The New Yorker yazarฤฑ ABD’li gazeteci Seymour Hersh, ABD ordusu ile Beyaz Saray’ฤฑn Suriye politikasฤฑnฤฑn farklฤฑ olduฤunu iddia ederek, ABD ordusundan Esad yรถnetimine istihbarat gittiฤini yazdฤฑ. London Review of Books’un 1-7 Ocak 2016 tarihli 38. sayฤฑsฤฑnda yayฤฑmlanan makalesinde Hersh, Tรผrkiye’nin Suriye ve Libya’daki rolรผ hakkฤฑnda da รถnemli iddialar yer alฤฑyor.
Hersh, Barack Obama’nฤฑn “Esad gitmeli” ฤฑsrarฤฑna en fazla muhalefet edenlerin, Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ’ndaki (Pentagon) ortak karargah รผst dรผzey yetkililier olduฤunu sรถyledi.
Bu yetkililer, Obama’nฤฑn siyasetini “soฤuk savaล”ฤฑn devamฤฑ olarak gรถrรผyor ve Rusya ile รin’e odaklanmasฤฑnฤฑn yanlฤฑล olduฤunu dรผลรผnรผyor. Zira bu iki รผlke de, ฤฐslamcฤฑ aลฤฑrฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑn yayฤฑlmasฤฑndan ABD kadar endiลeleniyor.
Ordunun Washington’un Suriye politikasฤฑna olan muhalefeti, 2013 yฤฑlฤฑnda Savunma ฤฐstihbarat Teลkilatฤฑ (DIA) ile Genelkurmay Baลkanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn ortak yazdฤฑฤฤฑ rapora kadar gidiyor.
Raporda, Esad’ฤฑn devrilmesinin รผlkede kaosa neden olacaฤฤฑ ve potensiyel olarak, Libya รถrneฤindeki gibi, cihatรงฤฑ bir yรถnetime yol aรงacaฤฤฑ vurgulanฤฑyor.
Eski bir Genelkurmay danฤฑลmanฤฑ, raporun uydu gรถrรผntรผleri, sinyallerden elde edilen bilgiler ve insan istihbaratฤฑndan yola รงฤฑkฤฑlarak hazฤฑrlandฤฑฤฤฑnฤฑ kaydediyor.
Sol Haber’in รงevirisine gรถre Hersh’in kaleme aldฤฑฤฤฑ makale ลรถyle devam ediyor:
Tรผrkiye ve ABD, Nusra ile IลฤฐD’i destekledi
O vakte kadar, CIA Katar ve Suudi Arabistan’ฤฑn desteฤiyle, Libya’daki silahlarฤฑ Tรผrkiye aracฤฑlฤฑฤฤฑyla Suriye’ye taลฤฑyordu. Yeni istihbarat raporu, Tรผrkiye’yi Obama’nฤฑn Suriye politikasฤฑ รถnรผnde en bรผyรผk engel olarak gรถsteriyordu.
Aynฤฑ danฤฑลman, raporun, Esad’a karลฤฑ savaลanlarฤฑ silahlandฤฑrma ve destekleme yรถnรผndeki ABD politikasฤฑnฤฑn Tรผrkiye ile birlikte belirlendiฤini ve bu politikanฤฑn Nusra ve IลฤฐD dahil bรผtรผn muhalefete destek haline dรถnรผลtรผฤรผnรผ sรถylรผyor.
Raporun sรถylediฤi aรงฤฑktฤฑ: Ortada “ฤฑlฤฑmlฤฑ” muhalefet filan yoktu ve ABD aลฤฑrฤฑlฤฑkรงฤฑlarฤฑ silahlandฤฑrฤฑyordu.
2012-2014 yฤฑllarฤฑnda DIA’nฤฑn ลefliฤini yapan Tรผmgeneral Michael Flynn, teลkilatฤฑnฤฑn sรผrekli olarak Esad’ฤฑn devrilmesinin berbat sonuรงlarฤฑna iliลkin gizli bilgiler gรถnderdiklerini doฤruluyor.
Flynn, cihatรงฤฑlarฤฑn muhalefeti kontrol ettiklerini ve Tรผrkiye’nin yabancฤฑ militanlarฤฑn ve silahlarฤฑn sฤฑnฤฑrdan geรงiลini engellemek iรงin gerekeni yapmadฤฑฤฤฑnฤฑ bildiklerini aktarฤฑyor.
Flynn, “IลฤฐD’in uzun vadeli stratejisini ve mรผcadele planฤฑnฤฑ anlamฤฑลtฤฑk, aynฤฑ zamanda Tรผrkiye’nin de ฤฐslam Devleti’nin Suriye’de gรผรงlenmesi sรถz konusu olduฤunda baลka tarafa baktฤฑฤฤฑnฤฑ tartฤฑลฤฑyorduk” dedi.
Ancak Flynn’e gรถre, Obama yรถnetimi raporu geri ittirdi, รงรผnkรผ “gerรงeฤi duymak istemiyordu.”
PENTAGON, BEYAZ SARAY’I ‘BYPASS’ EDฤฐYOR
Hersh’e gรถre, Obama yรถnetimini deฤiลtiremeyeceฤini anlayan ordu, 2013 Gรผzรผ’nden baลlamak รผzere kendi planlarฤฑ doฤrultusunda hareket etmeye baลladฤฑ.
Bu plan, siyasi kanallarฤฑ devre dฤฑลฤฑ bฤฑrakarak, askeri kanallar eliyle Esad’a istihbarat geรงirmeyi hedefliyordu.
Bunun iรงin, ABD ordusu doฤrudan Suriye ordusu ile temas kurmadฤฑ. Bunun yerine, istihbaratฤฑ ลam’a ileteceฤini bildikleri baลka รผlkelerle temas etmeye baลladฤฑlar.
Habere gรถre gรถre bu รผlkeler Almanya, ฤฐsrail ve Rusya’ydฤฑ. Her รผรง รผlkenin, yine habere gรถre, bu istihbaratฤฑ Suriye ordusuna geรงirmek iรงin baลka baลka nedenleri vardฤฑ.
Yukarฤฑda bahsedilen eski danฤฑลmana gรถre, Esad’ฤฑn taktik istihbarata ve operasyonel danฤฑลmanlฤฑฤa ihtiyacฤฑ vardฤฑ ve bunu yaptฤฑklarฤฑ takdirde “ฤฐslamรฎ terรถrizm”e karลฤฑ mรผcadele gรผรงlenecekti.
Danฤฑลman, Obama’nฤฑn bu durumdan haberdar olmadฤฑฤฤฑnฤฑ, her baลkan gibi ordunun gรผndelik faaliyetinin tamamฤฑndan haberdar olamayacaฤฤฑnฤฑ ekliyor.
Buna gรถre, ordu adฤฑ geรงen รผlkelere istihbarat verince, bu รผlkelerde de รถzellikle cihatรงฤฑ gruplarฤฑn konumlarฤฑ ve niyetleri hakkฤฑndaki istihbaratlarฤฑ ลam’a iletmeye baลladฤฑ.
ลam ise bunun karลฤฑlฤฑฤฤฑnda kendi kapasitesi ve niyetleri hakkฤฑnda bilgi veriyordu.
Ancak danฤฑลman, bunun Obama’nฤฑn etrafฤฑndan dolaลฤฑp Esad’ฤฑ desteklemek deฤil, “askeri bir ลey” olduฤu konusunda ฤฑsrar ediyor. Danฤฑลman, “Eฤer Esad iktidarda kalฤฑrsa bu bizim yaptฤฑฤฤฑmฤฑz ลey nedeniyle olmayacak. Bu, Esad’ฤฑn bizim diฤerlerine verdiฤimiz taktik danฤฑลmanlฤฑฤฤฑ ve istihbaratฤฑ kullanacak kadar akฤฑllฤฑ olmasฤฑndan kaynaklanacak” dedi.
Suriye’den beklenenler
Danฤฑลmana gรถre, Genelkurmay bu doฤrudan olmayan istihbarat paylaลฤฑmฤฑna karลฤฑlฤฑk olarak Suriye’den 4 ลey istediฤinin bilinmesi iรงin uฤraลฤฑyordu.
Bunlar;
* Esad Hizbullah’ฤฑn ฤฐsrail’e saldฤฑrฤฑsฤฑnฤฑ frenlemeli
* Golan Tepeleri konusunda baลlayan ancak durdurulan mรผzakerelerin yeniden baลlamasฤฑ
* Rusya ve diฤer รผlkelerden gelen askeri danฤฑลmanlarฤฑ kabul etmesi
* Savaลฤฑn ardฤฑndan geniล bir skalada olan siyasi partilerin katฤฑlacaฤฤฑ aรงฤฑk seรงimlerin yapฤฑlmasฤฑ
Genelkurmay danฤฑลmanฤฑ, ฤฐsraillilerin bunu olumlu karลฤฑladฤฑฤฤฑnฤฑ, ancak ฤฐran ve Suriye’nin tepkisini merak ettiklerini sรถylediklerini aktarฤฑyor.
Esad’ฤฑn tepkisi ise, yine danฤฑลmana gรถre, ลuydu: “Tek baลฤฑma karar veremem, Askeri ve Alevi mรผttefiklerimin desteฤine ihtiyacฤฑm var.”
ฤฐddiaya gรถre Esad’ฤฑn kaygฤฑsฤฑ, ฤฐsrail’in evet demesi ancak pazarlฤฑฤฤฑn sonuรงlanmasฤฑnฤฑn onaylamamasฤฑ ihtimaliydi.
Hersh, 2012 yฤฑlฤฑnda Kremlin’den bir danฤฑลmanฤฑn, Esad’ฤฑn o dรถnem ฤฐsrail’le Golan Tepeleri mรผzakerelerini yeniden baลlatmak iรงin Moskova ile temas kurduฤunu, ancak ฤฐsrail’in bu talebi “Esad artฤฑk bitti” diyerek reddettiฤini sรถylediฤini aktarฤฑyor.
“Erdoฤan’a sadฤฑk olmayan Tรผrklerle รงalฤฑลtฤฑk”
Bu noktada Hersh ilginรง bir hikaye anlatฤฑyor. ฤฐddiaya gรถre ABD Genelkurmayฤฑ, Esad’a niyetinin iyi olduฤunu gรถstermek iรงin bir jest yapmalฤฑydฤฑ. Bunun iรงin bulunan รงรถzรผm, Libya’dan Suriye’ye giden silah akฤฑลฤฑna sekte vurmaktฤฑ.
Genelkurmay danฤฑลmanฤฑna gรถre, Baลkan Obama’nฤฑn emri ile devam eden silah akฤฑลฤฑnฤฑ durdurmak mรผmkรผn deฤildi. Bu nedenle Genelkurmay baลka bir yol izledi.
Genelkurmay’ฤฑn CIA’e รถnerisi ลuydu: “Libya’daki silah pazarฤฑ pahalฤฑ, ayrฤฑca silahlarฤฑn Suriye’ye gitmesi iรงin deniz yolculuฤu da riskli. Bunun yerine, Tรผrkiye’nin cephaneliฤindeki silahlarฤฑ Suriyeli muhaliflere gรถnderelim. Hem daha ucuz, hem ulaลmasฤฑ daha az zaman alฤฑr.”
Fakat iddiaya gรถre, bu รถneriden yalnฤฑzca CIA faydalanmadฤฑ. Genelkurmay danฤฑลmanฤฑ, bu sรผreรงte “ABD ordusunun gรผvendiฤi, ancak Erdoฤan’a sadฤฑk olmayan Tรผrklerle รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ” iddia ediyor.
Bรถylece modasฤฑ geรงmiล, dรผลรผk model silahlarฤฑ cihatรงฤฑlara gรถnderdiklerini sรถyleyen danฤฑลman, “Bu sayede Esad’a, Baลkanlฤฑk politikasฤฑna zarar verebileceฤimizi gรถsterdik” diyor.
Haberde, Amerikan istihbaratฤฑnฤฑn, telefon dinlemeleri ve insan kaynaklarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla, Tayyip Erdoฤan’ฤฑn yฤฑllar boyunca Nusra Cephesi’ni, daha sonra da IลฤฐD’i desteklediฤini kanฤฑtladฤฑฤฤฑ sรถyleniyor.
“Suudilerle baลa รงฤฑkabiliriz, Mรผslรผman Kardeลler’le baลa รงฤฑkabiliriz” diyen eski danฤฑลman, Ortadoฤu’daki tรผm dengelerin “ฤฐsrail ve Ortadoฤu’nun geri kalanฤฑ arasฤฑndaki karลฤฑlฤฑk yok ediล garantisine dayandฤฑฤฤฑnฤฑ”, Erdoฤan’ฤฑn rรผyasฤฑnฤฑn ise bu dengeyi bozmak olduฤunu ileri sรผrรผyor.
Erdoฤan’ฤฑn “Osmanlฤฑ’yฤฑ restore etme hayalinin” olduฤunu sรถyleyen danฤฑลman, bununla birlikte Erdoฤan’ฤฑn bu iลin bรผyรผklรผฤรผnรผ kavrayamadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
