Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn deฤer kaybฤฑyla birlikte 2018 sonbaharฤฑnda Avrupa’nฤฑn en dรผลรผklerinden biri haline gelen Tรผrkiye’deki asgari รผcret, 2019 zammฤฑnฤฑn ardฤฑndan bir miktar toparlandฤฑ.
Brรผt asgari รผcret Aฤustos ayฤฑnda 246 euro seviyesine kadar dรผลmรผลtรผ.
1 Ocak’tan itibaren brรผt asgari รผcretin 2 bin 558 TL olacaฤฤฑ aรงฤฑklandฤฑ. Bu miktar, 25 Aralฤฑk 2018 kuruyla 423 euroya denk geliyor.
Bรถylece Aฤustos’tan itibaren hem Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn kaybettiฤi deฤerin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ geri kazanmasฤฑ hem de yรผzde 26’lฤฑk 2019 artฤฑลฤฑyla birlikte Tรผrkiye’de asgari รผcret, gerisine dรผลtรผฤรผ Karadaฤ, Makedonya ve Sฤฑrbistan gibi รผlkelerdeki asgari รผcretin tekrardan รผzerine รงฤฑkacak.
Fakat bu miktar Fransa, Almanya, ฤฐngiltere gibi Batฤฑ Avrupa รผlkeleri ile Yunanistan, ฤฐtalya ve ฤฐspanya gibi Gรผney Avrupa รผlkelerinin hala รงok altฤฑnda.
Tรผrkiye’de asgari รผcret 2018’e kadar Polonya, Slovakya, รek Cumhuriyeti ve Macaristan gibi รผlkelerin รผzerinde seyrediyordu.
2018’de TL’nin deฤer kaybฤฑyla birlikte bu miktar bu รผlkelerin gerisinde kalmฤฑลtฤฑ.
2019’daki artฤฑล ise Tรผrkiye’deki asgari รผcreti tekrardan bu รผlkelerin รผzerine taลฤฑmaya yetmedi.
Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn en dรผลรผk seviyesinden bir miktar yรผkselmesi ile birlikte 4 Ekim 2018 itibarฤฑyla asgari รผcretin euro karลฤฑlฤฑฤฤฑ 225 euro oldu.
Fakat bu miktar, asgari รผcretin euro bazฤฑnda zirve yaptฤฑฤฤฑ 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn yรผzde 45 gerisinde.
2016’da aylฤฑk brรผt asgari รผcretle 518 euro almak mรผmkรผndรผ. 4 Ekim 2018 kuruyla aynฤฑ miktarda euro alabilmek iรงin brรผt asgari รผcretin 3682 TL olmasฤฑ gerekiyor. Ancak brรผt asgari รผcret aylฤฑk 2029 TL ile bu oranฤฑn รงok gerisinde.
Tรผrkiye’deki asgari รผcret Batฤฑ Avrupa รผlkeleri ve Yunanistan’a kฤฑyasla her zaman daha dรผลรผktรผ.
Fakat Tรผrkiye’de asgari รผcretle รงalฤฑลan iลรงiler tarihsel olarak bazฤฑ Doฤu Avrupa รผlkelerinden daha yรผksek maaล alฤฑyordu.
2001 yฤฑlฤฑnda Tรผrkiye’de yaลanan ekonomik kriz ve kur ลokuna raฤmen asgari รผcret Slovakya, รek Cumhuriyeti, Romanya, Litvanya gibi รผlkelerin รผzerinde kalmฤฑลtฤฑ.
2016’da Tรผrkiye’de asgari รผcretle รงalฤฑลan bir iลรงi Polonya’daki iลรงiden yรผzde 20 daha fazla maaล alฤฑrken Aฤustos itibarฤฑyla yรผzde 42 daha az kazanฤฑyordu.
‘4 kiลik aile, yoksul yaลamamak iรงin 6000 TL kazanmalฤฑ’
Kocaeli รniversitesi ฤฐktisadi ve ฤฐdari Bilimler Fakรผltesi’nde endรผstri iliลkileri, emek tarihi ve รงalฤฑลma hukuku รผzerine รงalฤฑลmalar yรผrรผten Doรง. Dr. Aziz รelik’e gรถre 2018 asgari รผcreti, TL’nin deฤer kaybฤฑndan รถnce bile 4 kiลilik bir ailenin aรงlฤฑk sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn altฤฑndaydฤฑ.
Tรผrkiye ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu (Tรผrk-ฤฐล) ve Devrimci ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Konfederasyonu’nun (DฤฐSK) ayrฤฑ ayrฤฑ yaptฤฑฤฤฑ hesaplamalara gรถre Aฤustos 2018 itibarฤฑyla 4 kiลilik bir ailenin aรง kalmamak iรงin 1800, yoksulluk yaลamamak iรงinse 6000 TL kazanmasฤฑ gerekiyor.
Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑna baฤlanan Asgari รcret Tespit Komisyonu eleลtiriliyor
Asgari รcret Tespit Komisyonu’nda iลรงi รถrgรผtleri, iลverenler ve hรผkรผmetten 5’er temsilci bulunuyor.
En az 2 yฤฑlda bir toplanmasฤฑ gereken kurul, son dรถnemde her yฤฑl sonu toplanarak bir sonraki yฤฑlฤฑn zam oranฤฑnฤฑ belirliyor.
Tรผrk-ฤฐล Danฤฑลmanฤฑ Enis Baฤdadioฤlu, bu toplantฤฑlarda hรผkรผmetin iลverenin yanฤฑnda yer almasฤฑndan ลikayetรงi.
Dr. Aziz รelik de kurulda genelde sermaye ve hรผkรผmet temsilcilerinin uzlaลarak karar verdiฤini ve iลรงi sฤฑnฤฑfฤฑnฤฑn temsilcilerinin taleplerinin karลฤฑlanmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor:
“Asgari รผcret artฤฑลฤฑ konusunda sermayedarlarฤฑn direncini kฤฑrmak iรงin hรผkรผmet asgari รผcretin iลverene maliyetini dรผลรผrรผcรผ yรถntemler kullandฤฑ. Vergi ve sigorta prim teลvikleri yapฤฑldฤฑ. Bรถylece asgari รผcret artฤฑลฤฑnฤฑn bir bรถlรผmรผ bรผtรงeden veya iลsizlik sigortasฤฑ fonundan karลฤฑlanmฤฑล oldu. Asgari รผcretin maliyeti iลverenlerden alฤฑnฤฑp topluma ve iลรงilere yansฤฑtฤฑldฤฑ.
“Sendikalar asgari รผcret konusunu topluma mal etme ve yรถnde bir toplumsal talep ve beklenti yaratma konusunda zayฤฑf kaldฤฑ. Sendikalฤฑ iลรงilerin รถnemli bir bรถlรผmรผnรผn asgari รผcretten fazla รผcret alฤฑyor olmasฤฑ sendikalarฤฑn asgari รผcret etrafฤฑndan gรผรงlรผ bir mรผcadele yรผrรผtmesini engelledi. Oysa asgari รผcret genel รผcret seviyesini yukarฤฑ รงeken bir etkiye sahip. รte yandan bรผyรผk sendikalarฤฑn son yฤฑllarda hรผkรผmetin etki alanฤฑnda olmasฤฑ asgari รผcret etrafฤฑnda gรผรงlรผ bir mรผcadele iรงin ciddi bir aรงmaz oluลturuyor.”
Komisyon bu yaz pek รงok yapฤฑ gibi doฤrudan Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑna baฤlandฤฑ.
DฤฐSK Baลkanฤฑ Arzu รerkezoฤlu, eskiden kanunla dรผzenlenmiล olan kurulun cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑna baฤlanabilmesi iรงin รถnce bir kanun hรผkmรผnde kararname ile ฤฐล Kanunu’nun ilgili maddesinin iptal edildiฤini, รงฤฑkarฤฑlan cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ kararnamesi ile kurulun cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑna baฤlandฤฑฤฤฑnฤฑ, bรถylece “kanunla dรผzenlenen konular hakkฤฑnda cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ kararnamesi รงฤฑkarฤฑlamaz” kuralฤฑnฤฑn etrafฤฑndan dolanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyerek uygulamayฤฑ eleลtirmiลti:
“Asgari รcret Tespit Komisyonu’nun cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ teลkilatฤฑ iรงine alฤฑnmasฤฑ CBK ile komisyonun yapฤฑsฤฑnฤฑn deฤiลtirilmesine olanak tanฤฑmaktadฤฑr. TBMM’nin kanunla yapabileceฤi bir deฤiลiklik cumhurbaลkanฤฑnฤฑn iki dudaฤฤฑ arasฤฑna terk edilmiลtir. Cumhurbaลkanฤฑ Asgari รcret Tespit Komisyonun รผye bileลimini istediฤi gibi deฤiลtirebilecek ve mรผdahale edebilecektir.”
