11. Cumhurbaลkanฤฑ Abdullah Gรผl, Tunus’ta katฤฑldฤฑฤฤฑ panelde demokrasinin รถnemine iliลkin bir konuลma gerรงekleลtirdi. Gรผl konuลmasฤฑnda otoriter rejimlerin sรผrdรผrรผlebilir olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
11. Cumhurbaลkanฤฑ Abdullah Gรผl, 6-7 Aralฤฑk tarihlerinden Tunusโa bir ziyaret gerรงekleลtirdi. Gรผl, ziyareti esnasฤฑnda Tunusโun รถnde gelen dรผลรผnce kuruluลlarฤฑndan โThe Arab Institute of Business Leaders โ IACEโฤฑn dรผzenlediฤi โTeลebbรผs ve Devletin Yeni Rolรผโ baลlฤฑklฤฑ etkinliฤe katฤฑldฤฑ ve Tunus Eski Cumhurbaลkanฤฑ Mohamed en-Nasฤฑr, Tunus Baลbakanฤฑ Yusuf ลahid ve Yunanistan Eski Baลbakanฤฑ Aleksis รipras’ฤฑn da yer aldฤฑฤฤฑ aรงฤฑlฤฑล oturumunda etkin ve demokratik devletin inลasฤฑ รผzerine bir konuลma yaptฤฑ. Gรผl’รผn konuลmasฤฑ, etkinlikten 3 gรผn sonra kendi sitesinden yayฤฑnlandฤฑ. Independent Tรผrkรงe’nin haberine gรถre Gรผl, ลu ifadeleri kullandฤฑ:
”Tunusโun demokrasi yolunda attฤฑฤฤฑ adฤฑmlar ve yolda kazanฤฑlan kazanฤฑmlar รถvgรผye deฤer. Ancak, takdir edeceฤiniz gibi, gerรงek bir demokrasinin kurulmasฤฑ kฤฑsa sรผrede gerรงekleลemez. Demokratik kรผltรผrรผn kรถk salmasฤฑ iรงin idari, yasal ve yapฤฑsal reformlara ek olarak, insanlarฤฑn kafasฤฑnda bir dรถnรผลรผm ลarttฤฑr. Bu baฤlamda, demokrasiden ne anladฤฑฤฤฑmฤฑz konusunda net olmalฤฑyฤฑz. Her ลeyden รถnce, demokrasi oy sandฤฑฤฤฑna indirgenemez. โKazanan her ลeyi alฤฑrโ mantฤฑฤฤฑ, seรงimi kazanan her ne isterse yapabilir, bir รผlkenin demokratik kalkฤฑnmasฤฑna zarar verir”.
‘Demokratik bir hรผkรผmet azฤฑnlฤฑk gruplarฤฑna da saygฤฑ duymalฤฑ’
Demokrasilerin รงoฤunlukรงu deฤil รงoฤulcu olmasฤฑ gerektiฤini vurgulayan 11. Cumhurbaลkanฤฑ ลu ifadeleri kullandฤฑ:
”Demokratik bir hรผkรผmet, yalnฤฑzca รงoฤunluฤun taleplerine ve haklarฤฑna deฤil, aynฤฑ zamanda azฤฑnlฤฑk gruplarฤฑna ve kimliklerine de saygฤฑ duymalฤฑdฤฑr. Bu baฤlamda, gerรงek bir demokrasi, temel insan haklarฤฑnฤฑn ve รถzgรผrlรผklerinin evrensel standartlarla uyumlu olduฤu, hukukun รผstรผnlรผฤรผ ilkesinin her ลeyden รถnce tutulduฤu ve toplumun farklฤฑ kesimlerinin temsil edildiฤi ve katฤฑlma fฤฑrsatฤฑna sahip olduฤu bir sistemdir.
Yรถnetiลimde, kรถtรผye kullanฤฑmฤฑ รถnlemek iรงin gรผรงlerin ayrฤฑlmasฤฑ, kontrollerin ve dengelerin uygun olduฤu kurumsal yapฤฑyla gรผvence altฤฑna alฤฑnmalฤฑdฤฑr. Bu, demokrasinin gรผรงlรผ partilerin veya liderlerin gรถlgesi altฤฑna dรผลmesini engellemek iรงin bir gerekliliktir. Kurumsallaลma ve meritokrasi, gerรงek bir demokrasi iรงin hayati รถneme sahiptir”.
‘ฤฐfade รถzgรผrlรผฤรผ gibi ilkelerin tรผmรผ geleneฤimizde mevcut’
Gรผl, demokrasinin belirli รถzelliklere sahip olmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi:
”Bunlar ลeffaf ve hesap verebilir bir idare, diyalog ve uzlaลma kรผltรผrรผ, ifade รถzgรผrlรผฤรผ, toplanma รถzgรผrlรผฤรผ, cinsiyet eลitliฤi ve eฤitim ve meslekler iรงin fฤฑrsat eลitliฤidir. Bu deฤerlerin ve ilkelerin hepsinin Batฤฑโda ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ ve Batฤฑ deฤerleri olduฤunu dรผลรผnebilir. Yine de, Tรผrkiye veya Tunus gibi Mรผslรผman รงoฤunluktan bir รผlkeden geldiklerinde, temelde bizim deฤerlerimiz olduฤunu iddia edeceฤim. Belki tam olarak bu terimlerle isimlendirilmemiลtir, ancak bu ilkelerin ve deฤerlerin tรผmรผ geleneฤimizde mevcuttur.
Ayrฤฑca, demokratik olmayan ve hatta otoriter rejimlerin de ekonomik olarak geliลebileceฤini ve elde edebileceฤi iddia edilebilir. Ancak, bu tรผr bir geliลmenin sรผrdรผrรผlebilir olup olmayacaฤฤฑ aรงฤฑk bir sorudur. Genellikle bu ลekilde yaratฤฑlan servet makul bir ลekilde daฤฤฑtฤฑlmaz. Bir devletin gรผcรผnรผn sert gรผcรผyle รถlรงรผlmemesi gerektiฤine kuvvetle inanฤฑyorum. Yumuลak prestijiyle, uluslararasฤฑ prestijiyle vatandaลlarฤฑna saฤladฤฑฤฤฑ mutluluk ve mutlulukla รถlรงรผlmelidir”.
Gรผl, รผlkelerin รถzgรผr ortamlarฤฑnฤฑn olmasฤฑ gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงizerken ลunlarฤฑ sรถyledi:
”Bir toplumdaki olumlu deฤiลim ve inovasyonun ilk ลartฤฑnฤฑn รถzgรผr bir ortam oluลturulmasฤฑ olduฤunu aklฤฑmฤฑzda tutmamฤฑz gerekir. ฤฐnsanlarฤฑn giriลimcilik รถzgรผrlรผฤรผne sahip olduฤu, insanlarฤฑn yaratฤฑcฤฑ kapasitelerini sergileme fฤฑrsatlarฤฑnฤฑn olduฤu, mรผlk haklarฤฑnฤฑn yasalarca gรผvence altฤฑna alฤฑndฤฑฤฤฑ yerlerde ve hukukun รผstรผnlรผฤรผnรผn her ลeyden รถnce geรงerli olduฤu yerlerde, o zaman kaliteli ekonomik bรผyรผme saฤlayacak bir sisteme sahipsiniz”.
