ABD merkezli teknoloji devi Apple, işlemcilerinin bir kısmını kendi ülkesinde üretmek adına yarı iletken sektörünün öncü firmalarından Intel ile stratejik bir ortaklığa gitme kararı aldı.
ABD Başkanı Donald Trump, perşembe günü sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı resmi açıklamada, teknoloji dünyasında dengeleri değiştirecek bu kritik gelişmeyi kamuoyuna duyurdu. Trump, Apple’ın çiplerinin bir bölümünü ABD sınırları içinde tasarlayıp üretmek üzere Intel ile el sıkıştığını belirtti.
Küresel çip üretimi pazarında büyük yankı uyandıran bu hamle, özellikle yapay zeka sunucularına yönelik patlama yapan küresel talep karşısında tedarik zincirini güvenceye almak isteyen teknoloji devlerinin yeni stratejisini gözler önüne seriyor.
Açıklamanın ardından borsa açılışı öncesindeki işlemlerde Intel hisseleri yüzde 9 oranında sert bir yükseliş kaydederken, Apple hisseleri de yüzde 0,6 oranında değer kazandı.
Yarı iletken pazarında tedarik zinciri çeşitleniyor
Her iki şirketten henüz resmi bir açıklama gelmemiş olsa da The Wall Street Journal gazetesi, geçtiğimiz aylarda tarafların Apple cihazları için işlemci üretilmesini öngören ön bir mutabakat sağladığını rapor etmişti. Yeni yapılanma kapsamında Intel, Apple’ın kendi mimarisiyle tasarladığı çipleri, halihazırda Tayvan merkezli TSMC firmasının uyguladığı fason üretim modeliyle hattan indirecek. Sektör kaynaklarından sızan bilgilere göre, Intel’in ilk etapta iPad ve Mac modellerinin belirli serilerinde kullanılan daha düşük segmentli “M serisi” işlemcilerin üretimine odaklanması bekleniyor.
Apple, kendi tasarımı olan ARM tabanlı işlemcilere (Apple Silicon) geçiş yapmadan önce Mac bilgisayarlarında doğrudan Intel tarafından tasarlanan çipleri kullanıyordu. Ancak o dönem Intel cephesinde yaşanan sürekli üretim gecikmeleri, iki şirket arasındaki ilişkilerin gerilmesine yol açmıştı. Kendi çiplerini tasarlayıp üretimini TSMC’ye devreden Apple, bu sayede ürün güncellemelerini daha öngörülebilir bir takvime bağlamıştı. Intel’in son yıllarda rakibi TSMC ve Samsung’un teknolojik olarak gerisinde kalması ve geçmişteki pürüzler nedeniyle Apple, uzun süredir eski ortağına mesafeli yaklaşıyordu.
Ancak Intel’de geçen yıl Pat Gelsinger’ın görevden alınmasının ardından CEO’luk koltuğuna oturan Lip-Bu Tan liderliğinde bu tablo tamamen değişti. Tan’ın, şirketin zor durumdaki sözleşmeli çip üretimi kolunu ayağa kaldırma yönündeki hamleleri meyvesini vermeye başladı.
Şirket hisseleri son 12 ayda yüzde 464 oranında olağanüstü bir artış göstererek Intel’in piyasa değerini 608,7 milyar dolara taşıdı. Öte yandan ABD hükümeti de geçtiğimiz yıl yürürlüğe giren Çip Yasası kapsamındaki 8,9 milyar dolarlık ödenmemiş hibeyi özkaynağa dönüştürerek Intel’den yüzde 10’luk bir hisse satın almış ve şirkete resmi ortak olmuştu.
Küresel çip tedarikinde Asya bağımlılığı azalıyor
Yapay zeka ekosistemindeki genişleme, veri merkezlerine yönelik sunucu çiplerinin üretimine muazzam bir hacim kazandırırken, bu durum TSMC gibi üreticilerin tüketici elektroniğine ayırdığı kapasiteyi daraltıyor. Apple CEO’su Tim Cook, şirketin son çeyrek bilanço toplantısında, TSMC’den yeterli miktarda A19 ve A19 Pro işlemcisi tedarik edemedikleri için iPhone 17 arzında belirgin kısıtlamalarla karşı karşıya kaldıklarını itiraf etmişti.
Tek kaynak olarak Tayvanlı üreticiye bağımlı olan Apple, üretim hatlarında yer kapma yarışında Nvidia ve AMD gibi yapay zeka devleriyle rekabet etmek zorunda kaldığından, pazarlık masasında eli zayıflıyordu.
Intel ile varılan bu yeni üretim mutabakatı, Apple’a hem lojistik bir nefes alanı sağlayacak hem de üretim risklerini coğrafi olarak dağıtma imkanı tanıyacak. ABD yönetiminin yerli çip üretimi hamlelerini destekleme stratejisi, küresel ticaret savaşları ve Tayvan Boğazı’ndaki jeopolitik riskler göz önüne alındığında, Batılı teknoloji şirketlerinin Asya’ya olan bağımlılığını azaltma kararlılığını gösteriyor.
Sektör analistleri, Intel’in en yeni nesil 18A üretim teknolojisinin devreye girmesiyle birlikte, önümüzdeki çeyreklerde küresel ölçekte fason çip imalatı pazarında daha dengeli ve rekabetçi bir fiyatlama ortamının oluşacağını öngörüyor.
