Washingtonโun Irak Baลbakanฤฑ Abdulmehdiโyi รผlkenin ABD merkez bankasฤฑ Fed’deki hesabฤฑnฤฑ bloke etmekle tehdit ettiฤi ileri sรผrรผldรผ. Irak’ฤฑn petrol gelirlerinin bulunduฤu hesap, ulusal bรผtรงesinin yรผzde 90โฤฑnฤฑ oluลturuyor.
Fransฤฑz haber ajansฤฑ AFP’ye konuลan iki Iraklฤฑ yetkili Washington’un daha รถnce tehditte bulunduฤu yaptฤฑrฤฑmlarฤฑ devreye sokmasฤฑ halinde รผlkenin ekonomik bir “รงรถkรผล” yaลayacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Yetkililer Washington’un Irak hรผkรผmetinin petrol gelirlerinden oluลan ve รผlkenin ulusal bรผtรงesinin yรผzde 90’ฤฑnฤฑ oluลturan ABD merkez bankasฤฑ Federal Reserve (Fed) hesabฤฑnฤฑ bloke etme tehdidinde bulunduฤunu sรถyledi.
Irak meclisi, ฤฐran Devrim Muhafฤฑzlarฤฑ Kudรผs Gรผcรผ Komutanฤฑ Kasฤฑm Sรผleymani’nin ABD’nin Baฤdat’a yรถnelik hava operasyonunda รถldรผrรผlmesinin ardฤฑndan 5 Ocak tarihinde olaฤanรผstรผ toplanmฤฑลtฤฑ. Parlamentoda yapฤฑlan oylamada รผlkedeki yaklaลฤฑk 5 bin 200 Amerikan askeri de dรขhil olmak รผzere yabancฤฑ gรผรงlerin รงฤฑkartฤฑlmasฤฑ yรถnรผnde tavsiye kararฤฑ alฤฑnmฤฑลtฤฑ.
“Askerleri รงฤฑkartฤฑrsanฤฑz banka hesabฤฑnฤฑzฤฑ bloke ederiz”
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump karara bรผyรผk tepki gรถstermiล, Amerikan askerlerinden รผlkeyi terk etmelerinin istenmesi durumunda Irak’a “daha รถnce gรถrรผlmemiล yaptฤฑrฤฑmlar uygulayacaklarฤฑnฤฑ” aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Ancak bu yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn iรงeriฤi kamuoyuna yansฤฑmamฤฑลtฤฑ. Konuyla ilgili iki Iraklฤฑ yetkili Fransฤฑz haber ajansฤฑ AFPโye konuลtu. Yetkililer Baลbakan Adil Abdulmehdi’nin Washington’dan doฤrudan arandฤฑฤฤฑnฤฑ ve “ABD askerlerinin def edilmesi halinde biz de sizin New Yorkโta Federal Reserve’deki hesabฤฑnฤฑzฤฑ bloke ederiz” ลeklinde tehdit edildiฤini sรถyledi.
Irak Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn sรถz konusu banka hesabฤฑ, ABD’nin Saddam Hรผseyin’in devrilmesiyle sonuรงlanan 2003 yฤฑlฤฑndaki Irak iลgali sonrasฤฑnda aรงฤฑlmฤฑลtฤฑ. Birleลmiล Milletler Gรผvenlik Konseyi’nin 1483 sayฤฑlฤฑ kararฤฑ uyarฤฑnca Irak’ฤฑn Kuveyt iลgali sonrasฤฑ รผlkeye uygulanan yaptฤฑrฤฑmlar ve petrol ambargosu kaldฤฑrฤฑlmฤฑล, Irak’ฤฑn petrol satฤฑลlarฤฑndan elde edilen tรผm gelirler de bu hesaba aktarฤฑlmaya baลlamฤฑลtฤฑ.
Irak, Petrol ฤฐhraรง Eden รlkeler รrgรผtรผ (OPEC) iรงindeki ikinci bรผyรผk ham petrol รผreticisi ve bรผtรงesinin yรผzde 90โฤฑnฤฑ petrol gelirleri oluลturuyor. 2019 yฤฑlฤฑ itibarฤฑ ile Irak bรผtรงesi 112 milyar dolar olarak belirlendi. Irak yetkililerinin AFP’ye verdiฤi bilgilere gรถre petrol gelirleri Federal Reserve’e gรผnlรผk olarak dolar bazฤฑnda รถdeniyor ve hesaptaki miktarฤฑn halihazฤฑrda 35 milyar dolar dolayฤฑnda olduฤu kaydediliyor. Irak hรผkรผmeti her ay bu hesaptan 1 ila 2 milyar dolarฤฑ resmi ve ticari iลlemler iรงin kullanฤฑyor.
“Irak iรงin รงรถkรผล anlamฤฑna gelir”
AFP’ye konuลan bir yetkili “Petrol รผreten bir รผlkeyiz. Bu hesaplar dolar bazฤฑnda. Bunlara eriลimin kesilmesi musluฤun tamamen kesilmesi anlamฤฑna geliyor” dedi. Diฤer yetkili de sรถz konusu tehdidin hayata geรงmesi halinde hรผkรผmetin รผcret รถdeme gibi gรผnlรผk faaliyetlerini yerine getiremeyeceฤini ve Irak para biriminin deฤer kaybedeceฤini sรถyledi. Yetkili “Bu da Irak iรงin รงรถkรผล anlamฤฑna gelir” diye konuลtu.
Fed konuyla ilgili henรผz bir yorum yapmฤฑล deฤil. ABD Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ’ndan bir yetkili ise Fed hesabฤฑna eriลimin kฤฑsฤฑtlanmasฤฑ ihtimalinin “gรผndeme geldiฤini” sรถylemekle yetindi. Yetkili AFP’ye yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada “Neden olduฤunu tahmin edebilirsiniz, eฤer birlikler รงฤฑkartฤฑlacak olursa, bankalar Baฤdat’a bรผyรผk miktarlarda para gรถnderme konusunda kaygฤฑlฤฑ hale gelebilir” diye konuลtu.
“Politizasyon bankayฤฑ endiลelendiriyor”
Fedโin dฤฑล politikadan baฤฤฑmsฤฑz olduฤu varsayฤฑldฤฑฤฤฑ iรงin ABD hรผkรผmetinin iddia edilen tehdidinin hayata geรงmeyeceฤi varsayฤฑlฤฑyor. “Dolar transferlerini politize etme giriลimi bankayฤฑ (Fed) endiลelendiriyor zira mรผลterileriyle iliลkilerinde prestij ve saฤlamlฤฑฤฤฑnฤฑ etkiliyor” diyen ABD Dฤฑลiลleri yetkilisi “Trump aรงฤฑk bir biรงimde her ลeyi politize etmek istiyor” diye konuลtu.
ABD’nin Baฤdat Bรผyรผkelรงiliฤi’ndeki รผst dรผzey bir diplomat da Temmuz ayฤฑnda ajansa Washington’un “ฤฐranโa gelen nakit parayฤฑ kฤฑsฤฑtlamayฤฑ” dรผลรผndรผฤรผnรผ sรถylemiลti.
Washington hรขlihazฤฑrda Tahran ile iliลkili รงeลitli Irak vatandaลlarฤฑna, silahlฤฑ gruplara ve bankalara yaptฤฑrฤฑm uyguluyor. Petrol gelirlerine dokunulmasฤฑ hainde ise bunun ABD’nin mรผttefiki olarak gรถrรผlen bir รผlke aรงฤฑsฤฑndan tahrip edici olacaฤฤฑ belirtiliyor.
