AB Komisyonu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Maros Sefcovic, Brรผksel’de dรผzenlediฤi basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda, AB ve Birleลik Krallฤฑk arasฤฑndaki Brexit Ayrฤฑlฤฑk Anlaลmasฤฑ’nฤฑn bir parรงasฤฑ olarak imzalanan Kuzey ฤฐrlanda Protokolรผ’nรผn bazฤฑ unsurlarฤฑnฤฑn deฤiลtirilmesini iรงeren tekliflerini aรงฤฑkladฤฑ.
Deฤiลiklik teklifinin Kuzey ฤฐrlanda halkฤฑnฤฑn Brexit nedeniyle yaลadฤฑฤฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ gidermek รผzere hazฤฑrlandฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Sefcovic, “Protokolรผn uygulanmasฤฑna yรถnelik alternatif bir model รถneriyoruz.” diye konuลtu.
Sefcovic, teklife gรถre “halk, bitki ve hayvan saฤlฤฑฤฤฑ ile hijyen alanฤฑndaki ticarette basitleลtirilmiล onay sรผreci uygulanacaฤฤฑnฤฑ” aktaran Sefcovic, “Basitleลtirilmiล onay sรผreci gerekli kontrollerin yaklaลฤฑk yรผzde 80 oranฤฑnda azaltฤฑlmasฤฑnฤฑ saฤlayacak.” ifadesini kullandฤฑ.
Deฤiลiklikle daha รถnce gerekli kimlik ve fiziksel kontrollerin bรผyรผk รงoฤunluฤunun kalkacaฤฤฑna iลaret eden Sefcovic, “Bรผyรผk Britanya’dan Kuzey ฤฐrlanda’ya gฤฑda tedarik sรผreci รถnemli รถlรงรผde kolaylaลacak.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Sรผt รผrรผnleri, et, balฤฑk, meyve ve sebze gibi farklฤฑ gฤฑda รผrรผnlerini Bรผyรผk Britanya’dan Kuzey ฤฐrlanda’daki sรผpermarketlere taลฤฑyan bir kamyonun artฤฑk sadece AB mevzuatฤฑnฤฑn gerekliliklerini karลฤฑladฤฑฤฤฑna yรถnelik “tek bir sertifikaya” ihtiyacฤฑ olacaฤฤฑna dikkati รงeken Sefkovic, ฤฐngiltere’den Kuzey ฤฐrlanda’ya kesintisiz ilaรง tedariki saฤlanabileceฤini anlattฤฑ.
Sefcovic, รผrรผnler iรงin bugรผn gerekli gรผmrรผk formalitelerini ve sรผreรงlerini yarฤฑya indirmeyi รถnerdiklerini ifade etti.
Sรผreรง hakkฤฑnda
ฤฐrlanda Adasฤฑ’nda Katolik ayrฤฑlฤฑkรงฤฑlar ile ฤฐngiltere’yle birlik yanlฤฑsฤฑ Protestanlar arasฤฑndaki savaลฤฑ sona erdiren “Hayฤฑrlฤฑ Cuma Anlaลmasฤฑ” gereฤi, ฤฐrlanda ve Kuzey ฤฐrlanda arasฤฑnda fiziki bir kara sฤฑnฤฑrฤฑ oluลturulamฤฑyor.
Brexit Ayrฤฑlฤฑk Anlaลmasฤฑ’nฤฑn bir parรงasฤฑ olarak imzalanan Kuzey ฤฐrlanda Protokolรผ, Birleลik Krallฤฑk’ฤฑn parรงasฤฑ Kuzey ฤฐrlanda ile AB รผyesi ฤฐrlanda Cumhuriyeti arasฤฑndaki ticari iliลkileri dรผzenliyor.
Protokole gรถre, Brexit’e raฤmen Kuzey ฤฐrlanda, AB’nin gรผmrรผk kurallarฤฑna tabi olmaya devam ediyor. AB kurallarฤฑ gereฤi Tek Pazar’a, dolayฤฑsฤฑyla Kuzey ฤฐrlanda’ya ฤฐngiltere gibi artฤฑk AB รผyesi olmayan bir รผlkeden bazฤฑ รผrรผnlerin doฤrudan gรถnderimi sona eriyor.
Bu nedenle resmi olarak Birleลik Krallฤฑk egemenliฤinde yer alan Kuzey ฤฐrlanda’nฤฑn ฤฐngiltere ile ticareti, limanlarda gรผmrรผฤe tabi tutuluyor.
รzellikle, Birleลik Krallฤฑk’tan Kuzey ฤฐrlanda’ya sosis, salam ve kฤฑyma gibi gฤฑda รผrรผnlerinin gidemeyecek olmasฤฑ ฤฐngiltere tarafฤฑnda bรผyรผk rahatsฤฑzlฤฑฤa neden oluyor.
Londra, AB’den ฤฐrlanda protokolรผnรผn deฤiลtirilmesini talep ediyor. Bu รงerรงevede Birleลik Krallฤฑk, Kuzey ฤฐrlanda’ya รผrรผn ihracatฤฑnda denetleme yapฤฑlmamasฤฑnฤฑ istiyor. Karลฤฑlฤฑklฤฑ gรผmrรผk iลlemlerinin basitleลtirilmesi de ฤฐngiltere’nin istekleri arasฤฑnda bulunuyor.
Ayrฤฑca, Birleลik Krallฤฑk, protokolรผn uygulanmasฤฑnda yaลanacak uzlaลmazlฤฑklarฤฑn Avrupa Adalet Divanฤฑ’na taลฤฑnmasฤฑna iliลkin maddenin de deฤiลtirilmesini talep ediyor. AB ise mevcut protokolรผn geliลtirilmesini daha uygun buluyor.
Bu aลamada iki taraf arasฤฑnda Kuzey ฤฐrlanda Protokolรผ mรผzakereleri yapฤฑlmasฤฑ planlanฤฑyor.
ฤฐngiltere, Galler, Kuzey ฤฐrlanda ve ฤฐskoรงya’dan oluลan Birleลik Krallฤฑk’ta, Haziran 2016’da yapฤฑlan AB referandumunda yรผzde 48’e karลฤฑ yรผzde 52 ile Brexit kararฤฑ alฤฑnmฤฑลtฤฑ. Birleลik Krallฤฑk AB’den resmen 31 Ocak 2020’de ayrฤฑlmฤฑลtฤฑ. Taraflar 31 Aralฤฑk 2020 tarihine kadar geรงiล sรผreci uygulamฤฑล bu sรผrede Birleลik Krallฤฑk AB kurallarฤฑna baฤlฤฑ kalmayฤฑ sรผrdรผrmรผลtรผ.
