Tรผrkiye’nin 2017 yฤฑlฤฑnda altฤฑnlarฤฑnฤฑ FED’den รงekmesinin, Zarrab Davasฤฑ’ndan รงฤฑkabilecek yaptฤฑrฤฑmlara karลฤฑ bir รถnlem olduฤu ileri sรผrรผldรผ.
Tรผrkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (TCMB), ABD Merkez Bankasฤฑ (FED) nezdinde kendi mรผlkiyetinde olan altฤฑnlarฤฑn tamamฤฑnฤฑ รงektiฤi yรถnรผndeki haberleri, GCM Menkul Kฤฑymetler Araลtฤฑrma Uzmanฤฑ Enver Erkan ve iktisatรงฤฑ- yazar Mustafa Sรถnmez, Sputnik’e deฤerlendirdi. Sรถnmez “Bu kararฤฑn arkasฤฑnda, Zarrab davasฤฑnฤฑn ve Suriye’de ABD ile karลฤฑ karลฤฑya gelmenin sonucu olarak ABD’den gelebilecek yaptฤฑrฤฑm ve emrivakilere yรถnelik endiลe yatฤฑyor gibi gรถrรผnรผyor” dedi.
รlkelerin merkez bankalarฤฑnฤฑn, uluslararasฤฑ piyasalar ve finans kurumlarฤฑnda deฤerlendirmelerinin yaygฤฑn olduฤuna iลaret eden Sรถnmez “Sadece Tรผrkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasฤฑ (TCMB) deฤil bรผtรผn merkez bankalarฤฑnฤฑn, aktiflerinde tuttuklarฤฑ altฤฑn rezervi ve tahvil gibi deฤerleri, uluslararasฤฑ piyasalar veya finans kurumlarฤฑnda deฤerlendirmeleri yaygฤฑn bir durumdur. Bunu iki nedenle yaparlar. Birinci sebep, yumurtalarฤฑ farklฤฑ sepette tutmak; yani (bu deฤerlerin bir bรถlรผmรผnรผ) kendi รผlkelerinde tutmak yerine daha gรผvenli olabilecek yerlere yatฤฑrmak istemeleri. ฤฐkincisi de, bu rezervleri bir takฤฑm baลka uluslararasฤฑ finans kurum, kuruluลlarฤฑnda tutmalarฤฑ sebebiyle bir gelir elde ediyor olmalarฤฑ” diye konuลtu.
Sรถnmez “TCMB de altฤฑn rezervlerinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ FED, ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ ve Uluslararasฤฑ รdemeler Bankasฤฑ gibi kurumlarda tutuyordu. Ancak Tรผrkiye’nin FED’de tutulan 30 ton civarฤฑnda altฤฑnฤฑ 2017 yฤฑlฤฑnda oradan รงekerek iki farklฤฑ kuruma aktardฤฑฤฤฑ anlaลฤฑldฤฑ. รstelik bu sรผreรงte Amerika’dan sadece altฤฑn rezervleri deฤil tahvillerin de รงekildiฤi รถฤrenilmiล; yani oradaki hesap boลaltฤฑlmฤฑล” dedi.
โTรRKฤฐYE’NฤฐN HESAPLARI SIFIRLAMASI RADฤฐKAL BฤฐR KARAR’
Tรผrkiye’nin bรถyle bir hamle yapmasฤฑnฤฑn iki temel nedeni olduฤunu savunan Sรถnmez, “Bunun akla gelen temel nedenlerinden birisi, Tรผrkiye ve ABD’nin sรผrdรผrmekte olduฤu ลeker rengi iliลkileri. Bir yandan, Amerika’da Zarrab davasฤฑnฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑ beklenen sonucu ve baลta Halkbank olmak รผzere Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sistemine gelebilecek cezalar; รถte yandan da Ortadoฤu’da ABD ile karลฤฑ karลฤฑya geliลlerin bir sonucu olarak, buradan gelebilecek olasฤฑ bir emrivakinin yarattฤฑฤฤฑ endiลe var” dedi.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn Mart ayฤฑnda yayฤฑnlanan faaliyet raporunda gรถrรผlen bu hamleyi โradikal’ diye nitelendiren Sรถnmez “Hรผkรผmetin, rejimin talimatฤฑyla Amerika’da hesaplar sฤฑfฤฑrlanmฤฑล gรถrรผnรผyor. Bu hamlenin tamamen politik kaygฤฑlar sebebiyle atฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyorum. Zira hamlenin, rezervlerin azaltฤฑlmasฤฑnฤฑn da รถtesinde hesap sฤฑfฤฑrlama boyutunda olmasฤฑ radikal ve dikkat รงekici. ABD’den gelebilecek bir yaptฤฑrฤฑmdan endiลe edildiฤi ortada” diye ekledi.
โTรRKฤฐYE รEลฤฐTLฤฐ รLKELERDEKฤฐ ALTIN VARLIKLARINI 2002’DE TOPLAMAYA BAลLADI’
Konuyu Sputnik’e deฤerlendiren bir diฤer isim ise GCM Menkul Kฤฑymetler Araลtฤฑrma Uzmanฤฑ Enver Erkan oldu. Durumun Tรผrkiye’ye รถzgรผ olmadฤฑฤฤฑna iลaret eden Erkan “Bu Tรผrkiye’ye รถzgรผ bir durum deฤil. Zira ฤฐkinci Dรผnya Savaลฤฑ dรถneminde, Avrupa’da Hitler tehdit olduฤu dรถnemde pek รงok รผlke, coฤrafi konumlarฤฑ ve gรผvenlikleri sebebiyle altฤฑn varlฤฑklarฤฑnฤฑ Amerika’ya kaรงฤฑrdฤฑ. Bu kapsamฤฑnda Tรผrkiye’nin altฤฑn varlฤฑklarฤฑnฤฑn da bir bรถlรผmรผ, New York Merkez Bankasฤฑ’ndaydฤฑ. Ancak 2002’den bu yana Tรผrkiye bu รผlkelerdeki altฤฑn varlฤฑklarฤฑnฤฑ toplamaya baลladฤฑ. Bunu diฤer รผlkeler de yapฤฑyor, sรผreci Almanya tetiklemiลti” dedi.
Altฤฑn rezervlerinin taลฤฑnmasฤฑnฤฑn gรผvenlik sebebiyle uzun sรผreรงleri oluลturduฤuna deฤinen Erkan “Ancak bรผtรผn rezervuarฤฑ bir anda taลฤฑmak mรผmkรผn deฤil. Baktฤฑฤฤฑnฤฑz zaman, 2016’dan 2017’ye 220 ton altฤฑn รงekilmiล. Bunun nakliye zor ve gรผvenlik riski yรผksek bir sรผreรง. Altฤฑnฤฑ taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑz gemi batsa veya uรงak dรผลse rezervin รถnemli bir bรถlรผmรผnรผ kaybetmiล olursunuz. Dolayฤฑsฤฑyla bu taลฤฑma kademe kademe yapฤฑlฤฑyor” dedi.
โFED’DEN TรM ALTINI รEKME HAMLESฤฐ STRATEJฤฐK BฤฐR HAMLE’
Tรผrkiye’nin altฤฑnlarฤฑnฤฑ FED’den รงekmesinin, gรผvenlik kaygฤฑlarฤฑnฤฑn sonucu olabileceฤine iลaret eden Erkan “Yurt dฤฑลฤฑnda tutulan altฤฑn rezervleri, gรผvenliฤi veya yerinde olup olmadฤฑฤฤฑna iliลkin soru iลaretleri sebebiyle tartฤฑลma konusu olabiliyor. Bu yรผzden Tรผrkiye, bu hamleyi gรผvenlik sebebiyle de atmฤฑล olabilir. Son dรถnemde ABD’yle Tรผrkiye iliลkilerinin geldiฤi nokta bir gรผven bunalฤฑmฤฑ yaratmฤฑล ve Tรผrkiye de bu sebepten tedbir iรงin bรถyle bir adฤฑm atmฤฑล olabilir” diye konuลtu.
FED’den รงekilen altฤฑnlarฤฑn รถnemli bรถlรผmรผnรผn ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ ve Uluslararasฤฑ รdemeler Bankasฤฑ’na aktarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ hatฤฑrlatan Erkan “Tabii, bu noktada ฤฐngiltere’nin de stratejik aรงฤฑdan ne kadar gรผvenilir olduฤu tartฤฑลฤฑlsa da ben Tรผrkiye’nin bu adฤฑmฤฑnฤฑn stratejik bir adฤฑm olduฤu gรถrรผลรผndeyim” dedi ve ลรถyle devam etti:
“Bu noktada altฤฑnlarฤฑn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑn niรงin ฤฐngiltere Merkez Bankasฤฑ’nda tutulduฤunun cevabฤฑnฤฑn verilmesi lazฤฑm. Bu noktada da rezerv gรผvenliฤi รถne รงฤฑkฤฑyor; zira bu kurumlar dรผnyanฤฑn en gรผvenli altฤฑn kasalarฤฑ olarak biliniyor. Buralardan SWAP yapฤฑlarak altฤฑn karลฤฑlฤฑฤฤฑnda dรถviz alฤฑnabiliyor. Altฤฑnlarฤฑn tamamฤฑnฤฑn Tรผrkiye’de tutulmasฤฑnฤฑn, pratikte yastฤฑk altฤฑndan bir farkฤฑ olmuyor.”
