤฑล รถne รงฤฑktฤฑ.
Amerikalฤฑlarฤฑn barฤฑnma maliyeti de aynฤฑ dรถnemde aylฤฑk yรผzde 0,5 ve yฤฑllฤฑk yรผzde 3,5’lik artฤฑล gรถsterdi.
Sรถz konusu dรถnemde fiyat artฤฑลlarฤฑyla dikkati รงeken bir diฤer kalemse ikinci el araรงlar oldu. รlkede ikinci el araรง fiyatlarฤฑ aylฤฑk yรผzde 2,5 artarken, yฤฑllฤฑk yรผzde 26,4 yรผkseldi.
Enflasyon beklentileri yรผkseliลte
Analistler, son verilerin, kรผresel tedarik zincirindeki sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ bir ortamda, fiyat baskฤฑlarฤฑnฤฑn ekonomide beklenenden daha uzun sรผre etkili olabileceฤine iliลkin endiลeleri artฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Son olarak New York Fed’in verileri, Amerikalฤฑ tรผketicilerin 12 ayฤฑ kapsayan kฤฑsa vadeli medyan enflasyon beklentilerinin ekimde 0,4 puan artฤฑลla yรผzde 5,7’ye yรผkselerek yeni zirveye ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. Piyasalarฤฑn ekim ayฤฑnda 2022 enflasyonu iรงin medyan beklentisi de yรผzde 3,3’e รงฤฑktฤฑ.
Yรผksek enflasyonun รผcret artฤฑลlarฤฑnฤฑ aลฤฑndฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ belirten analistler, Amerikalฤฑlarฤฑn ekonomi konusunda daha endiลeli hale geldiฤine dikkati รงekti.
Biden harekete geรงilmesini istedi
ABD Baลkanฤฑ Joe Biden ise enflasyon verisinin ardฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada enflasyon eฤilimini tersine รงevirmenin kendisi iรงin en รถnemli รถncelik olduฤunu vurguladฤฑ. Fiyat artฤฑลlarฤฑnda en bรผyรผk payฤฑn enerji fiyatlarฤฑnda olduฤuna iลaret eden Biden, Ulusal Ekonomi Konseyi’ni bu maliyetlerin daha da dรผลรผrรผlmesi รผzerinde รงalฤฑลmak iรงin yรถnlendirdiฤini, Federal Ticaret Komisyonu’ndan ise enerji sektรถrรผndeki herhangi bir piyasa manipรผlasyonuna veya fahiล fiyat uygulamasฤฑna karลฤฑ harekete geรงmesini istediฤini bildirdi.
Veriler enflasyonun “geรงici” olduฤu gรถrรผลรผne meydan okuyor
Politika yapฤฑcฤฑlar enflasyonun “geรงici” olduฤu gรถrรผลรผnรผ savunmayฤฑ sรผrdรผrรผrken, 31 yฤฑlฤฑn zirvesine รงฤฑkan enflasyon verisi bu gรถrรผลe meydan okumaya devam etti.
Fed, varlฤฑk alฤฑmlarฤฑnฤฑn hฤฑzฤฑnda azalmaya gitme kararฤฑ alฤฑnan Federal Aรงฤฑk Piyasa Komitesinin (FOMC) son toplantฤฑsฤฑnฤฑn ardฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, enflasyonun bรผyรผk รถlรงรผde geรงici olmasฤฑ beklenen faktรถrleri yansฤฑtacak ลekilde yรผkseldiฤini belirterek, salgฤฑn ile ekonominin yeniden normalleลmesiyle ilgili arz ve talep dengesizliklerinin bazฤฑ sektรถrlerde รถnemli fiyat artฤฑลlarฤฑna katkฤฑda bulunduฤu kaydetmiลti.
Powell; Fed’in faiz artฤฑrฤฑmฤฑ soru iลaretlerini artฤฑrdฤฑ.
Son veriler, yรผksek enflasyonun Fed’in faiz artฤฑrฤฑm planฤฑnฤฑ nasฤฑl etkileyeceฤine dair soru iลaretlerini de artฤฑrdฤฑ.
Fed Baลkanฤฑ Jerome Powell son olarak faiz oranlarฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑnda sabฤฑrlฤฑ olabileceklerini ancak enflasyondaki geliลmelere bir yanฤฑt verilmesi gerekirse tereddรผt etmeyeceklerini ifade etmiลti.
Analistler, รผlkede enflasyonun yรผksek seyretmeye devam etmesi halinde Fed’in parasal geniลlemesinde รถnemli bir oranda daralmaya ve faiz oranlarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya ihtiyaรง duyabileceฤine dikkati รงekti.
“Yakฤฑn vadeli momentum yรผzde 7’nin olasฤฑ olduฤunu gรถsteriyor”
ING Uluslararasฤฑ Baลekonomisti James Knightley, ABD’de enflasyonun yine beklentilerin aรงฤฑk bir farkla รผzerinde gerรงekleลtiฤini belirtti.
Manลet ve รงekirdek oranlarฤฑn 30 yฤฑlฤฑn en yรผksek seviyelerinde olduฤuna dikkati รงeken Knightley, yakฤฑn vadeli momentumun yรผzde 7’nin mรผmkรผn olduฤunu gรถsterdiฤini ifade etti.
Knightley, “Sฤฑralฤฑ fiyat baskฤฑlarฤฑ azalmaya dair รงok az iลaret gรถsteriyor ve enflasyon beklentileri de tฤฑrmanฤฑyor, bu da parasal geniลlemenin azalmasฤฑnฤฑn hฤฑzlanacaฤฤฑ ve faiz artฤฑลlarฤฑnฤฑn daha erken geleceฤi sonucuna varmamฤฑza neden oluyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Knightley; Enflasyon daha da artacak
Enflasyonun Fed’in yรผzde 2 hedefinin รผzerinde seyrettiฤini belirten Knightley, “Enflasyon daha da artacak ve bu noktada konut, enerji, ikinci el otomobil fiyatlarฤฑndaki geliลmeler gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda รถnรผmรผzdeki birkaรง ay iรงin yฤฑllฤฑk yรผzde 7’lik bir okuma olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ gรถz ardฤฑ edemeyiz.” ifadesini kullandฤฑ.
Knightley, Fed’in tedarik zinciri sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn gelecek yฤฑlฤฑn ikinci ve รผรงรผncรผ รงeyreklerinde gevลemesini beklediฤini anฤฑmsatarak, ancak gรถrรผnรผmรผn belirsiz olduฤunu, bunun bir “kanฤฑdansa” bir “umut” olduฤundan ลรผphelendiklerini aktardฤฑ.
