Jeff Bezos ve Elon Musk da dahil olmak รผzere sฤฑfฤฑrdan milyarder olanlar Covid-19 salgฤฑnฤฑ sฤฑrasฤฑnda bรผyรผk karlar elde etti. Ancak yeni bir rapor, zengin olmak ve kalmak sรถz konusu olduฤunda aile parasฤฑnฤฑn รถnemini ortaya koyuyor. Buna gรถre Walton, Mars ve Koch hanedanlarฤฑnฤฑn yer aldฤฑฤฤฑ ABDโnin en zengin ailelerinin pandemi dรถneminde servetleri 136 milyar dolar arttฤฑ.
“SฤฐSTEM ADALETLฤฐ รALIลIYORSA ZENGฤฐNLฤฐK AYNI AฤฐLEDE TOPLANMAMALI”
NTV’nin haberine gรถre ABDโde yayฤฑmlanan yeni bir rapor รผlkedeki en zengin ailelerin servetlerinin pandemi dรถneminde 136 milyar dolar arttฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. โGรผmรผล Kaลฤฑklฤฑ Oligarklarโ adlฤฑ raporda, bu ailelerin geรงen yฤฑl servetlerini yalnฤฑzca milyarlarca artฤฑrmakla kalmayฤฑp, aynฤฑ zamanda sistemin bu bรผyรผmeyi on yฤฑllar boyunca desteklediฤinden emin olmak iรงin nasฤฑl รงalฤฑลtฤฑklarฤฑnฤฑ ayrฤฑntฤฑlarฤฑyla aรงฤฑkladฤฑ.
Raporun ortak yazarฤฑ ve Politika Araลtฤฑrmalarฤฑ Enstitรผsรผ (IPS) direktรถrรผ Chuck Collins, โSistem adaletli รงalฤฑลฤฑyorsa, zenginliฤin nesiller boyunca hฤฑzlandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrmemeliyiz, daฤฤฑlฤฑyor olmalฤฑโ dedi.
ABD’NฤฐN EN ZENGฤฐN AฤฐLESฤฐNฤฐN SERVETฤฐ 247 MฤฐLYAR DOLARI AลTI
1983’te Walmart’ฤฑ kuran Sam Walton’ฤฑn hanedanlarฤฑnฤฑn geรงen yฤฑl 215 milyar dolarlฤฑk bir serveti vardฤฑ. 2020’nin sonunda, ABDโnin en zengin ailesinin toplam net deฤeri 247 milyar dolarฤฑ aลtฤฑ.
ABD’nin en sevilen ลekerleme ve รงikolatalarฤฑnฤฑn arkasฤฑndaki Mars ailesi de servetlerinde ‘tatlฤฑ’ bir geri dรถnรผล elde etti. Aile servetini Mart 2020’den Mayฤฑs 2021’e kadar yรผzde 28 veya 21 milyar dolar artฤฑrdฤฑ.
Mars hanedanฤฑ 1911’de Franklin ve Ethel Mars’ฤฑn 1920’lerde ve 1930’larda Snickers gibi en รงok satanlarฤฑ รผretmek iรงin bรผyรผyen bir ลeker fabrikasฤฑ aรงmasฤฑyla baลladฤฑ. ลirket, bugรผn kurucularฤฑn torunlarฤฑ tarafฤฑndan yรถnetiliyor.
Forbes dergisinin Milyarder Aileler Listesiโne gรถre, 2020’de hanedanlฤฑฤฤฑn serveti 94 milyar dolardฤฑ. IPS, 2020 listesindeki bilgileri Forbes’un 1983’te yayฤฑnladฤฑฤฤฑ benzer bir listeyle karลฤฑlaลtฤฑrdฤฑ ve bu bilgileri bugรผnรผn dolar cinsinden ne olacaฤฤฑnฤฑ yansฤฑtacak ลekilde ayarladฤฑ.
Buna gรถre, 1983 ile 2020 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda Mars ailesinin serveti yรผzde 3 bin 517 artarak 2,6 milyar dolardan 94 milyar dolara yรผkseldi. 1983 ve 2020’de Forbes listelerinde yer alan 27 aileden biriydiler ve bu ailelerin toplam varlฤฑklarฤฑ 37 yฤฑlda yรผzde bin 7 oranฤฑnda arttฤฑ.
GELฤฐR EลฤฐTSฤฐZLฤฐฤฤฐ SรPER ZENGฤฐNLER ARASINDA DA BฤฐR SORUN
Diฤer taraftan, raporun yazarlarฤฑna gรถre gelir eลitsizliฤi sรผper zenginler arasฤฑnda bile bir sorun olmaya devam ediyor. รรผnkรผ sรผper zenginler daha az zengin olan ailelerden (yine de milyarder olan) daha fazlasฤฑnฤฑ kazandฤฑ. ABD’deki en zengin beล hanedan ailesi, servetlerinin 1983’ten 2020’ye kadar ortalama yรผzde 2 bin 484 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrdรผ.
IPS Eลitsizlik ve Ortak ฤฐyilik Programฤฑ direktรถrรผ Collins, bu ailelerin sadece daha fazla para kazanmakla kalmadฤฑklarฤฑnฤฑ, aynฤฑ zamanda onlarฤฑn vergiden kaรงma konusunda da daha iyi hale geldiklerini sรถyledi.
VERGฤฐLERDEN KAรMAYI BAลARIYORLAR
Raporda, hayฤฑrsever baฤฤฑลlarฤฑn sฤฑnฤฑrlandฤฑrฤฑlmasฤฑ ve ultra zenginleri uzun bir sรผre boyunca para transferlerinden vergilendirilmekten koruyan hanedan trรถstleri gibi araรงlar aracฤฑlฤฑฤฤฑyla vergilendirmeden kaรงฤฑnmayฤฑ iรงeren altฤฑ โyรผksek dรผzeyde yerleลik hanedanlฤฑk alฤฑลkanlฤฑฤฤฑโ รถzetlendi.
Bununla birlikte, รงalฤฑลmanฤฑn yazarlarฤฑ birkaรง senatรถr tarafฤฑndan 2020’de milyarderlerin kazanรงlarฤฑ รผzerinde bir defaya mahsus yรผzde 60 pandemik servet vergisi uygulanmasฤฑna yรถnelik bir teklif olan Milyarderler รdeme Yasasฤฑโnฤฑ da tartฤฑลtฤฑ.
SฤฐSTEM ZENGฤฐNLERฤฐN DAHA DA ZENGฤฐN OLMASINI DESTEKLฤฐYOR
Ancak Collins, vergi boลluklarฤฑnฤฑ, denizaลฤฑrฤฑ vergi cennetlerini ve ailelerin servetlerini saklamasฤฑna izin veren belirli tรผrdeki trรถstleri ortadan kaldฤฑrmak iรงin tekliflerde bile daha fazlasฤฑnฤฑn yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
Collins, “Bu hanedan sisteminin bรผyรผmesini sรผrdรผrmekte รงฤฑkarฤฑ olan oldukรงa gรผรงlรผ bir servet savunma endรผstrisi var” dedi.
Geรงen hafta, ProPublica tarafฤฑndan yayฤฑmlanan bir รงalฤฑลma en zengin 25 ABDโlinin, aynฤฑ dรถnemde toplam net servetleri 400 milyar dolardan fazla artmasฤฑna raฤmen, 2014 ile 2018 arasฤฑnda sadece yรผzde 3,4’lรผk bir “gerรงek vergi oranฤฑ” รถdediฤini ortaya koydu.
