BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre kurumun bu sorulara iki gรผn boyunca doyurucu yanฤฑtlar verememesi ise krizi iyi yรถnetemediฤi eleลtirilerine yol aรงtฤฑ.
Akbank’a ait ATM, banka ลubeleri, mobil iลlem, internet ลubesi ve pos cihazlarฤฑ neredeyse iki gรผn boyunca iลlem yapamaz haldeydi.
Sorunun ortaya รงฤฑktฤฑฤฤฑ 6 Temmuz Salฤฑ gรผnรผ kurumdan yapฤฑlan aรงฤฑklamalarda teknik bir sorunun meydana geldiฤi ve siber bir saldฤฑrฤฑnฤฑn sรถz konusu olmadฤฑฤฤฑ aktarฤฑldฤฑ.
Ancak รงok sayฤฑda banka mรผลterisi, yaลadฤฑklarฤฑ maฤduriyete kurumun cevap verememesi ve iletiลimin aรงฤฑk bir ลekilde yรผrรผtรผlmemesi gerekรงesiyle Akbank’ฤฑ eleลtirdi.
Teknoloji yazarฤฑ Hakkฤฑ Alkan, yaลanan sorunla ilgili bankadan ilk gรผnlerde net bir aรงฤฑklama yapฤฑlmamasฤฑnฤฑn herkeste ‘bir gรผvenlik aรงฤฑฤฤฑ mฤฑ var’ endiลesinin ortaya รงฤฑkmasฤฑna neden olduฤunu aktarฤฑyor.
Hele ki bankalarฤฑn ลubelerinin sayฤฑsฤฑnฤฑ azalttฤฑฤฤฑ, iลlemleri daha รงok online ve mobil araรงlar รผzerinden yรผrรผttรผฤรผ bir dรถnemde, bu kadar uzun sรผren bir teknik arฤฑzanฤฑn yaลanmasฤฑ, Tรผrkiye’nin bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn teknolojik altyapฤฑsฤฑnฤฑn ne kadar gรผรงlรผ ve gรผvenli olduฤunun sorgulanmasฤฑna yol aรงtฤฑ.
Uzmanlara gรถre ise Tรผrkiye’de bankalar saฤlam bir teknolojik altyapฤฑya sahip; bu sรผreรงten ders alฤฑnarak denetimlerin daha sฤฑkฤฑ yapฤฑlmasฤฑ, รถnlemlerin daha iyi alฤฑnmasฤฑ ve bรถyle bir kriz anฤฑnda iletiลimin daha iyi yรผrรผtรผlmesi bundan sonra yapฤฑlmasฤฑ gerekenler arasฤฑnda.
ฤฐki gรผn iรงinde neler yaลandฤฑ?
Akbank CEO’su Hakan Binbaลgil, cuma gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada 6 Temmuz Salฤฑ sabahฤฑ ana bankacฤฑlฤฑk sistemi veri tabanฤฑnda ve disk yรถnetim sisteminde bir sorun oluลtuฤunu; bankanฤฑn bรผtรผn kanallarฤฑnฤฑn bu sorundan etkilendiฤini ve kesintilerin yaลandฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
Akbank’ฤฑn temel bankacฤฑlฤฑk uygulamasฤฑnฤฑn IBM Mainframe sistemi รผzerinden รงalฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Binbaลgil, 6 Temmuz gรผnรผ boyunca bankanฤฑn teknoloji iล ortaฤฤฑ, yerli ve yabancฤฑ uzmanlar ile รงalฤฑลmalarฤฑn yรผrรผtรผldรผฤรผnรผ; ancak buna raฤmen hizmet sรผrekliliฤinin saฤlanamadฤฑฤฤฑnฤฑ aktardฤฑ.
ABD merkezli teknoloji ลirketi IBM’in Mainframe sistemi, milyarlarca iลlemi aynฤฑ anda yapabilen yรผksek kapasiteli bilgisayarlardan oluลan bir aฤ.
Binbaลgil bunun รผzerine 7 Temmuz รarลamba gรผnรผ veritabanฤฑ ve disk sistemlerinin yeniden baลlatฤฑlmasฤฑna karar verildiฤini kaleme aldฤฑ.
Bu iลlemin gรผn boyunca kontrollรผ olarak sรผrdรผrรผldรผฤรผnรผ aktaran Binbaลgil, รงarลamba gecesi itibarฤฑyla iลlemlerin normale dรถndรผฤรผnรผ belirtti.
Akbank CEO’su bu sรผreรงte herhangi bir siber saldฤฑrฤฑnฤฑn yaลanmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve mรผลterilerin kiลisel veri gรผvenliฤini zaafa uฤratacak hiรงbir durumun oluลmadฤฑฤฤฑnฤฑ da ekledi.
“Sorunlardan dersler รงฤฑkardฤฑk”
Binbaลgil, aรงฤฑklama metninde bu yaลananlardan dersler รงฤฑkardฤฑklarฤฑnฤฑ, รถฤrendiklerini sektรถrle de paylaลmaya hazฤฑr olduklarฤฑnฤฑ dile getirdi.
ShiftDelete.Net biliลim haber sitesinin kurucusu Hakkฤฑ Alkan da Akbank’ta yaลanan bu durumun sadece bu bankayฤฑ deฤil bรผtรผn sektรถrรผ etkilediฤini belirterek bankalarฤฑn birbirleriyle deneyimlerini paylaลmasฤฑnฤฑn รงok รถnemli olduฤunu vurguluyor.
Boฤaziรงi รniversitesi Yรถnetim Biliลim Sistemleri Bรถlรผmรผ’nden Prof. Dr. Bilgin Metin’e gรถre ise bu sรผreรง, Bilgi Teknolojileri (BT) ekiplerinin รผzerinde aฤฤฑr bir yรผkรผn bulunduฤunu gรถsteren bir iลaret.
Prof. Dr. Metin, Akbank’ฤฑn BT ekipleri iรงin, “Bรถyle bir sorunu รงรถzdรผklerinden yetkinlik kazandฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylemek mรผmkรผn” tespitinde bulunuyor.
“Yedek sistemlerin devreye gireceฤinden emin olunmalฤฑ”
Akbank’ฤฑn teknik olarak ana bankacฤฑlฤฑk sisteminde yaลadฤฑฤฤฑ sorunun bu kadar uzun sรผre devam etmesinin en bรผyรผk nedeni yedek sistemin devreye girememesi oldu.
Teknoloji yazarฤฑ Mesut รevik, YouTube kanalฤฑndan yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada Akbank iล ortaklarฤฑndan doฤrulattฤฑฤฤฑ bilgileri paylaลtฤฑ.
Buna gรถre daha รถnce Akbank’ฤฑn ฤฐzmir’deki yedek veri merkezinin sel baskฤฑnฤฑ sonrasฤฑ gรผvenlik gereฤi ฤฐstanbul Gebze’ye taลฤฑnmasฤฑ kararฤฑ alฤฑnmฤฑล; ancak olayฤฑn gerรงekleลtiฤi 6 Temmuz gรผnรผ taลฤฑnma sรผrdรผฤรผ iรงin yedek sistem devreye girememiล.
Boฤaziรงi รniversitesi’nden Prof. Dr. Metin, iล sรผrekliliฤinin saฤlanmasฤฑ iรงin ihtiyaรง duyulduฤunda yedek sistemlerin รงalฤฑลabildiฤinden emin olunmasฤฑ gerektiฤini vurguluyor:
“Bu da alฤฑnan yedeklerin test edilip doฤrulanmasฤฑnฤฑ gerektiriyor. Aynฤฑ ลekilde acil durumlarda felaket kurtarma merkezlerinin ya da yedek sistemlerin devreye girip girmediฤine iliลkin tatbikatlar yapฤฑlmalฤฑ.”
Bundan sonrasฤฑ iรงin ne yapฤฑlmalฤฑ?
Uzmanlara gรถre bu tarz bir arฤฑza her zaman yaลanabilir; รถnemli olan bundan sonra tekrar meydana geldiฤinde bรถyle bir sorunun รผstesinden hฤฑzlฤฑca ve hasarsฤฑz bir ลekilde gelebilmek.
ShiftDelete.Net biliลim haber sitesinin kurucusu Hakkฤฑ Alkan, Akbank’ฤฑn bilgi teknolojisi altyapฤฑsฤฑnda รงok deneyimli, dรผnyada รถrnek gรถsterilen bankalardan bir tanesi olduฤunu vurguluyor.
Tรผrkiye finans altyapฤฑsฤฑnฤฑn da baลarฤฑlฤฑ olduฤunu vurgulayan Alkan’a gรถre yaลanan sรผrece iliลkin bir hasar tespit รงalฤฑลmasฤฑ yapฤฑlmalฤฑ, devlet bundan sonra da finansal altyapฤฑnฤฑn saฤlam bir ลekilde sunulabilmesi iรงin dรผzenli olarak denetim ve kontrol gerรงekleลtirmeli.
Alkan, “Devlet, beyaz hackerlarla bankalara saldฤฑrmalฤฑ, saldฤฑrdฤฑktan sonra elde ettiฤi bulgularฤฑ bankaya ileterek, ‘Senin bรถyle bir aรงฤฑฤฤฑn var, bunu dรผzelt’ demeli” diyor.
Beyaz hackerlar, biliลim suรงu iลleyen korsanlarฤฑn teknik ve yรถntemlerini bilen, korsanlarฤฑn kullandฤฑklarฤฑ araรงlarฤฑ ve yazฤฑlฤฑmlarฤฑ tanฤฑyan, bu yรถntemlerle sistem aรงฤฑklarฤฑnฤฑ bularak zafiyetleri kapamaya รงalฤฑลan uzmanlara deniyor.
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde dรผzenlemelerin katฤฑ olduฤunu hatฤฑrlatan Prof. Dr. Bilgin Metin’e gรถre de denetimlerin ne derece sฤฑkฤฑ tutulduฤu artฤฑk daha รงok sorgulanacak.
Metin, “Bilgi teknolojileri denetimleri sadece bir kรขฤฤฑt รผzerinde, tedbir var mฤฑ, yok mu ลeklindeki bir kontrol listesine dรถnรผลebiliyor. Bu da denetimlerin etkinliฤini azaltฤฑyor” saptamasฤฑnda bulunuyor.
Yazฤฑlฤฑmcฤฑ ve Ekลi Sรถzlรผk kurucusu Sedat Kapanoฤlu da Cumhuriyet gazetesine yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Her tรผr felaket tekrarlanabilir. รnemli olan bunun tekrarlamasฤฑ halinde daha hฤฑzlฤฑ, kayฤฑpsฤฑz ve gecikmesiz bir toparlama saฤlanฤฑp saฤlanamayabileceฤi” tespitinde bulunuyor.
