Afganistan’ın 1 trilyon dolarlık maden rezervleri konuşuluyor

CNN’in derlediği habere göre, Afganistan’ın demir, bakır ve altın gibi geleneksel madenlerin yanı sıra, dünyanın en büyük lityum rezervlerinden birine sahip olduğu biliniyor.

Dünyanın en fakir ülkelerden biri olan Afganistan’ın sahip olduğu işlenmemiş maden rezervlerinin değerinin 1 trilyon dolara yakın olduğu tahmin ediliyor.

Uzmanlar, iklim değişikliğiyle mücadelede büyük önem taşıyan şarj edilebilir bataryalar ve benzeri teknolojilerde kullanılan lityumun 21’inci yüzyıl ekonomisi için vazgeçilmez olduğuna dikkati çekiyor.

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), geçtiğimiz aylarda dünyanın iklim kriziyle baş edebilmesi için lityum, bakır, nikel, kobalt ve nadir toprak elementlerinin küresel arzının hızla artması gerektiğini açıkladı.

Ajansın verilerine göre elektrikli taşıtların üretiminde geleneksel taşıtlardan altı kat fazla maden kullanılırken, elektrik altyapıları için büyük miktarda bakır ve alüminyum, rüzgar türbinlerindeki mıknatıslar içinse nadir toprak elementlerinin arzının artmasına ihtiyaç bulunuyor ancak Afganistan bugüne kadar güvenlik sorunları, altyapı yetersizliği ve şiddetli kuraklık nedeniyle maden kaynaklarından faydalanamadı.

ABD Kongre Araştırma Hizmetleri’nin (CRS) haziranda yayımladığı raporda Afganistan nüfusunun yüzde 90’ının ülkede yoksulluk sınırı olarak belirlenen günlük 2 doların altında yaşadığı açıklanırken, Dünya Bankası ülke ekonomisini mart ayında “kırılgan ve uluslararası yardıma muhtaç” olarak tanımladı.

CNN’e konuşan eski Uluslararası Para Fonu (IMF) Orta Asya Direktörü Mosin Khan’a göre Afganistan’ın maden geliri ancak yıllık 1 milyar dolar düzeyinde.

Bu gelirin yüzde 30 ila 40’ının yolsuzluğa gittiğini tahmin edildiğini belirten Khan’a göre, devlet otoritesinin zayıf olduğu birçok ülkede olduğu gibi Afganistan’da da doğal kaynaklar halka ve yerel ekonomiye yeterince fayda sağlamıyor.

Taliban’ın ülkenin maden endüstrisini geliştirme şansı bulunsa da ülkede güvenlik ve insani problemlere öncelik vereceği öngörülüyor.

Ayrıca özel sektörün ve yatırımcıların giderek daha yüksek çevresel, sosyal ve yönetimsel standartlara tabi olduğu bir dönemde Khan, girişimcilerin bu riski almayacaklarını tahmin ediyor.

Çin için bir fırsat olabilir

Uzmanlar, Afganistan’daki rezervlerin devlet destekli projeler için bir fırsat olabileceğini belirtiyorlar. Özellikle de Çin’in önemli bir yeşil enerji geliştirme programına başladığı dönemde, Afganistan’daki lityum ve nadir toprak elementleri, nadir toprak elementleri madenciliğinde dünya lideri olan ülkenin uzun vadeli planları arasında yer bulabilir ancak çevre uzmanları, madenciliğin dikkatli yapılmaması durumunda çevresel yıkıma sebep olabileceği ve toplumun “sessiz kesimlerine” zarar verebileceği konusunda uyarıyor.

Çin, hafta başında Taliban ile “iletişimi sürdürdüğünü” açıklamıştı.​​

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı