Almanya Parlamentosu’nda oylanan 1915 olaylarฤฑnฤฑ ‘soykฤฑrฤฑm’ olarak niteleyen tasarฤฑ oy รงokluฤuyla kabul edildi. Oylamada bir ret, bir รงekimser oy kullanฤฑldฤฑ.
Tasarฤฑ, koalisyonu oluลturan Hristiyan Demokrat Birliฤi (CDU), Hristiyan Sosyal Birliฤi (CSU), Sosyal Demokrat Partisi (SPD) ve muhalefet partisi Yeลiller tarafฤฑndan hazฤฑrlanmฤฑลtฤฑ.
Tasarฤฑ, 1915 olaylarฤฑnฤฑn ‘soykฤฑrฤฑm’ olarak tanฤฑnmasฤฑnฤฑ, bunun orta รถฤretim ve รผniversite eฤitiminde ders olarak okutulmasฤฑnฤฑ, sivil toplum รงalฤฑลmalarฤฑna ve yayฤฑn alanฤฑna yansฤฑtฤฑlmasฤฑnฤฑ iรงeriyor. Kararฤฑn hukuki baฤlayฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑ bulunmuyor.
Cumhurbaลkanฤฑ Gauck, ‘soykฤฑrฤฑm’ dedi
Olaylarฤฑn yรผzรผncรผ yฤฑldรถnรผmรผnde Cumhurbaลkanฤฑ Joachim Gauck, Berliner Dom kilisesinde yapฤฑlan anma ayininde ‘soykฤฑrฤฑm’ ifadesini kullanฤฑp, Birinci Dรผnya Savaลฤฑndan beri iki รผlke arasฤฑnda devam eden dostluk ve mรผttefiklikten dolayฤฑ doฤan bir sorumluluk, hatta suรง ortaklฤฑฤฤฑndan bahsetmiลti.
Ancak Alman Meclisi, Tรผrkiye ile iliลkilerin hassasiyeti nedeniyle konudan uzak durmuล, 1915 olaylarฤฑnฤฑn aydฤฑnlatฤฑlmasฤฑnฤฑn parlamentolardan ziyade baฤฤฑmsฤฑz tarihรงiler tarafฤฑndan deฤerlendirilmesi gerektiฤini ifade etmiลti.
Diplomatik nedenlerle ertelenmiลti
Tasarฤฑ, diplomatik nedenlerden dolayฤฑ bir yฤฑl ertelendikten sonra Hristiyan Demokrat Birliฤi ve Yeลiller milletvekilleri ile kamuoyunun Almanya’yฤฑ Tรผrkiye’ye boyun eฤmekle suรงlayan kesiminin baskฤฑsฤฑyla tekrar gรผndeme alฤฑndฤฑ.
Tasarฤฑnฤฑn รถncรผlerinden biri, Tรผrkiye kรถkenli Yeลiller EลbaลkanฤฑCem รzdemir.
รzdemir, ‘olasฤฑ sonuรงlardan dolayฤฑ tarihi gerรงekler gizlenmemeli’ gรถrรผลรผnรผ savunuyor.
Hristiyan Demokrat Birlik partili Alman Federal Meclisi Dฤฑล ฤฐliลkiler Komitesi Baลkanฤฑ Norbert Rรถttgen de, Alman televizyonunda bir tartฤฑลma programฤฑnda “Soykฤฑrฤฑm sรถz konusu olunca diplomatik hassasiyetler son bulmalฤฑ” diye konuลtu.
Ankara: ฤฐliลkiler zedelenir
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, iki gรผn รถnce yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, tasarฤฑnฤฑn kabul edilmesi halinde iki รผlke arasฤฑndaki diplomatik, siyasi ve askeri iliลkilerin zedeleneceฤini sรถylemiลti. Uganda ziyareti รถncesi konuลan Erdoฤan, Almanya Baลbakanฤฑ Merkel’le de konuyu telefonda gรถrรผลtรผฤรผnรผ ve kendisinin “Elimizden gelen bรผtรผn gayreti gรถstereceฤiz” dediฤini aktarmฤฑลtฤฑ.
Baลbakan Binali Yฤฑldฤฑrฤฑm da, tasarฤฑnฤฑn kabul edilmesi halinde iliลkilerin zedeleneceฤini sรถylemiลti. Bununla birlikte Yฤฑldฤฑrฤฑm, Tรผrkiye ile AB arasฤฑndaki geri kabul anlaลmasฤฑnฤฑn bu durumdan etkilenmeyeceฤini belirtmiลti.
Almanya’daki Tรผrklerden protesto
Almanyaโdaki Tรผrkler de, Federal Meclis tarafฤฑndan 1915 olaylarฤฑyla ilgili iddialarฤฑn gรผndeme alฤฑnmasฤฑnฤฑ protesto ediyor. Sivil toplum kuruluลlarฤฑnฤฑn oluลturduฤu Tรผrk-Alman Dayanฤฑลma Platformu’nun dรผzenlediฤi gรถsteri iรงin baลkent Berlinโde Brandenburg Kapฤฑsฤฑ (Brandenburger Tor) รถnรผnde toplanan kalabalฤฑk; Tรผrk, Alman ve Azerbaycan bayraklarฤฑ taลฤฑdฤฑ.
Burada kurulan sahneye “Soykฤฑrฤฑm yalanฤฑna hayฤฑr-Nefrete karลฤฑ, dayanฤฑลma iรงin” ve “Federal Meclis yetkili deฤil, parlamentolar mahkeme deฤil” pankartlarฤฑ asฤฑldฤฑ.
Meydanฤฑ dolduranlar, Filistinli bir grubun seslendirdiฤi parรงalar eลliฤinde halay รงekti.
รlke genelinden katฤฑlฤฑmฤฑn olduฤu protesto gรถsterisinde konuลmalar yapฤฑlฤฑyor. Ardฤฑndan da ลarkฤฑcฤฑ ve eski AK Parti Milletvekili Uฤur Iลฤฑlak konser verecek.
