Küresel teknoloji hisseleri, Apple öncülüğünde yükselmeye başladı. ABD Başkanı Donald Trump’ın korkuyla beklenen %100’lük çip ve yarı iletken gümrük vergisi tehdidinde, sektörün devlerini büyük ölçüde muaf tutacağının anlaşılmasıyla Perşembe günü derin bir nefes aldı.
Bu gelişme ile başlayan rallinin lokomotifi ise bir gün önce açıkladığı 100 milyar dolarlık ABD yatırımıyla bu muafiyetin anahtarını eline alan Apple oldu.
Peki, bir gün önce endişe yaratan bu vergi tehdidi, nasıl oldu da bir rahatlama rallisinin fitilini ateşledi ve Apple bu denklemin neresinde duruyor?
Apple’ın yatırım hamlesi gümrük kalkanı oldu
Trump, yeni gümrük vergisi oranının “ABD’ye gelen tüm çipler ve yarı iletkenler” için geçerli olacağını, ancak kritik bir istisna ile “ABD’de üretim yapma taahhüdünde bulunan veya bu süreci devam ettiren şirketler için geçerli olmayacağını” açıkladı. Açıklama, teknoloji dünyasında bir süredir devam eden en büyük belirsizliklerden birini ortadan kaldırdı.
Trump’ın bu “muafiyet” açıklaması, Apple‘ın Çarşamba günü duyurduğu 100 milyar dolarlık ek ABD yatırımının ne kadar stratejik bir hamle olduğunu ortaya koydu.
Potansiyel iPhone vergilerinden kurtulmasını sağlayabilecek bu adımın ardından Apple hisseleri, piyasa öncesi işlemlerde %3,3 değer kazandı. UBS analistleri, yayınladıkları bir notta durumu, “Büyük bir belirsizlik ortadan kalktı ve yatırımcılar nihayet yoluna devam edebilir” sözleriyle özetledi.
Bu iyimserlik, Apple ile sınırlı kalmadı. ABD’de işlem gören diğer çip üreticileri Advanced Micro Devices (AMD) %2,5, Intel %2,1 ve Nvidia %1,1 oranında değer kazandı. Apple‘ın yatırım girişimindeki ortakları olan Applied Materials ve Broadcom gibi şirketlerin hisselerinde de %0,8 ile %10,1 arasında değişen yükselişler görüldü.
Ralli dalga dalga yayıldı: ABD’den Asya’ya çip üreticileri yükselişte
Rahatlama dalgası, okyanusları aşarak Avrupa ve Asya’daki çip üreticilerini de olumlu etkiledi. Avrupalı ASML ve BE Semiconductor gibi şirketler %3’e yakın değer kazanırken, asıl büyük hareket Asya’dan geldi. ABD’de fabrikaları bulunan Tayvanlı çip devi TSMC’nin hisseleri yaklaşık %5 artışla tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.
Güney Koreli yetkililer de Samsung ve SK Hynix’in, Teksas ve Indiana’daki mevcut ve planlanan yatırımları sayesinde bu %100’lük gümrük vergisine tabi olmayacağını doğruladı. Bu haberle Samsung %2,5, SK Hynix ise %1,4 değer kazandı. Bu durum, Trump’ın politikasının aslında topyekûn bir saldırıdan ziyade, üretimi ABD’ye çekmeyi hedefleyen bir “sopa ve havuç” stratejisi olduğunu gösterdi.
Herkes güvende değil: Filipinler ve Malezya endişeli
Ancak bu vergi muafiyetinden herkes payını alamadı. ABD’de önemli üretim yatırımları bulunmayan Filipinler ve Malezya gibi ülkeler endişeli bir bekleyişe geçti.
Filipinler yarı iletken endüstrisi başkanı, ihracatlarının %70’ini oluşturan sektör için yeni vergi oranının “yıkıcı” olabileceğini söyledi. Bu endişelerle Filipinler borsası güne düşüşle başladı. Uzmanlara göre bu ayrışma, yeni ticaret düzeninin kazananları ve kaybedenlerini de net bir şekilde ortaya koyuyor.
