Anayasa Mahkemesi, Asya Katฤฑlฤฑm Bankasฤฑ’nฤฑn(Bank Asya) Tasarruf Mevduatฤฑ Sigorta Fonuโna (TMSF) devredilmesi nedeniyle mรผlkiyet hakkฤฑnฤฑn ihlal edilmesi ile ilgili davada Anayasaโnฤฑn 35. maddesinde gรผvence altฤฑna alฤฑnan mรผlkiyet hakkฤฑnฤฑn ihlal edilmediฤine karar verdi.
Anayasa Mahkemesinden yapฤฑlan aรงฤฑklamada Baลvurucunun, hissedarฤฑ olduฤu, Asya Katฤฑlฤฑm Bankasฤฑ A.ล.โnin (Banka) Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) tarafฤฑndan Tasarruf Mevduatฤฑ Sigorta Fonuโna
(TMSF) devredilmesi kararฤฑna karลฤฑ ฤฐdare Mahkemesinde iptal davasฤฑ aรงtฤฑฤฤฑnฤฑ, Mahkeme’nin davayฤฑ reddettiฤini hatฤฑrlattฤฑ. Baลvurucu tarafฤฑndan temyiz edilen karar Danฤฑลtay tarafฤฑndan onandฤฑ.
Anayasa Mahkemesi konu ile ilgili ลu deฤerlendirmeyi yaptฤฑ:
“Finansal piyasalarda gรผven ve istikrarฤฑn saฤlanmasฤฑ ve tasarruf sahiplerinin hak ve menfaatlerinin korunmasฤฑ amacฤฑyla bankalarฤฑn etkin bir biรงimde denetlenmesi bรผyรผk bir รถnem taลฤฑmaktadฤฑr. Kamu makamlarฤฑnca yapฤฑlan bu denetimler sonucunda รถzellikle mali durumu bozulan veya bankacฤฑlฤฑk kurallarฤฑna aykฤฑrฤฑ iล ve iลlemleri saptanan
bankalar hakkฤฑnda bazฤฑ tedbir ve yaptฤฑrฤฑmlar uygulanmasฤฑ takdir yetkisi kapsamฤฑnda kabul edilmelidir.
Somut olayda, Banka yรถnetimi ve kontrolรผ TMSF’ye devredilerek faaliyet izni kaldฤฑrฤฑlmฤฑล ve sonrasฤฑnda iflasฤฑ istenmiลtir. Mรผdahalenin kamu yararฤฑ amacฤฑnฤฑ gerรงekleลtirme yรถnรผnden elveriลli olduฤundan kuลku bulunmamaktadฤฑr.
Bankanฤฑn TMSFโye devrine iliลkin sรผreรงte BDDK tarafฤฑndan Banka nezdinde muhtelif tarihlerde incelemeler yapฤฑlmฤฑลtฤฑr. Bu incelemeler neticesinde eksikliklerin giderilmesine ve likitide durumunun iyileลtirilmesine iliลkin รถnlemlerin alฤฑnmasฤฑ konusunda Bankaya yine muhtelif tarihlerde bildirimlerde bulunulmuลtur. Bu kapsamda BDDK
tarafฤฑndan alฤฑnabilecek รถnlemlere iliลkin bir rapor da dรผzenlenmiลtir.
Banka hakkฤฑnda doฤrudan kontrolรผnรผn ve yรถnetiminin devri gibi bir tedbir uygulanmasฤฑ yoluna gidilmediฤi, ilgili kanunda yer alan รงeลitli sรผreรงler izlenip bazฤฑ tedbirler uygulandฤฑktan sonra bu kararฤฑn alฤฑndฤฑฤฤฑ gรถrรผlmรผลtรผr.
Baลvurucu ise รถzellikle Bankanฤฑn ortaklฤฑk yapฤฑsฤฑ ve mali durumu yรถnรผnden BDDK tarafฤฑndan yapฤฑlan bildirimler รงerรงevesinde hangi tedbirlerin alฤฑndฤฑฤฤฑnฤฑ belirtmemiล ve alฤฑndฤฑysa bu tedbirlerin yeterli kabul edilmesini gerektirir herhangi bir bilgi veya belge sunmamฤฑลtฤฑr. Baลvurucu ayrฤฑca bu sรผreรงte Bankanฤฑn ortaklฤฑk yapฤฑsฤฑndaki
belirsizliฤin giderildiฤini veya mali durumunda iyileลme saฤlandฤฑฤฤฑnฤฑ bireysel baลvuru kapsamฤฑnda dile getirmemiลtir. Nitekim derece mahkemelerinin de BDDK’nฤฑn bildirimlerinin gereฤinin yerine getirilmediฤi yรถnรผndeki tespitlerinden ayrฤฑlmayฤฑ gerektirir bir durumun olmadฤฑฤฤฑnฤฑ tespit ederek sonuca ulaลtฤฑklarฤฑ gรถrรผlmektedir. Baลvurucu mรผdahalenin gerekli olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koyamamฤฑลtฤฑr.
รte yandan, Bankanฤฑn รถncelikle satฤฑลฤฑ gerรงekleลtirilmek istenmiล ancak alฤฑcฤฑ รงฤฑkmamasฤฑ รผzerine satฤฑล sรผreci sona erdirilerek mali durumu dรผzelmeyen Bankanฤฑn faaliyet izni kaldฤฑrฤฑlmฤฑลtฤฑr. Faaliyet izni kaldฤฑrdฤฑktan sonra ise Bankanฤฑn iflasฤฑ istenmiล ve Mahkemece iflas kararฤฑ verilmiลtir.
Bankaya el konmasฤฑna sebep olan neden sadece bildirilen eksikliklerin giderilmemesi deฤil esas olarak Bankanฤฑn 5411 sayฤฑlฤฑ Kanun’un ”Kฤฑsฤฑtlayฤฑcฤฑ รถnlemler” kenar baลlฤฑklฤฑ 70. maddesi kapsamฤฑna alฤฑnmasฤฑna karar verilmesinden sonra da mali yapฤฑsฤฑnฤฑn bozulmaya devam etmesidir. BDDK, Bankanฤฑn faaliyetine devamฤฑnฤฑn mevduat ve katฤฑlฤฑm
fonu sahiplerinin haklarฤฑ ve mali sistemin gรผven ve istikrarฤฑ bakฤฑmฤฑndan tehlike arz etmesi halinin ortaya รงฤฑkmฤฑล olduฤu sonucuna vararak Bankanฤฑn Fona devrine karar vermiลtir.
Derece mahkemelerince belirtilen gerekรงeler dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda sรถz konusu kararlarฤฑn keyfรฎ veya รถngรถrรผlemez nitelikte olmadฤฑklarฤฑ anlaลฤฑlmaktadฤฑr.
Baลvurucunun bรผtรผn bu idari iลlemlere karลฤฑ ilgili yargฤฑsal sรผreรงlerde delil ve savlarฤฑnฤฑ bildirerek etkin bir biรงimde itiraz edebilme imkรขnฤฑ bulamadฤฑฤฤฑna dair aรงฤฑk bir ลikรขyeti sรถz konusu deฤildir.
Son olarak baลvurucuya yรผklenen kรผlfeti hafifletebilecek mekanizmalarฤฑn mevcut olup olmadฤฑฤฤฑ irdelenmiลtir. Banka hakkฤฑnda iflas kararฤฑ verilmiล olup birinci sฤฑra cetveli oluลturularak ilan edilmiลtir. Bu baฤlamda genel hรผkรผmlere gรถre alacaklฤฑ sฤฑfatฤฑyla sฤฑra cetvelinde yer almak iรงin talepte bulunmasฤฑ yรถnรผnde kanuni veya fiilรฎ bir engel olduฤu baลvurucu tarafฤฑndan ortaya konulamamฤฑลtฤฑr. Buna gรถre baลvurucunun tasfiye bakiyesi yรถnรผnden talepte bulunabileceฤi de anlaลฤฑlmaktadฤฑr.
Gerekli tedbirleri almasฤฑ iรงin bildirimde bulunulmasฤฑna raฤmen Bankanฤฑn mali durumundaki bozulmanฤฑn devam etmesi, bunun da mevduat ve katฤฑlฤฑm fonu sahiplerinin haklarฤฑ ve mali sistemin gรผven ve istikrarฤฑ bakฤฑmฤฑndan tehlike arz etmesi, Bankaโnฤฑn TMSF’ye devredilerek tasfiyesi suretiyle baลvurucunun mรผlkiyet hakkฤฑna yapฤฑlan mรผdahale ile
elde edilmek istenen kamu yararฤฑ karลฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnda gรถzetilmesi gereken adil dengenin bozulmadฤฑฤฤฑ sonucuna ulaลฤฑlmฤฑลtฤฑr.
Anayasa Mahkemesi aรงฤฑklanan gerekรงelerle Anayasaโnฤฑn 35. maddesinde gรผvence altฤฑna alฤฑnan mรผlkiyet hakkฤฑnฤฑn ihlal edilmediฤine karar vermiลtir.”
