Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Mahkemesi (AฤฐHM), Tรผrkiye’nin Osman Kavala davasฤฑnda Avrupa ฤฐnsan Haklarฤฑ Sรถzleลmesi’nin (AฤฐHS) 46. Maddesinin birinci fฤฑkrasฤฑnฤฑ ihlal ettiฤine hรผkmetti. Sรถz konusu madde, Sรถzleลme’ye taraf รผlkelerin, taraf olduklarฤฑ davalarda AฤฐHM’in verdiฤi kesinleลmiล kararlara uymayฤฑ taahhรผt etmelerini รถngรถrรผyor. AฤฐHM, Kavala’ya 7 bin 500 euro mahkeme masrafฤฑ รถdenmesini kararlaลtฤฑrdฤฑ. Karar bire karลฤฑ 16 oyla alฤฑndฤฑ.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre AฤฐHM’in Osman Kavala hakkฤฑnda verdiฤi karara tepki gรถsteren Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ Sรถzcรผsรผ Tanju Bilgiรง, “AฤฐHM konuyla ilgili olarak bugรผn aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ kararla beklentilerimizi boลa รงฤฑkarmฤฑล ve Avrupa insan haklarฤฑ sisteminin itibarฤฑnฤฑn bir kez daha sorgulanmasฤฑna sebep olmuลtur” dedi.
AฤฐHM Bรผyรผk Dairesi kararฤฑnฤฑ Strasbourg’daki ฤฐnsan Haklarฤฑ Binasฤฑ’nda kamuya aรงฤฑk bir oturumda aรงฤฑkladฤฑ.
Mahkeme, Tรผrkiye hakkฤฑnda ihlal prosedรผrรผ baลlatฤฑlmasฤฑ iรงin kararฤฑnฤฑ Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi’ne gรถnderecek. Komite, ilk toplantฤฑsฤฑyla birlikte ihlale karลฤฑ nasฤฑl bir siyasi karar alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini gรถrรผลmeye baลlayacak.
AฤฐHM 10 Aralฤฑk 2019’da, 18 Ekim 2017’den beri tutuklu bulunan iล insanฤฑ Osman Kavala’ya iliลkin olarak AฤฐHS’in 18. Maddesinin ihlal edildiฤine hรผkmetmiลti. Mahkeme, bu durumun sona erdirilmesi iรงin AฤฐHS’in 46. Maddesinin 4. fฤฑkrasฤฑ uyarฤฑnca Kavala’nฤฑn derhal serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑ gerektiฤine karar vermiลti.
Eski AฤฐHM Yargฤฑcฤฑ Rฤฑza Tรผrmen: Yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn hangi sฤฑrayla uygulanacaฤฤฑ belirsiz, zira รถrneฤi yok
Eski AฤฐHM Yargฤฑcฤฑ Rฤฑza Tรผrmen, T24’ten Gรถkรงer Tahincioฤlu’na yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “ลimdi dosya Bakanlar Komitesi’ne gidecek. Bakanlar Komitesi, “Tรผrkiye, AฤฐHM kararฤฑnฤฑ uyguladฤฑ mฤฑ, uygulamadฤฑ mฤฑ?” diye sormuลtu. AฤฐHM, uygulamadฤฑฤฤฑnฤฑ tespit etti. Artฤฑk Tรผrkiye ile kararฤฑ uygulamasฤฑ iรงin diyalog kurulacak. Yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn hangi sฤฑrayla uygulanacaฤฤฑ belirsiz. Zira รถrneฤi yok. Ama son durakta ne olacaฤฤฑnฤฑ biliyoruz. Son durak Tรผrkiye’nin รผyelikten (Avrupa Konseyi รผyeliฤinden) รงฤฑkartฤฑlmasฤฑ. Umarฤฑm iล o noktaya kadar gelmez” dedi.
AฤฐHM, Kavala’nฤฑn derhal serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑnฤฑ istemiลti
Anayasa Mahkemesi (AYM), Osman Kavala’nฤฑn Gezi Parkฤฑ Davasฤฑ’ndan tutukluluฤuna yรถnelik baลvurusunu, 22 Mayฤฑs 2019’da reddetti.
Bunun รผzerine Kavala’nฤฑn avukatlarฤฑ AฤฐHM’e baลvurdu.
AฤฐHM, 10 Aralฤฑk 2019 tarihli kararฤฑnda Kavala’nฤฑn derhal serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑnฤฑ istedi.
Tepkiler ne olmuลtu?
Gezi Parkฤฑ davasฤฑnฤฑn 25 Nisan 2022’deki karar duruลmasฤฑnda Kavala, aฤฤฑrlaลtฤฑrฤฑlmฤฑล mรผebbet hapis cezasฤฑna รงarptฤฑrฤฑldฤฑ.
Bunun รผzerine Avrupa Parlamentosu (AP), tutukluluฤu eleลtiren bir karar aldฤฑ.
Kararda “Mevcut Tรผrk hรผkรผmeti Avrupa Birliฤi รผyelik mรผzakerelerini tekrar baลlatma veya yeni fasฤฑllarฤฑ aรงma umudunu bilinรงli olarak yok etti” ifadeleri vardฤฑ.
AP, Tรผrkiye’de hรผkรผmetin yargฤฑya aรงฤฑkรงa mรผdahale ettiฤine dair emarelerin “derin endiลe yarattฤฑฤฤฑnฤฑ” belirtmiล, Gezi Parkฤฑ davasฤฑnda verilen hapis cezalarฤฑnฤฑ “mรผmkรผn olan en sert ลekilde kฤฑnadฤฑฤฤฑnฤฑ” ve Osman Kavala’nฤฑn tutukluluฤnun “haksฤฑz, hukuka aykฤฑrฤฑ ve gayrฤฑ meลru” olduฤunu belirtmiลti:
“Bu kararฤฑn amacฤฑnฤฑn bir insan haklarฤฑ savunucusu olarak Osman Kavala’yฤฑ susturmak ve Tรผrkiye’deki eleลtirel sesleri yฤฑldฤฑrmak olduฤuna inanฤฑyoruz.”
Avrupa Konseyi de karara tepki gรถstermiล; Konsey Tรผrkiye’den, Kavala’nฤฑn derhal serbest bฤฑrakฤฑlmasฤฑnฤฑ istedi.
Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi (AKPM) Baลkanฤฑ Tiny Kox, “Osman Kavala’nฤฑn ฤฐstanbul’da bir mahkeme tarafฤฑndan mรผebbet hapis cezasฤฑna รงarptฤฑrฤฑlmasฤฑ beni derin hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑna uฤrattฤฑ” demiลti.
