Bunun iรงin partide oy kaybฤฑna neden olabilecek etkenler deฤerlendiriliyor ve sorun alanฤฑ olarak gรถrรผlen konularda atฤฑlacak adฤฑmlar netleลtirilmeye รงalฤฑลฤฑlฤฑyor.
BBC Tรผrkรงe’nin haberine gรถre AKP kulislerinde oy kaybฤฑna neden olabilecek en รถnemli etken olarak hayat pahalฤฑlฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Baลkanlฤฑk Sistemi’nin aksayan yรถnlerine iliลkin anayasa deฤiลikliฤi ve Kรผrt seรงmeninin kazanฤฑlmasฤฑna dรถnรผk adฤฑm atฤฑlmasฤฑ gerekliliฤi de parti kulislerinde dile getiriliyor.
Seรงimlere 1,5 yฤฑldan fazla bir sรผre olmasฤฑna karลฤฑn, pandemi nedeniyle uzun sรผre sahadan uzak kalan siyasi partilerin liderleri de yaz baลฤฑndan bu yana sahalarda.
Cumhurbaลkanฤฑ ve AKP Genel Baลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan da TBMM yaz tatiline girmeden partili milletvekilleri, il baลkanlarฤฑ ve yรถneticileri ile yaptฤฑฤฤฑ รงeลitli toplantฤฑlarda 2023 seรงimleri iรงin ลimdiden รงalฤฑลmaya baลlamalarฤฑ ve “kapฤฑ kapฤฑ dolaลmalarฤฑ” talimatฤฑ vermiลti.
Yaz aylarฤฑnda seรงim bรถlgelerinde seรงmenlerini dinleyerek Ankara’ya dรถnen AKP milletvekilleri de gรถrdรผkleri sorun alanlarฤฑnฤฑ parti yรถnetimine iletiyorlar.
Sahadan yansฤฑyan izlenimlere en รถnemli sorun olarak ekonomik sฤฑkฤฑntฤฑ ve รถzellikle geniล toplum kesimlerini etkileyen hayat pahalฤฑlฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Milletvekillerine iletilen en fazla ลikayet tarฤฑm girdi fiyatlarฤฑndaki yรผkseliล, buna baฤlฤฑ olarak mutfak enflasyonundaki artฤฑล oldu.
Kรถylรผ ve esnaf ziyaretlerine iliลkin izlenimlerini aktaran milletvekillerine gรถre, halk ekonomik anlamda ciddi sฤฑkฤฑntฤฑ yaลฤฑyor, ama henรผz iktidardan umudunu kesmiล deฤil:
“Vatandaล, ‘Yem, gรผbre pahalฤฑ ama bu sorunu da AK Parti รงรถzer’ diyor. Gฤฑda fiyatlarฤฑ yรผksek ama dรผnyada da gฤฑda fiyatlarฤฑnฤฑn arttฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor. Gรผbre yรผzde 300 zamlanmฤฑล ama bu dรผnyada da bรถyle. Tรผrkiye’de ihracat artฤฑyor ama hayat pahalฤฑ. Dรผnyada pandemi dรถneminde รผretim durdu ama Tรผrkiye’de durmadฤฑ. Sanayi รงalฤฑลฤฑyor, tarฤฑm รผrรผnleri satฤฑlฤฑyor. ฤฐhracat rakamlarฤฑnฤฑn bรผyรผmesi gรผzel bir olay ama bu ลu anda vatandaลฤฑn cebine yansฤฑmฤฑyor. Bรผyรผmeyi vatandaลฤฑn da cebine yansฤฑtฤฑrsak sandฤฑkta sฤฑkฤฑntฤฑ yaลamayฤฑz.” AKP kulislerinde ihracat ve bรผyรผme rakamlarฤฑndan memnuniyet duyulsa da, รงiftรงi, esnaf ve dar gelirli/asgari รผcretli kesimlere dรถnรผk dรผzenlemelerin seรงimler รถncesinde hฤฑzla yaลama geรงirilmesi gerektiฤi konuลuluyor ve bu kesimlere dรถnรผk desteklerin seรงimler รถncesinde yaลama geรงirileceฤi ifade ediliyor.
TBMM’de geรงen hafta kabul edilen vergi yasasฤฑ deฤiลikliฤi bundan sonra atฤฑlacak adฤฑmlarฤฑn gรถstergesi olarak gรถrรผlรผyor.
2018 seรงimlerinde AKP’ye en tepkili kesim olan emeklilikte yaลa takฤฑlanlar konusunda ลimdilik yeni bir adฤฑm atฤฑlmasฤฑ dรผลรผnรผlmรผyor ancak geรงen seรงimler รถncesinde sรถz verilen 2200 ek gรถsterge dรผzenlemesinin de 2022 yฤฑlฤฑnda yapฤฑlacaฤฤฑna iลaret ediliyor.
‘Baลkanlฤฑk korunarak sistem revizyonu’
AKP’nin tartฤฑลฤฑlan bir baลka konu ise Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Hรผkรผmet Sistemi’nin aksayan yรถnlerinin yeniden dรผzenlenmesi oluลturuyor.
Gรผรงlendirilmiล Parlamenter Sistem รถneren muhalefetin, seรงimleri sistem referandumuna dรถnรผลtรผrmek isteyeceฤinin deฤerlendirildiฤi AKP’de, buna karลฤฑ MHP ile birlikte hazฤฑrlanacak olan anayasa deฤiลikliฤi teklifinde Baลkanlฤฑk Sistemi korunarak sistemin aksayan yรถnlerine iliลkin dรผzenlemelere yer verilmesi dรผลรผnรผlรผyor.
Ancak iki partinin sandalye sayฤฑsฤฑ anayasa deฤiลikliฤine yeterli olmadฤฑฤฤฑ iรงin muhalefetle de sistemin aksayan yรถnlerinin dรผzeltilmesi ve parlamentonun gรผรงlendirilmesine iliลkin konularda uzlaลma aranmasฤฑ dรผลรผnรผlรผyor.
AKP’li milletvekilleri, muhalefet partileri aralarฤฑnda uzlaลsa da seรงimlerden sonra da yeniden parlamenter sisteme geรงilmesini olanaklฤฑ gรถrmรผyor.
Tersine, Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Hรผkรผmet Sistemi’nin 2028 seรงimleri รถncesi rayฤฑna oturacaฤฤฑ dรผลรผnรผlรผyor ve muhalefetin de adฤฑm atmasฤฑ halinde 2023 seรงimlerinin Baลkanlฤฑk Sistemi’nde uzlaลmanฤฑn ilk adฤฑmฤฑ olabileceฤi de ifade ediliyor.
Muhalefetin bu uzlaลmaya yanaลmamasฤฑ halinde ise seรงimler รถncesinde yeni anayasanฤฑn yaลama geรงmesinin zor olduฤunu, ancak muhalefetin Gรผรงlendirilmiล Parlamenter Sistem sรถylemine karลฤฑ, “yeni anayasa ve denge-denetleme sistemi saฤlanmฤฑล Baลkanlฤฑk Sistemi” vaadiyle gidilebileceฤine dikkat รงekiliyor.
AKP’de tartฤฑลฤฑlan bir baลka konu ise Kรผrt seรงmenin desteฤini almak iรงin atฤฑlmasฤฑ gereken adฤฑmlar.
AKP’den ayrฤฑlanlarฤฑn kurduฤu Ali Babacan’ฤฑn liderliฤindeki Demokrasi ve Atฤฑlฤฑm Partisi (DEVA) ile Ahmet Davutoฤlu’nun liderliฤindeki Gelecek Partisi’nin, muhafazakar Kรผrt seรงmenin oylarฤฑnฤฑ almaya dรถnรผk politika izlediฤi biliniyor.
Ayrฤฑca Milliyetรงi Hareket Partisi (MHP) ile ittifak ortaklฤฑฤฤฑ ve Halklarฤฑn Demokratik Partisi’ne (HDP) kapatma davasฤฑ aรงฤฑlmasฤฑ gibi etkenlerin, AKP’ye oy veren Kรผrt seรงmende kฤฑrฤฑlma yarattฤฑฤฤฑ, siyasi yorumcular tarafฤฑndan dile getiriliyor.
AKP kaynaklarฤฑna gรถre ise geรงmiลten bu yana partiye oy veren Kรผrt seรงmende bรผyรผk bir kopuล sรถz konusu deฤil.
Ancak Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Hรผkรผmet Sistemi’nin yรผzde 1 oyun bile รงok deฤerli olduฤu, bunun iรงin de arada kalmฤฑล kararsฤฑz veya yeni Kรผrt seรงmenin kazanฤฑlmasฤฑ iรงin adฤฑmlar atฤฑlmasฤฑ gerektiฤi vurgulanฤฑyor.
Ancak hiรงbir ลekilde รงรถzรผm sรผrecine benzer bir politika deฤiลikliฤine gidilmeyeceฤi vurgulanฤฑrken, ekonomi alanฤฑnda yapฤฑlacak dรผzenlemeler ve yatฤฑrฤฑm odaklฤฑ politikalarฤฑn รถnceleneceฤi ifade ediliyor.
