Orta Doฤuโda tฤฑrmanan jeopolitik gerilim ve ฤฐranโdaki savaลฤฑn yayฤฑlma riski, geleneksel olarak “gรผvenli liman” kabul edilen altฤฑn gibi deฤerli metallerde beklenmedik bir fiyat hareketine yol aรงtฤฑ.
Haftanฤฑn ilk iลlem gรผnรผnde sarฤฑ metal fiyatlarฤฑ, jeopolitik risklerin zirve yapmasฤฑna raฤmen belirgin bir dรผลรผล kaydederek yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn varlฤฑk koruma stratejilerini yeniden sorgulatmasฤฑna neden oldu. Vadeli altฤฑn kontratlarฤฑ erken seans iลlemlerinde yรผzde 1,3 oranฤฑnda deฤer kaybederek ons baลฤฑna 5.091,11 dolara geriledi.
Deฤerli metaldeki bu geri รงekilme, madencilik sektรถrรผne de sert yansฤฑdฤฑ; Newmont hisseleri yรผzde 3,7, Freeport-McMoRan hisseleri ise aรงฤฑlฤฑล รถncesinde yรผzde 4,6 oranฤฑnda deฤer kaybฤฑ yaลadฤฑ.
FactSet verilerine gรถre, ฤฐran ile baลlayan รงatฤฑลma sรผrecinden bu yana sarฤฑ metal fiyatlarฤฑ toplamda yรผzde 2,9 oranฤฑnda bir dรผลรผล sergiledi. Bu sรผreรงte dikkat รงeken asฤฑl geliลme ise, ABD dolarฤฑnฤฑn baลlฤฑca para birimleri karลฤฑsฤฑndaki deฤerini รถlรงen DXY dolar endeksinin yรผzde 1,7 oranฤฑnda yรผkselmesi oldu.
Normal ลartlarda kriz dรถnemlerinde hem altฤฑnฤฑn hem de dolarฤฑn eล zamanlฤฑ olarak deฤer kazanmasฤฑ beklenirken, bu iki varlฤฑฤฤฑn ters yรถnde hareket etmesi piyasalarda alฤฑลฤฑlagelmiลin dฤฑลฤฑnda bir tablo oluลturdu. Analistler, bu ayrฤฑลmanฤฑn temelinde kรผresel piyasalardaki likidite ihtiyacฤฑnฤฑn ve dolarฤฑn “rezerv para” olma รถzelliฤinin yattฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Dolarฤฑn hakimiyeti ve likidite yรถnetimi
Sarฤฑ metal piyasasฤฑndaki bu dรผลรผลรผ deฤerlendiren uzmanlar, kriz anlarฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รถncelikli olarak nakit dolara eriลim saฤlama eฤiliminde olduฤunu vurguluyor. BullionVault Araลtฤฑrma Mรผdรผrรผ Adrian Ash, dolarฤฑn kรผresel ticaretteki hakimiyetini hatฤฑrlatarak, panik dรถnemlerinde yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn pozisyonlarฤฑnฤฑ kapattฤฑklarฤฑnda dolara yรถneldiฤini ifade etti.
Ash, piyasalardaki ลok dalgalarฤฑnฤฑn yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ, diฤer varlฤฑklardaki zararlarฤฑnฤฑ karลฤฑlamak amacฤฑyla kรขrda olduklarฤฑ altฤฑn pozisyonlarฤฑnฤฑ satmaya ittiฤini, bunun da fiyatlar รผzerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ bir baskฤฑ oluลturduฤunu kaydetti. Bu durum, altฤฑnฤฑn bir koruma aracฤฑndan ziyade, nakit ihtiyacฤฑnฤฑ karลฤฑlayan bir likidite kaynaฤฤฑna dรถnรผลtรผฤรผnรผ gรถsteriyor.
รte yandan, enerji piyasalarฤฑndaki geliลmeler de sarฤฑ metal fiyatlarฤฑ รผzerinde dolaylฤฑ ancak gรผรงlรผ bir etki yaratฤฑyor. Petrol fiyatlarฤฑndaki sert yรผkseliลin enflasyon beklentilerini diri tutmasฤฑ, merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz oranlarฤฑnฤฑ “daha uzun sรผre daha yรผksek” seviyelerde tutacaฤฤฑ beklentisini pekiลtiriyor.
Faiz getirisi olmayan bir varlฤฑk olan sarฤฑ metal, yรผkselen faiz oranlarฤฑ ve gรผรงlenen dolar tahvil getirileri karลฤฑsฤฑnda cazibesini yitiriyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, jeopolitik risklere raฤmen getirisi daha yรผksek olan dolar bazlฤฑ enstrรผmanlarฤฑ tercih ederek altฤฑndaki satฤฑล baskฤฑsฤฑnฤฑn derinleลmesine yol aรงฤฑyor.
Altฤฑn fiyatlarฤฑ dengeyi bulabilir
Kฤฑsa vadeli bu geri รงekilmeye raฤmen, Orta Doฤuโdaki krizin derinleลmesi sarฤฑ metal fiyatlarฤฑ iรงin yeni bir denge noktasฤฑ oluลturabilir. Adrian Ash, altฤฑnฤฑn 5.000 dolar seviyesinin altฤฑna sarkmasฤฑ durumunda piyasanฤฑn bu seviyeyi bir alฤฑm fฤฑrsatฤฑ olarak gรถrรผp gรถrmeyeceฤinin kritik olduฤunu belirtti.
Savaลฤฑn gidiลatฤฑ ลimdiye kadar sarฤฑ metal yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑ ters kรถลe yapmฤฑล olsa da, krizin sรผresinin uzamasฤฑ ve kรผresel tedarik zincirlerindeki bozulmanฤฑn kalฤฑcฤฑ hale gelmesi durumunda, gรผvenli liman talebinin yeniden canlanmasฤฑ ihtimaller dahilinde yer alฤฑyor.
Piyasalardaki genel kanฤฑ, altฤฑnฤฑn รถnรผmรผzdeki dรถnemde hem enflasyonist baskฤฑlar hem de jeopolitik riskler arasฤฑnda sฤฑkฤฑลacaฤฤฑ yรถnรผnde. Eฤer Orta Doฤuโdaki รงatฤฑลmalar bรถlgesel bir savaลa evrilirse, dolarฤฑn likidite avantajฤฑna raฤmen altฤฑnฤฑn fiziksel varlฤฑk koruma รถzelliฤi tekrar รถn plana รงฤฑkabilir. Mevcut durumda ise yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, enerji fiyatlarฤฑndaki artฤฑลฤฑn makroekonomik veriler รผzerindeki tahribatฤฑnฤฑ ve Fedโin bu tabloya vereceฤi tepkiyi bekleyerek pozisyonlarฤฑnฤฑ korumaya รงalฤฑลฤฑyor.
