Goldman Sachs Emtia Araลtฤฑrma Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Daniel Sharp altฤฑnฤฑn, 2022’de enflasyon karลฤฑsฤฑnda atฤฑlan sert para politikasฤฑ adฤฑmlarฤฑ ve Ukrayna savaลฤฑ nedeniyle artan jeopolitik gerilim arasฤฑnda dalgalฤฑ bir yฤฑl geรงirdiฤini ve artฤฑk daha uzun sรผreli bir ralli iรงin koลullarฤฑn oluลtuฤuna inandฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. EKONOMฤฐ gazetesine konuลan Sharp, gรผรงlรผ merkez bankasฤฑ alฤฑmlarฤฑnฤฑn kรผresel olarak altฤฑna olan talebin artmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ olduฤunu, Fed’in yaklaลฤฑmฤฑna baฤlฤฑ olarak altฤฑnฤฑn daha iyi performans gรถsterebileceฤi daha yumuลak bir parasal ortam oluลacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผklerini belirterek, โAltฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑnฤฑn bu yฤฑl 1950 dolara ulaลmasฤฑnฤฑ beklesek de, bu tahminin รผstรผ yukarฤฑ yรถnlรผ olarak aรงฤฑkโ ลeklinde konuลtu. Sharp petrol fiyatlarฤฑ, buฤday ve demir-รงelik tarafฤฑndaki koลullarฤฑ ve รถnรผmรผzdeki dรถneme iliลkin beklentileri de deฤerlendirdi.
Emtiada gรถrรผnรผm nasฤฑl? ย ย ย ย ย ย ย
ekonomim.com’un haberine gรถre 2023โe iliลkin yรผkseliล gรถrรผnรผmรผmรผzรผn iki ana bileลeni var. Her ลeyden รถnce, emtia piyasalarฤฑ genelinde uzun sรผredir gรถrรผlen yetersiz yatฤฑrฤฑmฤฑn etkisinin giderek daha fazla hissedileceฤi yฤฑl olacaฤฤฑna inanฤฑyoruz. Emtia รผrรผnleri, yedek arz kapasitesi oluลturmak iรงin yeterli sermaye harcamasฤฑ yapฤฑlmazsa, daha yรผksek ve deฤiลken fiyatlar ile uzun sรผreli bir kฤฑtlฤฑk durumu arasฤฑnda sฤฑkฤฑลฤฑp kalacaktฤฑr. ฤฐkinci bileลen olan talep tarafฤฑnda ise – yatฤฑrฤฑmcฤฑlar 2023 bรผyรผme gรถrรผnรผmรผyle ilgili endiลelerini sรผrdรผrรผrken, Goldman Sachs ekonomistleri pek รงok bรถlgede emtia talebinin artacaฤฤฑ konusunda hemfikir.ย
ABD’de enflasyon baskฤฑlarฤฑ giderek azalma belirtileri gรถsterirken, ekonomistlerimiz artฤฑk Avrupa’nฤฑn, beklenenden daha sฤฑcak hava nedeniyle sanayide enerjiyle ilgili sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑn azalmasฤฑyla teknik bir durgunluktan kaรงฤฑnabileceฤi gรถrรผลรผnde. Bu nedenle, ekonomistlerimizin yumuลak iniล beklentileri devam ediyor. 2023 GSYฤฐH tahminlerimiz, genel konsensรผsten anlamlฤฑ bir ลekilde pozitif ayrฤฑลฤฑyor. Piyasalar resesyonu fiyatlฤฑyor ve riske kapalฤฑ konumda. รin’deki aรงฤฑlma, Avrupaโda sanayide gaz tedariki ve ABD ekonomisinin seyri belirleyici olacak.ย
Altฤฑn nasฤฑl bir seyir izleyecek? Ons fiyatฤฑ ne kadar artar? ย ย ย ย ย
Altฤฑn, 2022’de enflasyon karลฤฑsฤฑnda atฤฑlan sert para politikasฤฑ adฤฑmlarฤฑ ve Ukrayna savaลฤฑ nedeniyle artan jeopolitik gerilim arasฤฑnda dalgalฤฑ bir yฤฑl geรงirmiล olsa da, artฤฑk daha uzun sรผreli bir ralli iรงin koลullarฤฑn oluลtuฤuna inanฤฑyoruz. รncelikle, gรผรงlรผ merkez bankasฤฑ alฤฑmlarฤฑ kรผresel olarak altฤฑna olan talebin artmasฤฑna yardฤฑmcฤฑ oluyor. Aynฤฑ zamanda รin kฤฑsฤฑtlamalarฤฑnฤฑn sona ermesi ve zayฤฑf dolar, tรผketici satฤฑn alma gรผcรผnรผn artmasฤฑna katkฤฑda bulunuyor. ฤฐkincisi, altฤฑnฤฑn parasal zemini iyileลiyor. ABDโde enflasyon dรผลtรผkรงe, Fed’in yaklaลฤฑmฤฑ daha dengeli hale geliyor. Buna baฤlฤฑ olarak ekonomistimiz altฤฑnฤฑn daha iyi performans gรถsterebileceฤi daha yumuลak bir parasal ortam oluลacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor. Altฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑnฤฑn bu yฤฑl 1950 dolara ulaลmasฤฑnฤฑ beklesek de, bu tahminin รผstรผ yukarฤฑ yรถnlรผ olarak aรงฤฑk.
รnรผmรผzdeki dรถnemde varil baลฤฑna fiyat aralฤฑฤฤฑ ne olur? ย ย ย ย
Bu faktรถrlerin her biri รถnรผmรผzdeki aylarda petrol fiyatlarฤฑ รผzerinde etkili olacak. Her bir etkiyi anlamak iรงin, her bir senaryonun olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ dikkate alฤฑyoruz. รin’in daha hฤฑzlฤฑ yeniden aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ bugรผn petrol fiyatlarฤฑnฤฑn en etkili itici gรผcรผ olarak gรถrรผyoruz. Neredeyse tรผm hareketlilik kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ kaldฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ iรงin, bu olasฤฑlฤฑk รงok gรผรงlรผ. รlkedeki talep รงok dรผลรผk seviyelerin ardฤฑndan gรผรงlรผ bir toparlanma yรถnรผnde konumlandฤฑ. Aลaฤฤฑ yรถnlรผ olarak ise, Batฤฑโdaki ekonomilere iliลkin resesyon beklentisi ve Rusyaโnฤฑn artan arzฤฑna dair riskler var, ancak bu risklerin รin’in aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn olumlu etkilerinden daha kรผรงรผk olduฤunu dรผลรผnรผyoruz. Batฤฑโdaki bรผyรผmeyle ilgili olarak, Avrupa’nฤฑn azalan enerji kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ nedeniyle bu yฤฑl bir durgunluktan kaรงฤฑnmasฤฑ muhtemel olduฤundan, dรผnya genelinde aรงฤฑklanan ekonomik veriler de beklenenden daha gรผรงlรผ. Ayrฤฑca, bรถyle bir durgunluฤun petrol piyasasฤฑ รผzerindeki riskleri sanฤฑlandan daha dรผลรผk. ฤฐkinci Dรผnya Savaลฤฑ sonrasฤฑ Batฤฑ durgunluklarฤฑna bakarsak, รin hariรง kรผresel bรผyรผme ortalama %1’di ve petrol talebi dรผลรผล yerine nispeten sabit kaldฤฑ. Nihai risk, yaklaลan AB รผrรผn ambargosu ve Baltฤฑk’taki kฤฑล koลullarฤฑnฤฑn tankerlerin Rusya petrolรผnรผ almasฤฑ iรงin oluลturacaฤฤฑ engellere odaklanmฤฑล durumda. Rusyaโdaki รผretimin beklentilerimizin รผzerinde kalmasฤฑ riski olsa da, bu risk ve etkisi konusunda รงok olumsuz beklentilere sahip deฤiliz. Bunlarฤฑn hepsi birlikte ele alฤฑndฤฑฤฤฑnda, Brent petrolde tรผm yฤฑl iรงin varil fiyatฤฑ olarak 97,5 dolar gibi bir temel beklentimiz var. Aลaฤฤฑ ya da yukarฤฑ yรถnlรผ 10 dolarฤฑn รผzerinde bir ลok beklemediฤimizden, olasฤฑ fiyat aralฤฑฤฤฑmฤฑz tรผm yฤฑl ortalamasฤฑ iรงin 87,5-107,5 dolar seviyesinde.
Buฤdayda yukarฤฑ yรถnlรผ risk devam ediyor ย ย ย ย
Haklฤฑsฤฑnฤฑz, 2022’nin dalgalฤฑ geรงen ilk yarฤฑsฤฑndan sonra, tahฤฑl anlaลmasฤฑnฤฑn uzatฤฑlmasฤฑ Rusya’nฤฑn jeopolitik risk primini dรผลรผrdรผ ve รผretilen mahsul lojistik zorluklara raฤmen satฤฑlarak ihracat arttฤฑ. Bu, uluslararasฤฑ piyasalarda fiyatlarฤฑn dรผลmesini saฤladฤฑ, ancak buฤdayda artฤฑk aลaฤฤฑ yรถnlรผ hareketin bรผyรผk bรถlรผmรผnรผn tamamlandฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyoruz. Tahฤฑl anlaลmasฤฑnฤฑn uzatฤฑlmasฤฑyla, jeopolitik risk priminde memnuniyetle karลฤฑlanan bir azalma olsa da, burada anlaลmadan yeniden รงekilmeye yol aรงacak bir riskin devam ettiฤine dikkat รงekmek gerekiyor. Kanada, kรถtรผ geรงen 2022’den sonra hem รผretimde hem de ihracatta ard arda iyileลmeler gรถrdรผ. Bu durum Arjantin’deki kuraklฤฑฤฤฑ dengeledi. ABDโde รถnรผmรผzdeki aylarda hava koลullarฤฑyla ilgili รถnemli bir ลok yaลanmazsa, buฤday fiyatlarฤฑnฤฑn 7.5-8 dolar arasฤฑnda iลlem gรถrmesi beklenebilir.
Demir fiyatlarฤฑ arzdaki artฤฑลla baskฤฑlanabilir ย ย ย ย ย
Demir cevheri, รin’in aรงฤฑlmasฤฑyla en รถnemli yukarฤฑ yรถnlรผ tepkiyi gรถrdรผ ve ekimdeki dip seviyesinden (78$/ton) yaklaลฤฑk %56 yรผkseldi. รin’in yeniden aรงฤฑlmasฤฑ ve emlak sektรถrรผnde iyileลmeyle demir cevheri iรงin gรถrรผnรผm 2022’den aรงฤฑkรงa daha olumlu olsa da, bu durum zaten fiyatlandฤฑ. Emlak gรถrรผnรผmรผ iyileลirken, talebin zayฤฑf kalmasฤฑ nedeniyle demir cevheri liman stoklarฤฑ arttฤฑ. Demir cevherinde 2016’dan bu yana en gรผรงlรผ รผretim artฤฑลฤฑnฤฑ gรถrmeyi ve bunun fiyatlardaki artฤฑลฤฑ sฤฑnฤฑrlamasฤฑnฤฑ bekliyoruz. Fiyatlarฤฑn yeniden aรงฤฑlmayla bir miktar yรผkselmesi sรถz konusu olsa da arzฤฑn artmasฤฑ, 2023’te bakฤฑr gibi diฤer birรงok emtiaya kฤฑyasla fiyatlarฤฑ baskฤฑlayan bir unsur olabilir.
