Son yฤฑllarda aile bรผtรงelerini zorlayan giderlerden biri de aidatlar oldu. Geรงmiลte yฤฑlda bir kez artan aidatlara asgari รผcret artฤฑลlarฤฑ nedeniyle artฤฑk ara zam da yapฤฑlฤฑyor. Site ve apartmanlarda en รถnemli gider personel maaลฤฑ olduฤu iรงin asgari รผcret artฤฑลฤฑ zamlarฤฑ beraberinde getiriyor.
Hรผrriyet gazetesinden Gรผlistan Alagรถz’รผn haberine gรถre site giderlerinin yรผzde 70โinin personel gideri olduฤunu belirten Tรผrkiye Kentsel Tesis Yรถnetim Derneฤi Baลkanฤฑ Suat Sandalcฤฑ ลunlarฤฑ sรถyledi: โAsgari รcret artฤฑลฤฑ ile birlikte ister yรถnetici olsun isterse profesyonel tesis yรถnetim ลirketi olsun, projeden projeye deฤiลkenlik gรถstermek ile birlikte aidat tutarlarฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 30โluk artฤฑล bekliyoruz. Ancak yรผzde 50 civarฤฑnda artฤฑล yapmak isteyenler var ve bununla ilgili ลikรขyetler alฤฑyoruz. Asgari รผcret artฤฑลฤฑnฤฑ fฤฑrsat bilip fahiล aidat artฤฑลฤฑ yapmaya รงalฤฑลan, sektรถre ve vatandaลa sorun yaratan kiลilerle mรผcadele ediyoruz.”
รevre ลehircilik ve ฤฐklim Deฤiลikliฤi Bakanlฤฑฤฤฑโnฤฑn, profesyonel tesis yรถnetim ลirketleri iรงin bazฤฑ dรผzenlemeler yapacaฤฤฑnฤฑ belirten Sandalcฤฑ ลรถyle devam etti: โSite ve tesis yรถneticilerinin hizmet kalitelerinin arttฤฑrฤฑlmasฤฑ iรงin bakanlฤฑk bรผnyesinde denetleyici bir birim kurulacak. Her รถnรผne gelen site veya tesis yรถneticisi olamayacak, mesleki standartlarฤฑ belirleyerek bu standartlarฤฑ saฤlayan profesyonel tesis yรถnetim ลirketlerine yetki belgesi verilmesi ile ilgili dรผzenleme hayata geรงecek. รzellikle site yรถnetimlerini yรผzde 18โlik KDV yรผkรผnden kurtaracak รงalฤฑลmanฤฑn baลlamasฤฑ ile birlikte aidat tutarlarฤฑnda yรผzde 17โlik bir azalma meydana geleceฤini รถngรถrรผyoruz.โ
Son bir yฤฑlda ฤฐstanbulโda aidatlar ortalama yรผzde 77 artarken, kimi sitelerde artฤฑล yรผzde 150โyi aลtฤฑ. Eva Gayrimenkul Deฤerleme tarafฤฑndan yฤฑlฤฑn ilk รงeyreฤinde yapฤฑlan araลtฤฑrmaya gรถre ฤฐstanbulโda merkezi ilรงelerde 100 metrekarelik bir evde ortalama aidat 1300 ila 2600 lira bandฤฑnda. Merkezi olmayan ilรงelerde dahi ortalama aidat 800-1200 lira. Lรผks projelerde ise yine 100 metrekare ev iรงin 12 bin lirayฤฑ bulan rakamlar รถdeniyor.
Ankaraโda 100 metrekarede ortalama aidat 500-1250 lira olurken, markalฤฑ konut projelerinde 3-4 bin liraya รงฤฑkฤฑyor.
ฤฐzmirโde merkezi ilรงelerde 100 metrekare iรงin ortalama aidat 1000 lirayฤฑ aลarken, yazlฤฑk lรผks sitelerde 2500-5000 lira aralฤฑฤฤฑnda deฤiลiyor.
Gayrimenkul hukuku uzmanlarฤฑnฤฑn ev sahipleri ve kiracฤฑlara tavsiyeleri ลรถyle:
– Ev alฤฑrken ve kiralarken yรถnetim planฤฑnฤฑ mutlaka okuyun. รรผnkรผ planda nasฤฑl aidat toplanacaฤฤฑ belirtilir. Bunun yanฤฑnda sitede yapacaฤฤฑnฤฑz gรถzlem de size ipucu verir. 3-4 giriล kapฤฑlฤฑ, yรผzme havuzuna sahip, geniล sosyal alanฤฑ olan sitelerde giderler fazla olacaฤฤฑ iรงin uygun bir aidat beklemek gerรงekรงi olmaz.
– Ev sahibiyseniz genel kurullara katฤฑlmalฤฑsฤฑnฤฑz. Bรถylece gider kalemlerini gรถrebilir ve sorgulayabilirsiniz. Kiracฤฑysanฤฑz vekaletle katฤฑlฤฑm saฤlayabilirsiniz.
– Toplantฤฑda alฤฑnan kararlara itiraz hakkฤฑnฤฑz var. Kararlarda usulsรผzlรผk varsa, genel kurula katฤฑlmayanlar toplantฤฑ tarihinden sonra 6 ay, katฤฑlanlar 1 ay iรงinde Sulh Hukuk Mahkemesiโne dava aรงabilir. Usulsรผzlรผk yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnmรผyor, ancak artฤฑล oranฤฑna itiraz etmek istiyorsanฤฑz, bu defa olaฤanรผstรผ genel kurul talebinde bulunmalฤฑsฤฑnฤฑz. 1/3 malik bir araya gelip, nasฤฑl tasarruf edileceฤini inceleyebilirsiniz.
– Kimi sitelerde aidat hesaplamalarฤฑnda ev sahibi kiracฤฑ ayrฤฑmฤฑ yapฤฑlmฤฑyor. Oysa her giderden kiracฤฑ sorumlu deฤil. Apartman ya da sitelerde giderler iลletme bรผtรงesi ve yatฤฑrฤฑm bรผtรงesi olarak ikiye ayrฤฑlฤฑyor. Sitede รงalฤฑลanฤฑn maaลฤฑ, ortak alan faturalar gibi kullanฤฑmdan kaynaklฤฑ iลletme kalemlerinden kiracฤฑ sorumlu. Ancak demirbaล kalacak kalemler kiracฤฑdan deฤil, ev Sahibinden istenmek zorunda. Asansรถr tamamen deฤiลecekse, binaya yalฤฑtฤฑm yapฤฑlacaksa bunu mรผlk sahibi karลฤฑlar. Apartman gรถrevlisinin maaลฤฑ kiracฤฑnฤฑn รถdeme kapsamฤฑnda olsa da tazminatฤฑnฤฑn mรผlk sahibinden talep edilmesi gerekir.
– “Sitemdeki havuzu ya da spor salonunu kullanmฤฑyorum” diyerek aidatฤฑ reddetme hakkฤฑnฤฑz yok. Ancak sonradan yapฤฑlan, lรผks veya bazฤฑ maliklerin kullanฤฑmฤฑna รถzel gidere katฤฑlmanฤฑz zorunlu deฤil.
Kimi sitelerde boล dairelerden aidat alฤฑnmadฤฑฤฤฑ yรถnรผnde ลikayetler sรถz konusu. Ancak ev sahibinin kullanmamasฤฑ ya da kiraya vermemesi aidat sorumluluฤunu ortadan kaldฤฑrmaz.
Aidatฤฑnฤฑ รถdemeyenler hakkฤฑnda dava aรงabileceฤi gibi icra takibi de baลlatฤฑlabilir. รdenmeyen aidatlar iรงin aylฤฑk yรผzde 5 gecikme tazminatฤฑ alฤฑnฤฑr.
