BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre ฤฐYฤฐ Parti Genel Baลkanฤฑ Meral Akลener’in, “baลbakan olacaฤฤฑm” aรงฤฑklamasฤฑyla adaylฤฑk denkleminden รงฤฑkmasฤฑ ve son dรถnemde gรผndem belirleyen รงฤฑkฤฑล ve aรงฤฑklamalarฤฑ; siyasi kulislerde CHP Lideri Kemal Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun “adaylฤฑk olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn gรผรงlendiฤi” ลeklinde yorumlanฤฑyor. Konuลulan bir baลka iddia ise ฤฐYฤฐ Parti’nin Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun adaylฤฑฤฤฑna sฤฑcak bakmadฤฑฤฤฑ yรถnรผnde.
ฤฐYฤฐ Parti Genel Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Koray Aydฤฑn’ฤฑn, “Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun adaylฤฑฤa talip olduฤunu duymadฤฑฤฤฑ” ancak “kazanamama riski olan bir adayฤฑ kabul etmeyecekleri” yรถnรผndeki aรงฤฑklamasฤฑ bu konudaki tartฤฑลmalarฤฑ daha da alevlendirdi.
Peki bu tartฤฑลmalar CHP ve ฤฐYฤฐ Parti arasฤฑnda gittikรงe bรผyรผyen bir “รงatlaฤa” dรถnรผลebilir mi?
Her iki partide de bu olasฤฑlฤฑk dรผลรผk gรถrรผlรผyor.
ฤฐYฤฐ Parti’nin รถnemli isimlerinden ฤฐsmail Tatlฤฑoฤlu, Koray Aydฤฑn’ฤฑn bir durum tespiti yaptฤฑฤฤฑnฤฑ ve partinin ilkelerini ortaya koyduฤunu, bir ismi hedef almadฤฑฤฤฑ gรถrรผลรผnde:
“Koray Bey’in sรถylediฤi ลu; bu iลler istiลare ile belirlenmeli. Burada bir ลey yok. Sayฤฑn Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun adaylฤฑฤฤฑ ile ilgili bizim bir bilgilendirmemiz yok. Sayฤฑn Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun da adaylฤฑฤฤฑ konusunda bir deklarasyonu yok. Dolayฤฑsฤฑyla buradan ittifakta รงatlak hikayesi รงฤฑkarmak mรผmkรผn deฤil.”
Tatlฤฑoฤlu, seรงimlerde Tรผrkiye’nin aynฤฑ zamanda “bir sistem seรงimi” yapacaฤฤฑna da dikkat รงekerek, anket ve seรงmen eฤilimleri de dikkate alฤฑnarak “kazanacak aday” profili ile seรงime gidileceฤini; ismin ise “seรงim sรผrecine girildiฤinde belirleneceฤini” vurguladฤฑ.
“Cumhur ฤฐttifakฤฑ‘nฤฑn adayฤฑ olarak baลka ismi konuลabiliriz”
Tatlฤฑoฤlu, seรงim sรผrecine girmeden hiรงbir partinin adayฤฑnฤฑn da netleลmeyeceฤini savunarak รถnemli bir iddiayฤฑ dile getirdi:
“Seรงim Mart 2022’de olursa Erdoฤan aday olabilir ama daha uzun bir sรผre olursa Sayฤฑn Erdoฤan dฤฑลฤฑnda adaylฤฑฤฤฑ konuลabiliriz. รรผnkรผ, Sayฤฑn Erdoฤan kaybedeceฤi bir seรงime girmez. Benim รถngรถrรผm, bu ilkbaharda olmazsa ondan sonraki sonbaharda veya 2023’te olacak seรงimlerde Sayฤฑn Erdoฤan’ฤฑn dฤฑลฤฑnda bir isim de konuลulabilir.”
CHP’li aday olma ihtimali gรผรงlรผ
ฤฐYฤฐ Parti kulislerinde, Akลener’in cumhurbaลkanฤฑ adayฤฑ olmayacaฤฤฑ aรงฤฑklamasฤฑna dikkat รงekilirken “CHP’li bir adayla” seรงime gidilmesi yรผksek olasฤฑlฤฑk olarak deฤerlendiriliyor.
Geรงen seรงimlerde tartฤฑลฤฑlan Abdullah Gรผl veya Ekmeleddin ฤฐhsanoฤlu gibi partiler dฤฑลฤฑnda bir aday seรงeneฤi ise ฤฐYฤฐ Parti’nin gรผndeminde bulunmuyor. Bunun nedeni olarak da “dฤฑลarฤฑdan aday”ฤฑn, hem parti tabanlarฤฑndan tepki gรถrme olasฤฑlฤฑฤฤฑ, hem de seรงmeni motive etmesinin son derece zor olmasฤฑ gรถsteriliyor.
“Fiili parlamenter sistem protokolรผ” tartฤฑลฤฑlฤฑyor
ฤฐYฤฐ Parti’de ayrฤฑca, Millet ฤฐttifakฤฑ’nฤฑn seรงimi kazanmasฤฑ halinde anayasa deฤiลikliฤi yapฤฑlana kadar fiili olarak parlamenter sistemin uygulanmasฤฑna dรถnรผk formรผller de tartฤฑลฤฑlฤฑyor.
Anayasa deฤiลikliฤi รถncesinde Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn fiili olarak “baลkanlฤฑk sistemi”ni uygulamaya koyduฤu anฤฑmsatฤฑlฤฑyor ve bunun tersinin Millet ฤฐttifakฤฑ’nฤฑn seรงimleri kazanmasฤฑ halinde yapฤฑlabileceฤi konuลuluyor.
Bu รงerรงevede, muhalefetin adayฤฑnฤฑn cumhurbaลkanฤฑ seรงilmesi halinde, en รงok oyu alan partinin genel baลkanฤฑnฤฑn “birinci cumhurbaลkanฤฑ yardฤฑmcฤฑsฤฑ” gibi bir sฤฑfatla bakanlarฤฑ belirlemede etkin rol oynayabileceฤi ve Bakanlar Kurulu’nun da ittifak ortaฤฤฑ partilerden atanabileceฤi; parlamentonun yetkilerinin de yine fiili olarak artฤฑrฤฑlabileceฤi vurgulanฤฑyor.
Bu nedenle Akลener’in de hedefini “seรงimlerden birinci parti olarak รงฤฑkmak” olarak koyduฤu vurgulanฤฑyor. Cumhurbaลkanฤฑ adayฤฑnฤฑn da bu protokol hรผkรผmlerine uygun bir isim olmasฤฑ gerektiฤi belirtilirken, zaten uymayan bir ismin meลruiyetini yitireceฤine dikkat รงekiliyor.
CHP: Bizi Akลener‘in tavrฤฑ baฤlar
CHP yรถnetimi, ฤฐYฤฐ Parti ile “tartฤฑลma” gรถrรผntรผsรผ yaratacak sรถylem ve aรงฤฑklamalardan kaรงฤฑnฤฑyor. Ancak Aydฤฑn ve bazฤฑ ฤฐYฤฐ Partililerin aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑn rahatsฤฑzlฤฑk yarattฤฑฤฤฑ da ifade ediliyor.
ฤฐYฤฐ Partilerin aรงฤฑklamalarฤฑ daha รงok ittifak iรงinde “pazarlฤฑk gรผcรผnรผ artฤฑrma รงabasฤฑ” olarak yorumlanฤฑyor. Muhalefetin adayฤฑnฤฑn ittifak ortaklarฤฑ ile belirleneceฤini Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun da defalarca dile getirdiฤine dikkat รงeken bazฤฑ CHP kurmaylarฤฑ, “Anketlerden รงฤฑkmayan birisi olmasฤฑn deniliyor, รงฤฑkmadฤฑฤฤฑ veya รงฤฑkmayacaฤฤฑ nereden biliniyor? Bunlar erken konuลmalar. ฤฐYฤฐ Parti iรงinde Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun adaylฤฑฤฤฑnฤฑ farklฤฑ nedenlerle istemeyenler olabilir. Ama Meral Hanฤฑm’la Kemal Bey arasฤฑnda adaylฤฑk tartฤฑลmasฤฑ รผzerinden bir รงatlak olacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmรผyoruz. Biz Akลener’in aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑ esas alฤฑyoruz” gรถrรผลรผ dile getiriliyor.
“Kazanacak aday seรงeneฤi olmak istiyor”
Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun cumhurbaลkanฤฑ adaylฤฑฤฤฑ, geรงen yฤฑl TBMM’deki bรผtรงe gรถrรผลmeleri sฤฑrasฤฑnda adaylฤฑk konusunda kendisine “aday ol” diye laf atan AKP milletvekillerine verdiฤi “Cumhurbaลkanฤฑ adayฤฑ olup olamayacaฤฤฑmฤฑ size kim sรถyledi?” sรถzleriyle gรผndeme geldi.
CHP lideri o tarihten sonra da, adaylฤฑk ile ilgili sorulara net olarak “evet” ya da “hayฤฑr” yanฤฑtฤฑ vermedi. Ancak uzunca sรผredir Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun adaylฤฑฤa hazฤฑrlandฤฑฤฤฑ ifade ediliyor.
CHP kaynaklarฤฑ, Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun adaylฤฑk konusunda “ittifak ortaklarฤฑna kendisini dayatma” gibi bir yaklaลฤฑmฤฑ olmayacaฤฤฑnฤฑ belirtirken “Adaylฤฑk iรงin hem ittifak ortaklarฤฑnฤฑ hem de tabanฤฑ yokluyor, ‘kazanacak aday’ seรงeneฤi olmak istiyor ve adฤฑmlarฤฑnฤฑ da buna gรถre atฤฑyor” yorumu yapฤฑlฤฑyor.
CHP kulislerinde aฤฤฑrlฤฑklฤฑ gรถrรผล Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’nun “Seรงimin kendisiyle kazanฤฑlacaฤฤฑnฤฑ gรถrmesi halinde aday olacaฤฤฑ, ancak baลka bir isimle kazanma ihtimali gรถrรผrse o ismin adaylฤฑฤฤฑnฤฑ รถnereceฤi” yรถnรผnde.
ฤฐmamoฤlu ile daha sฤฑk gรถrรผลecek
Ankara kulislerinde en รงok konuลulan konulardan birisi ise CHP Lideri’nin ฤฐstanbul Bรผyรผkลehir Belediye Baลkanฤฑ Ekrem ฤฐmamoฤlu ile yaklaลฤฑk iki hafta รถnce Ankara’da 3,5 saat boyunca baล baลa yaptฤฑฤฤฑ gรถrรผลme.
Gรถrรผลmeden sฤฑzan รงok bilgi yok. Ancak kulislere yansฤฑyan bilgiye gรถre ฤฐmamoฤlu, belediyenin projeleri, ลimdiye kadar yapฤฑlan รงalฤฑลmalarฤฑ konusunda Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu’na kapsamlฤฑ bilgi verdi.
ฤฐki ismin cumhurbaลkanฤฑ adaylฤฑฤฤฑ konusunu konuลup konuลmadฤฑฤฤฑ konusunda net bilgi yok. Ancak gรถrรผลmede, Kฤฑlฤฑรงdaroฤlu ve ฤฐmamoฤlu’nun daha sฤฑk ve periyodik olarak baล baลa gรถrรผลme kararฤฑ aldฤฑฤฤฑ ifade ediliyor.
