Hindistan hükümeti, teknoloji devi Apple‘a büyük bir zafer kazandıracak, yabancı şirketlerin belirli bölgelerdeki sözleşmeli üreticilerine vergi riski olmaksızın makine temin etmesine beş yıl süreyle izin verdi. Çin dışındaki üretim ağını çeşitlendirmeye çalışan Apple için kritik öneme sahip olan bu karar, Maliye Bakanı Nirmala Sitharaman’ın 2026-27 yıllık bütçesinin bir parçası olarak dün kamuoyuna duyuruldu.
Apple, uzun süredir Hindistan hükümeti nezdinde lobi faaliyetleri yürüterek gelir vergisi yasalarında değişiklik yapılmasını talep ediyordu. Şirket, sözleşmeli üreticilerine sağladığı yüksek teknolojili iPhone makinelerinin mülkiyeti nedeniyle vergilendirilmemeyi amaçlıyordu.
Mevcut yasalar, Apple‘ın makineleri finanse etmesi durumunda bunu bir “ticari bağlantı” (business connection) olarak değerlendirip iPhone satış kârları üzerinden vergi talep etme riskini barındırıyordu. Bu durum, Foxconn ve Tata gibi üreticilerin milyarlarca dolarlık makine yatırımını bizzat üstlenmesini zorunlu kılıyordu.
Üretim maliyetleri düşecek, yatırımlar hızlanacak
Hindistan Gelir Sekreteri Arvind Shrivastava, bütçe sonrası yaptığı açıklamada, “Eğer makinenizi getirirseniz ve bu makine yerel bir üretici tarafından üretimde kullanılırsa, sizi 5 yıl boyunca vergiden muaf tutacağız. Onlara kesinlik sağlıyoruz” ifadelerini kullandı. Bu hamlenin, Apple ve diğer küresel şirketlerin pahalı makinelerin başlangıç maliyetlerini üstlenerek elektronik üretim alanına hızlı bir şekilde yatırım yapmalarını teşvik etmesi bekleniyor.
Vergi uzmanları, bu muafiyetin Hindistan’daki elektronik üretimi için “anlaşmayı bozan” temel bir riski ortadan kaldırdığını belirtiyor. Yapılan değişiklik, küresel elektronik devlerinin Hindistan’da üretim yapma konusunda daha hızlı ölçeklenmesini ve daha büyük bir güven duymasını sağlayacak.
Apple’ın Hindistan’daki pazar payı dörde katlandı
Counterpoint Research verilerine göre, Apple‘ın Hindistan pazarındaki iPhone payı 2022’den bu yana ikiye katlanarak yüzde 8’e ulaştı. Çin hala küresel iPhone sevkiyatlarının yüzde 75’ini oluştururken, Hindistan’ın payı aynı dönemde dört katına çıkarak yüzde 25 seviyesine yükseldi.
Yeni kural değişikliği, 2030-31 vergi yılına kadar geçerli olacak ve yalnızca teknik olarak Hindistan’ın gümrük sınırları dışında kabul edilen “gümrük antrepoları” (customs-bonded areas) içinde kurulan fabrikalar için uygulanacak. Bu fabrikalardan Hindistan içine satılan cihazlar ithalat vergisine tabi olacağı için, tesislerin odak noktası ihracat olmaya devam edecek. Apple‘ın aksine, neredeyse tüm telefonlarını kendi fabrikalarında üreten rakibi Samsung, önceki kurallardan etkilenmiyordu.
