Google’ın ana şirketi Alphabet hisseleri tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. ABD hükümetinin açtığı antitröst davasında federal bir mahkemenin, teknoloji devinin tekelini kısıtlamaya yönelik sınırlı önlemler açıklaması, piyasada olumlu karşılandı.
ABD Bölge Yargıcı Amit Mehta, salı günü verdiği kararda Google’ın Chrome web tarayıcısını satmak zorunda olmadığını belirtti. Davanın yakından takip edilen bir diğer konusu ise, Google’ın Apple’a cihazlarında varsayılan arama motoru olmak için ödeme yapmasının engellenmeyeceğiydi. Mahkeme, kararın bu kısmını tekrar gözden geçirebileceğini ifade etti.
Google’ın zaferi piyasa değerine yansıdı
Mahkeme kararı, Google’ın Google Arama, Chrome veya GenAI ürünlerini önceden yüklemek için dağıtım ortaklarına ödeme yapmasını da engellemedi. Ancak, Google’ın bu ürünlerin dağıtımıyla ilgili münhasır sözleşmeler yapması yasaklandı. Ayrıca şirket, belirli arama dizin verilerini rakipleriyle paylaşmak zorunda kalacak. Bu durumun, Perplexity ve OpenAI gibi yapay zeka arama sağlayıcılarına fayda sağlayabileceği belirtildi.
Dow Jones Market Data’ya göre, çarşamba günü işlemlerde Alphabet hisseleri yüzde 8,4 artışla 229,05 dolara yükseldi ve tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Şirketin piyasa değerine 197,6 milyar dolar eklemesi, tarihindeki en büyük günlük kazanç oldu ve piyasa değerini 2,76 trilyona çıkardı.
Alphabet’in sahip olduğu Google’dan cihazlarında varsayılan arama sağlayıcısı olmak için yılda yaklaşık 20 milyar dolar kazanan Apple’ın hisseleri de yüzde 2,4 yükseldi. Adalet Bakanlığı, mahkemenin kararının on yılı aşkın süredir durağan olan genel arama hizmetleri pazarını açacak çözümlerin gerekliliğini kabul ettiğini ve Google’ın tekelini sürdürmek için kullandığı rekabet karşıtı taktikleri GenAI ürünleri için kullanmasını engelleyeceğini vurguladı.
Yapay zekanın yükselişi dengeleri değiştirdi
Yargıç Mehta, ağustos 2024’te Google’ın genel arama hizmetleri ve genel metin reklamcılığı alanında tekelini sürdürdüğüne hükmetti. Bu kararın ardından, teknoloji dünyasında önemli gelişmeler yaşandı. Mahkeme kararında, üretken yapay zekanın artan popülaritesinin oyunun kurallarını değiştirebileceği belirtildi.
İnternet arama trafiği, web kullanıcılarının sorularına yanıt bulmak için ChatGPT ve Perplexity gibi yapay zeka sohbet robotlarını denemeleri nedeniyle 2025 yılının büyük bir bölümünde düşüş gösterdi. 230 sayfalık kararın önemli bir bölümünde Mehta, “GenAI’nin ortaya çıkışı bu davanın seyrini değiştirdi” diye yazdı. Yargıç Mehta, dava sırasında hiçbir tanığın GenAI ürünlerinin kısa vadede Google Arama’ya bir tehdit oluşturduğunu söylemediğini, ancak tazminat duruşmasında ilk tanığın GenAI’yi yeni ortaya çıkan bir rekabet tehdidi olarak öne sürdüğünü belirtti.
Alphabet’in sahip olduğu Google da bu argümanı mahkemeye sundu ve kararın ardından bu duruşunu yineledi. Şirketten yapılan açıklamada, “Bugünkü karar, yapay zekanın ortaya çıkmasıyla sektörün ne kadar değiştiğini ve insanlara bilgiye ulaşmak için çok daha fazla yol sunduğunu kabul ediyor” denildi.
Sınırlı etki ve gelecek beklentileri
Google, kararı temyiz etme konusunda kesin bir taahhütte bulunmadı ancak bu ihtimali de dışlamadı. Cantor analisti Deepak Mathivanan, bir araştırma notunda, “Alphabet hala çözümleri değerlendiriyor, ancak bunun olabilecek en iyi sonuç olduğunu düşünüyoruz ve şirketin kararı tamamen temyiz etmesini beklemiyoruz” diye yazdı. Analist, Alphabet’in “münhasırlık” ve “koşullar” olmadan ortaklarıyla dağıtım anlaşmalarına yeniden girmesi gerekeceği için yeni iş modellerinin uygulanmasının zaman alacağını, ancak finansal etkinin önemsiz olacağını belirtti.
Microsoft ve Meta Platforms gibi teknoloji devleri, yapay zeka altyapılarını geliştirmek için milyarlarca dolar harcadı. Yargıç Mehta, “Bu alana akan para ve bunun ne kadar hızlı gerçekleştiği şaşırtıcı. Bu şirketler, hem finansal hem de teknolojik olarak Google ile rekabet etmek için, geleneksel arama şirketlerinin on yıllardır sahip olduğundan daha iyi bir konumdalar” diye yazdı. Rekabet gücünü korumak için Google, arama sayfasının üst kısmına yapay zeka destekli “AI Genel Bakış” özelliğini ekledi ve yakın zamanda “AI Modu”nu tanıttı.
